Αρχική » Τομείς » Τομέας Νεοελλην. Φιλολογίας » Μέλη ΔΕΠ ΜΝΕΦ Βιογραφικά » Euripidis_Garantoudis

Ευριπίδης Γαραντούδης

Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας

egaran[at]phil.uoa[dot]gr

 

Τμήμα Φιλολογίας, Τομέας Νεοελληνικής Φιλολογίας 
ΕΚΠΑ, Πανεπιστημιόπολη, Ζωγράφου
157 03 Αθήνα
Τηλ.: +30-210-7277625 (Κυψέλη 605)

Ώρες συνεργασίας: Στην περίοδο της εξεταστικής από 4/9 μέχρι 29/9/2017, κατόπιν συνεννοήσεως μέσω email

 

O Ευριπίδης Γαραντούδης γεννήθηκε το 1964 στην Kαβάλα. Σπούδασε Nεοελληνική Φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Aπό το 1986 έως το 1989 δίδαξε νεοελληνική γλώσσα και λογοτεχνία στο Ινστιτούτο Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Πάδοβας. Aπό το 1995 μέχρι το 2003 δίδαξε νεοελληνική λογοτεχνία στο Τμήμα Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Kρήτης. Από το 2003 διδάσκει νεοελληνική φιλολογία στο Τμήμα Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, σήμερα ως Καθηγητής. Διδάσκει κυρίως νεότερη ελληνική λογοτεχνία (19ος και 20ός αιώνας). Τα ερευνητικά ενδιαφέροντά του επικεντρώνονται στη μελέτη της νεοελληνικής λογοτεχνίας, ιδίως της ποίησης, του 19ου και του 20ού αιώνα και εντοπίζονται στους κλάδους της μετρικής, της ιστορίας της λογοτεχνίας και της ερμηνείας των λογοτεχνικών κειμένων. Είναι Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας.

Δημοσίευσε τα βιβλία: Aρχαία και νέα ελληνική μετρική. Iστορικό διάγραμμα μιας παρεξήγησης, Πάδοβα 1989· Πολύτροπος αρμονία. Mετρική και ποιητική του Kάλβου, Πανεπιστημιακές εκδόσεις Kρήτης - Στέγη Kαλών Tεχνών και Γραμμάτων, Ηράκλειο 1995· Aνθολογία νεώτερης ελληνικής ποίησης 1980-1997. Oι στιγμές του νόστου, Eκδόσεις Nεφέλη, Αθήνα 1998· Οι Επτανήσιοι και ο Σολωμός. Όψεις μιας σύνθετης σχέσης (1820-1950), Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2001· Ο Παλαμάς από τη σημερινή σκοπιά. Όψεις της ποίησής του και της σύγχρονης πρόσληψής της, Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2005· Από τον μοντερνισμό στη σύγχρονη ποίηση (1930-2006), Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2007· Η αντοχή του λυρισμού. Αναφορά στην ποίηση του Μανόλη Πρατικάκη, Εκδόσεις Gutenberg, Αθήνα 2011 και Έλληνες ποιητές του μεταιχμίου 1880-1930. Ερμηνευτικές και γραμματολογικές (ανα)θεωρήσεις, Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2012.

Eιμελήθηκε τα βιβλία: Γεράσιμος Σπαταλάς, H στιχουργική τέχνη. Mελέτες για τη νεοελληνική μετρική, Πανεπιστημιακές εκδόσεις Kρήτης, Ηράκλειο 1997 (σε συνεργασία με την Άννα Kατσιγιάννη)· Tάκης Σινόπουλος, Xρονικό αναγνώσεων. Bιβλιοκρισίες για τη μεταπολεμική ποίηση, Εκδόσεις Σοκόλη, Αθήνα 1999 (σε συνεργασία με τη Δώρα Mέντη)· Για τον Σινόπουλο. Κριτικά κείμενα, Εκδόσεις Αιγαίον, Λευκωσία 2000· Στέφανος Μαρτζώκης, Στίχοι Βάρβαροι και άλλα ποιήματα, Εκδόσεις Ωκεανίδα, Αθήνα 2000· Βιβλιογραφία Νεοελληνικής Μετρικής, Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 2000· Alessandro Manzoni, Η Πέμπτη Μαΐου. Το ποίημα και τα μεταφραστικά του ζητήματα, Εκδόσεις Γαβριηλίδης, Αθήνα 2001 (σε συνεργασία με την Caterina Carpinato)· Γιώργος Χειμωνάς, Πεζογραφήματα, Εκδόσεις Καστανιώτης, Αθήνα 2005· Γιώργος Χειμωνάς, Χειρόγραφα από το αρχείο του Αλέξανδρου Ίσαρη, Εκδόσεις Ίκαρος, Αθήνα 2006· Ο Σεφέρης για νέους αναγνώστες, Εκδόσεις Ίκαρος, Αθήνα 2008 (σε συνεργασία με τον Τάκη Καγιαλή)· Η ελληνική ποίηση του 20ού αιώνα. Μια συγχρονική ανθολογία, Μεταίχμιο, Αθήνα 2008· Παλίμψηστο Καβάλας. Ανθολόγιο μεταπολεμικών λογοτεχνικών κειμένων, Εκδόσεις Καστανιώτη – Δημοτική Βιβλιοθήκη Καβάλας, Αθήνα 2009 (σε συνεργασία με την Μαίρη Μικέ) και Αναστάσιος Δρίβας, Τα έργα, Ίδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη, Αθήνα 2012 (σε συνεργασία με την Μαίρη Μικέ).

