Αρχική » Τομείς » Τομέας Νεοελλην. Φιλολογίας » Μέλη ΕΔΙΠ ΜΝΕΦ Βιογραφικά » Maria_Nikolopoulou

Μαρία Νικολοπούλου

ΕΔΙΠ Νεοελληνικής Φιλολογίας

mnikolopoulo@phil.uoa.gr

https://en-uoa-gr.academia.edu/NikolopoulouMaria

 

Τμήμα Φιλολογίας, Τομέας Νεοελληνικής Φιλολογίας
ΕΚΠΑ, Πανεπιστημιόπολη, Ζωγράφου
157 03 Αθήνα
Τηλ.: +30-210-7277629
(Κυψέλη 604)

Ώρες συνεργασίας: Τετάρτη και Πέμπτη 12.00-13.00

 

Η Μαρία Νικολοπούλου είναι μέλος Εργαστηριακού και Διδακτικού Προσωπικού στον Τομέα Νεοελληνικής Φιλολογίας. Σπούδασε Φιλολογία (ειδίκευση Κλασσικής Φιλολογίας) στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Κοπεγχάγης. Απέκτησε Μεταπτυχιακό και Διδακτορικό Δίπλωμα  στη Νεοελληνική Λογοτεχνία από το Πανεπιστήμιο του Λονδίνου (King's College London), ως υπότροφος του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών. Μιλάει άριστα αγγλικά και γαλλικά. Δίδαξε νεοελληνική και ευρωπαϊκή λογοτεχνία στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (2003-2013 και 2016-σήμερα) και στο τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών  (2008-2009). Έχει τριετή ερευνητική εμπειρία σε ερευνητικά προγράμματα της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών και του Centre for Advanced Study της Σόφιας. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα αφορούν την πεζογραφία του 20ου αιώνα, τις αποδόσεις της ιστορικής εμπειρίας στη λογοτεχνική γραφή, τη λογοτεχνία ως μέσο διαμόρφωσης της ιστορικής μνήμης, τη γυναικεία λογοτεχνική δημιουργία και την πεζογραφία της πρωτοπορίας στις δεκαετίες του 1960 και του 1970.

Δημοσιεύσεις

  • “The Transfer and Appropriations of the Beat Generation in Greece” στο Harri Veivo, Petra James, Dorota Walczak-Delanois (επιμ.), Beat Literature in a divided Europe, Brill-Rodopi, Leiden 2019, σ. 101-131.
  • «Η Διδώ Σωτηρίου και η διαμόρφωση της αριστερής αφήγησης στη μεταπολεμική λογοτεχνία», Το Δέντρο 222-223, Αθήνα, Χειμώμας 2018, σ. 96-98.
  • “Dido Sotirious Der Auftrag und das Wiederaufleben der Erinnerung an Nikos Belojannis im politischen und literarischen Feld des postdictatorischen Griechenlands” (Η Εντολή της Διδώς Σωτηρίου και η αναβίωση της μνήμης του Νίκου Μπελογιάννη στο πολιτικό και λογοτεχνικό πεδίο της Μεταπολίτευσης), επίμετρο στο Dido Sotiriou, Der Auftrag, (H Εντολή), Editions Romiosini/CeMoG Freie Universitat Berlin, Köln 2018, σ. 481-496.
  • «Das Nationaltrauma von 1922 und seine literarische Adaptation 40 Jahre danach», επίμετρο στο Dido Sotiriou, Lebewohl, Anatolien, (μτφρ. του Ματωμένα Χώματα), Editions Romiosini/CeMoG Freie Universitat Berlin, Köln 2016, σ. 315-347.
  • «Η αμήχανη ανάδυση του Underground και το αίτημα της διπλής πρωτοπορίας στο λογοτεχνικό πεδίο της Μεταπολίτευσης», στο Έφη Γαζή, Κωστής Κορνέτης, Μάνος Αυγερίδης, Μεταπολίτευση: Η Ελλάδα στο μεταίχμιο δύο αιώνων, Θεμέλιο, Αθήνα 2015, 263-282 .
  • Hamalidi, Elena, Maria Nikolopoulou and Rea Walldén, “Mapping the Greek avant-garde: The function of transfers between aesthetic and political dualisms” στο Harri Veivo (επιμ.), Transferts, appropriations et fonctions de l’avant-garde dans l’Europe intermédiaire et du Nord, L’Harmattan (στη σειρά Cahiers de la Nouvelle Europe), Paris 2012, σ. 233-258.
  • Τα λήμματα «Μέλπω Αξιώτη», «Λιλίκα Νάκου», «Άλκης Θρύλος: Ελένη Νεγρεπόντη-Ουράνη», «Τατιάνα Γκρίτση-Μιλλιέξ» στο Αntoinette Fouque, Mireille Calle-Gruber, Béatrice Didier (επιμ.), Le Dictionnaire universel des Créatrices, Editions des Femmes, Paris 2013.
  • Hamalidi, Elena, Maria Nikolopoulou and Rea Walldén, «A second avant-garde without a first: Greek avant-garde artists in the 1970s» στο Sascha Bru, Laurence Nuijs, Benedikt Hjartarson, Peter Nickolls, Tania Ørum, & Hubert Berg (επιμ.), Regarding the Popular: Modernism, the Avant-Garde and High and Low Culture, European Avant Garde and Modernism Studies, Walter De Gruyter, Berlin & New York, 2011, 425-444.
  • Hamalidi, Elena, Maria Nikolopoulou and Rea Walldén, «Real Beyond Realism: The multiple faces of collage in Greek avant-garde art in the 60s and 70s», OEI, αφιέρωμα Dokument, Dispositiv, Deskription, Diskurs, 53-54, 2011, 964-987. (δίγλωσσο, αγγλικά/σουηδικά).
  • «Γυναικεία σεξουαλικότητα και γραφή στα περιοδικά λόγου και τέχνης (1900-1920)», στο Κ. Α. Δημάδης (επιμ.), Δ΄ Ευρωπαϊκό Συνέδριο Νεοελληνικών Σπουδών: Γρανάδα  9-12 Σεπτεμβρίου 2010: Πρακτικά: Ταυτότητες στον ελληνικό κόσμο: (από το 1204 έως σήμερα), Ευρωπαϊκή Εταιρεία Νεοελληνικών Σπουδών, Αθήνα 2011, τόμος Δ΄, σ. 59-72. ISBN: 978-960-99699-0-1 http://www.eens.org/wordpress/wp-content/uploads/2012/05/Identities-in-the-Greek-world-Granada-2010-Congress-Vol_4-2011-isbn_978-960-99699-6-31.pdf .
  • «Το δικαίωμα στη δημόσια σφαίρα: Ο θεσμικός ρόλος των γυναικών στα λογοτεχνικά περιοδικά στη περίοδο 1909-1922», στο συλλογικό τόμο Λόγος Γυναικών: Πρακτικά Διεθνούς Συνεδρίου: Κομοτηνή 26-28 Μαΐου 2006, (επιμ. Βασιλική Κοντογιάννη), Δ.Π.Θ. και Ε.Λ.Ι.Α., Αθήνα 2008, σ. 99-115.
  • «Ο ‘τριακονταετής πόλεμος’: Η πεζογραφία με θέμα τον εμφύλιο και η διαχείριση της μνήμης στο πεδίο της αφήγησης (1946-1974)» στο συλλογικό τόμο Η εποχή της σύγχυσης: Η δεκαετία του ’40 και η ιστοριογραφία, (επιμ. Νίκος Μαραντζίδης, Γιώργος Αντωνίου), Εστία, Αθήνα 2008, σ. 419-493.
  • «Η πρόσληψη της γυναικείας λογοτεχνικής παραγωγής στα περιοδικά λόγου και τέχνης», στο συλλογικό τόμο Η γυναικεία λογοτεχνική και εικαστική παρουσία σε περιοδικά λόγου και τέχνης (1900-1940), (επιμ. Σοφία Ντενίση), Gutenberg, Αθήνα 2008, σ. 163-204.
  • «Ιαγουάρος του Αλέξανδρου Κοτζιά: ένα σχόλιο για τη λειτουργία της μνήμης του εμφυλίου στη δεκαετία του 1980», στο συλλογικό τόμο Μνήμες και Λήθη του Ελληνικού
    Εμφυλίου,
    (επιμ. Βασ. Δαλκαβούκης, Ε. Βουτυρά, Ρ. Βαν Μπούσχοτεν, Κ. Μπάδα και Τ. Βερβενιώτη), Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2008, σ. 373-385.
  • «Space, memory and identity: The memory of the Asia Minor space in Greek novels of the 1960s», CAS Working Paper Series, Issue 1, Sofia 2007, http://www.cas.bg/en/working_paper_series/sofia-academic-nexus-168.html   και στα βουλγαρικά στο Alexander Kiossev (ed.), Podvizhnite Balkani (Fluid Balkans: collection of studies, NEXUS Project, 2000-2003), Prosveta, Sofia 2010, σ. 333-352.
  • «Από το αστυνομικό δελτίο στην «απόλυτη συγγραφή»: Η λειτουργία του λόγου στο Ανωφελές Διήγημα του Γιώργη Γιατρομανωλάκη», στο Πεπραγμένα του Θ΄ Διεθνούς Κρητολογικού Συνεδρίου, Εταιρεία Κρητικών Ιστορικών Μελετών, Ηράκλειο 2006, τόμος Γ2, σ. 227-241.
  • «Ο Κοσμάς Πολίτης και η μικρασιατική λογοτεχνία: Το κλείσιμο ενός κύκλου» στο Θεοδόσης Πυλαρινός (επιμ.), Η λογοτεχνία στη Μικρά Ασία, Εκδόσεις Ένωσης Σμυρναίων, Αθήνα 2004, σ. 223-243.
  • «Ο λόγος της μαρτυρίας στη μεταπολεμική πεζογραφία: αυθεντικότητα, στράτευση και το ‘δικαίωμα στην ιστορία’», Historein, 4 (2003-4). Περιλαμβάνεται στο CD-ROM με τα πρακτικά του συνεδρίου Η Ιστορία ως διακύβευμα: Μορφές σύγχρονης ιστορικής κουλτούρας.
  • Pyramid 67: A liminal testimony on the Greek Civil War’ στο Philip Carabott και Thanasis D. Sfikas (επιμ.), The Greek Civil War: Essays on a Conflict of Exceptionalism and Silences, Ashgate, London 2004, σ. 209-222.
  • «“Από τα σημαντικότερα έργα της λογοτεχνίας μας”: Η πρόσληψη της Λιλίκας Νάκου στο μεσοπόλεμο», στο Θεοδόσης Πυλαρινός (επιμ.), Λιλίκα Νάκου: Μελετήματα, Βιβλιοθήκη της Τράπεζας Αττικής, Αθήνα 2003, 75-95.
  • «Η μαρτυρία στο έργο του Θανάση Βαλτινού», Πόρφυρας, 103 (Απρίλης-Ιούνιος 2002), σ. 95-103.
  • «Βιβλιοπαρουσίαση: Χριστίνα Ντουνιά, Λογοτεχνία και Πολιτική: Τα περιοδικά της Αριστεράς στο μεσοπόλεμο», Ίστωρ, 11 (Δεκέμβριος 1998), σ. 185-192.

Παρουσιάσεις μετά από πρόσκληση 

  • Ιούνιος 2018: Παρουσίαση στις εκδηλώσεις της Εθνικής Βιβλιοθήκης με τίτλο Λόγος 4: Ποιητές και συγγραφείς της Ευρώπης στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, 19 Ιουνίου 2018. Τίτλος παρουσίασης: «Οι Έλληνες στρατιώτες-συγγραφείς του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου και η μαρτυρία ως αμφισβήτηση».
  • Μάιος 2018: Συνέδριο Το Μακεδονικό μέτωπο 1915-1918: Πολιτική, κοινωνία και πολιτισμός σε καιρό πολέμου (ΑΠΘ, King’s College London, Imperial War Museum και Βρετανική σχολή Αθηνών), Θεσσαλονίκη 10-13 Μαΐου 2018. Τίτλος παρουσίασης: «Το πρώτο ελληνικό ‘βιβλίο του Πολέμου’: η μαρτυρία ως λόγος της αμφισβήτησης στο Η ζωή εν τάφω».
  • Σεπτέμβριος 2017: Παρουσίαση στο συνέδριο Κύπρος, γυναικεία φωνή και μνήμη: Λογοτεχνία, τέχνες και ιστορία στο έργο της Νίκης Μαραγκού (Βρετανική Σχολή Αθηνών/ King’s College London). Τίτλος παρουσίασης: «Η πολυφωνία της μνήμης: Κλαίρης Μιτσοτάκη, Η Νίκη σα φοίνικας»
  • Ιούλιος 2016: Παρουσίαση στα σεμινάρια της Ερμούπολης: 9-10/7/2016: Πολιτισμικές τεχνολογίες και καθημερινές πρακτικές στη δεκαετία του ’60: Κατανάλωση, κουλτούρα και κοινωνική αλλαγή (Ε.Ι.Ε./ Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων). Τίτλος παρουσίασης: «Καταναλωτισμός, αμερικανική κουλτούρα και νέες ταυτότητες στα πρωτοποριακά περιοδικά της μακράς δεκαετίας του ’60».
  • Μάιος 2016: Παρουσίαση στο συνέδριο Θανάσης Βαλτινός: Το τέλος της αφήγησης; (Πανεπιστήμιο Πατρών, Τμήμα Φιλολογίας), Πάτρα 17-18 Μαΐου 2016. Τίτλος παρουσίασης: «Η 'Ορθοκωστά' και η μαρτυρία: στο επίπεδο της κοινότητας και των φαντασιακών κοινοτήτων»
  • Ιούνιος 2011: Παρουσίαση στην ημερίδα Presse et Littérature: Problématiques et enjeux de recherche, Université Nice-Sophia Antipolis, 17 Ιουνίου 2011. Τίτλος παρουσίασης: « L’émergence et la réception de l’écrivaine dans la presse littéraire grecque (1900-1940) »
  • Φεβρουάριος 2011: Παρουσίαση στο μεταπτυχιακό σεμινάριο του τμήματος Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Τίτλος παρουσίασης: «Γυναικεία σεξουαλικότητα και γραφή στα περιοδικά λόγου και τέχνης (1900-1940)».
  • Νοέμβριος 2007: Ημερίδα Η γυναικεία λογοτεχνική και εικαστική παρουσία σε περιοδικά λόγου και τέχνης (1900-1940), Α.Σ.Κ.Τ. Τίτλος παρουσίασης: «Η πρόσληψη της γυναικείας λογοτεχνικής παραγωγής στα περιοδικά λόγου και τέχνης».
  • Οκτώβριος 2002: Συνέδριο The Balkans: Mapping Identities (18th-21st c.), Σόφια. Τίτλος παρουσίασης: ‘Space, Memory and Identity: The memory of the Asia Minor space in Greek novels of the 1960s.’
  • Νοέμβριος. 1998: Παρουσίαση στο μεταπτυχιακό σεμινάριο του Νεοελληνικού τμήματος του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης με τίτλο «Και ιδού ίππος χλωρός and its relation to the discourse  of testimony».

Παρουσιάσεις σε συνέδρια με κριτές 

  • Οκτώβριος 2018: 6ο Πανευρωπαϊκό Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Νεοελληνικών Σπουδών (Λούνδη, 4-7 Οκτωβρίου 2018): Ο ελληνικός κόσμος σε περιόδους κρίσης και ανάκαμψης, 1204-2018. Τίτλος παρουσίασης: Η λογοτεχνία ως Κασσάνδρα: οι ρίζες της κρίσης στα χρόνια της ευημερίας και σε προηγούμενες κρίσεις
  • Απρίλιος 2017: Συνέδριο Πενήντα χρόνια μετά: Νέες προσεγγίσεις στη Δικτατορία των Συνταγματαρχών (Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας / Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών), Αθήνα 20-22 Απριλίου 2017. Τίτλος παρουσίασης: «Σεξουαλικότητα και γραφή στα φοιτητικά και underground περιοδικά (1971-1974)»
  • Δεκέμβριος 2012: Συνέδριο Μεταπολίτευση: Από τη μετάβαση στη δημοκρατία στην οικονομική κρίση; (Περιοδικό Ιστορείν με τη συνεργασία του Freie Universität Βερολίνου, Αθήνα 14-16 Δεκεμβρίου 2012. Τίτλος παρουσίασης: «Πρωτοπορία και πολιτική: Η πεζογραφία της Μεταπολίτευσης».
  • Σεπτέμβριος 2011: Συνέδριο Transfers, Appropriations and Functions of Avant-garde in Central and Nothern Europe, 1909-1989 (Université de la Sorbonne Nouvelle & Institut Finlandais, Παρίσι 23-24 Σεπτεμβρίου 2011). Τίτλος παρουσίασης: “The function of pulp fiction: avant-garde prose fiction in the 70s”
  • Σεπτέμβριος 2010: 4ο Πανευρωπαϊκό Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Νεοελληνικών Σπουδών (Γρανάδα 9-12 Σεπτεμβρίου 2010): Ταυτότητες στον ελληνικό κόσμο. Τίτλος παρουσίασης: «Γυναικεία σεξουαλικότητα και γραφή στα περιοδικά λόγου και τέχνης (1900-1920)».
  • Σεπτέμβριος 2010: 2ο Συνέδριο του European Network for Avant-garde and Modernism Studies (Poznan, 9-11 Σεπτεμβρίου 2010) : High and Low. Τίτλος παρουσίασης: « ‘Τhe first prose- writing avant-garde’ : Greek prose-fiction in the 1970s»
  • Ιούνιος 2007: Συνέδριο Κατοχή, Αντίσταση και  Εμφύλιος Πόλεμος στην Αθήνα και στις μεγάλες πόλεις, Δίκτυο για τη Μελέτη των Εμφυλίων Πολέμων, Αίγινα. Τίτλος παρουσίασης: «Τα Δεκεμβριανά στη σημερινή πεζογραφία».
  • Ιούλιος 2006: Συνέδριο Μνήμες των Εμφυλίων πολέμων: Τόποι και εργαλεία, Δίκτυο για τη Μελέτη των Εμφυλίων Πολέμων, Καστοριά. Τίτλος παρουσίασης: «Ιαγουάρος του Αλέξανδρου Κοτζιά: Ένα σχόλιο για τη λειτουργία της μνήμης του Εμφυλίου στη δεκαετία του 1980».
  • Ιούνιος 2006: 3ο Πανευρωπαϊκό συνέδριο Ευρωπαϊκής Εταιρείας Νεοελληνικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Βουκουρεστίου. Τίτλος παρουσίασης: «‘Τα φιλολογούντα κορίτσια μας’: Η λειτουργία και η πρόσληψη του γυναικείου λόγου στα λογοτεχνικά περιοδικά της δεκαετίας 1910-20».
  • Ιούνιος 2006: Συνέδριο Λόγος Γυναικών, Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Θράκης. Τίτλος παρουσίασης: «Το δικαίωμα στη δημόσια σφαίρα: ο λόγος των γυναικών στα λογοτεχνικά περιοδικά στη δεκαετία 1910-20»
  • Σεπτέμβριος 2004: Συνέδριο Nationalism, Historiography and the [Re]construction of the Past, Πανεπιστήμιο Birmingham. Τίτλος παρουσίασης: «(Re)construction of the Ottoman Empire space and the reversal of nationalistic discourses in Greek novels of the 1960s»
  • Ιούλιος 2004: Συνέδριο «Εχθρός» εντός των τειχών: Όψεις του δοσιλογισμού στην Ελλάδα της Κατοχής και του Εμφυλίου Πολέμου, Δίκτυο για τη Μελέτη των Εμφυλίων Πολέμων, Σαμοθράκη. Τίτλος παρουσίασης: «Η Ορθοκωστά του Θανάση Βαλτινού και η πρόσληψή της ως ένα ορόσημο της διαχείρισης της μνήμης του δωσιλογισμού στη δεκαετία του 1990».
  • Ιούλιος 2003: Συνέδριο Οι πολιτικοί πρόσφυγες του Ελληνικού Εμφυλίου πολέμου στα Ανατολικά κράτη, Δίκτυο για τη Μελέτη των Εμφυλίων Πολέμων, Μονοδένδρι Ζαγορίου. Τίτλος παρουσίασης: «Η πεζογραφία των πολιτικών προσφύγων: απραγματοποίητος νόστος και η εμπειρία της εξορίας».
  • Νοέμβριος 2001: Συνέδριο Η Ιστορία ως διακύβευμα: Μορφές σύγχρονης ιστορικής κουλτούρας, περιοδικό Ιστορείν, Αθήνα. Τίτλος παρουσίασης: ‘Ο λόγος της μαρτυρίας στη μεταπολεμική πεζογραφία: αυθεντικότητα, στράτευση και το «δικαίωμα στην ιστορία»’.
  • Οκτώβριος 2001: 8ο Κρητολογικό συνέδριο, Ελούντα. Τίτλος παρουσίασης: ‘Από το αστυνομικό δελτίο στην «απόλυτη συγγραφή»: Η λειτουργία του λόγου στο Ανωφελές Διήγημα του Γιώργη Γιατρομανωλάκη’
  • Ιούλιος 2001: Συνέδριο Texts/Images of Central and South-Eastern Europe: Representations of the past, Πανεπιστήμιο Sabanci, Κωνσταντινούπολη. Τίτλος παρουσίασης: ‘Social memory vs. public discourse: Narrative as construct in a novel on the Greek civil war’
  • Νοέμβριος 1999: Συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρίας Νεοελληνικών Σπουδών (ΜGSA), Πανεπιστήμιο του Πρίνστον. Τίτλος παρουσίασης: ‘Subjectivity and consciousness in two novels of the 1960s: Ακυβέρνητες Πολιτείες and Και ιδού ίππος χλωρός
  • Απρίλιος 1999: Συνέδριο Domestic and International Aspects of the Greek Civil War, King’s College London. Τίτλος παρουσίασης: ‘Πυραμίδα 67: A liminal testimony on the Greek Civil War’.