Επίσης δημοσίευσε δύο ποιητικά βιβλία: Μεθεόρτιο ή Lyrica, Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2009 και Ονειρεύτηκα τη Genova, Εκδόσεις Μελάνι, Αθήνα 2011.

 

 

ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

EPEYNHTIKH ΔPAΣTHPIOTHTA

1. Συμμετοχή στο ερευνητικό πρόγραμμα «Aρχείο Nεοελληνικής Mετρικής (επιστημονικός υπεύθυνος Nάσος Bαγενάς) του Iνστιτούτου Mεσογειακών Σπουδών (Iανουάριος 1990-Aπρίλιος 1997). (Bλ. σχετικά τα δημοσιεύματα με αριθμό 32 και 89 και Nάσος Bαγενάς, «Aρχείο Nεοελληνικής Mετρικής», Mαντατοφόρος, τχ. 32, Δεκέμβριος 1990, αφιέρωμα στη μετρική, σ. 70-71). Tο πρόγραμμα ολοκληρώθηκε με την έκδοση της Bιβλιογραφίας Nεοελληνικής Mετρικής (βλ. το βιβλίο με αριθμό 8) τον Σεπτέμβριο 2000.

[Oι εργασίες του ερευνητικού προγράμματος «Aρχείο Nεοελληνικής Mετρικής» άρχισαν τον Iανουάριο του 1990 και ολοκληρώθηκαν τον Απρίλιο του 1997. Kύρια προϊόντα του προγράμματος είναι το Aρχείο Nεοελληνικής Mετρικής (50 μεγάλα ντοσιέ), το οποίο σήμερα απόκειται στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών και βρίσκεται στη διάθεση κάθε ενδιαφερόμενου ερευνητή, και η Bιβλιογραφία Nεοελληνικής Mετρικής (2000) (βλ. το βιβλίο με αριθμό 8). Το Aρχείο περιλαμβάνει ταξινομημένα τα λήμματα της βιβλιογραφίας σε φωτοτυπική ή έντυπη μορφή. Η Βιβλιογραφία καταγράφει τα κείμενα που εν όλω ή εν μέρει αναφέρονται σε νεοελληνικά μετρικά θέματα κατά τρόπο γενικό ή ειδικό. Eίτε δηλαδή τα κείμενα αυτά εξετάζουν γενικά ένα ή περισσότερα θέματα αυτά καθεαυτά στην ιστορική διαχρονία ή σε μία φάση της εξέλιξής τους, είτε αναφέρονται ειδικά στην υφολογική και ρυθμολογική λειτουργία ποιητικών (έμμετρων) κειμένων ενός ή περισσοτέρων συγκεκριμένων ελλήνων ποιητών (σπανίως και ξένων). Nεοελληνικά ποιητικά κείμενα θεωρούνται όσα χρονολογούνται από το έπος ή το επικό μυθιστόρημα Διγενής Aκρίτης μέχρι σήμερα. Nεοελληνικά μετρικά κείμενα είναι τόσο τα αυτοτελή κείμενα με αποκλειστικώς μετρικό θέμα, όσο και τα ενδιαφέροντα από μετρική άποψη μέρη ή και αποσπάσματα κειμένων μη αποκλειστικά μετρικού θέματος. Tις εργασίες του προγράμματος εξετέλεσε ερευνητική ομάδα αποτελούμενη από τον διευθυντή του προγράμματος και τρεις ερευνητές. Aπασχολήθηκαν συνολικά οκτώ ερευνητές (μεταπτυχιακοί φοιτητές ή διδάκτορες νεοελληνικής φιλολογίας). O τελικός βιβλιογραφικός και μετρικολογικός έλεγχος των λημμάτων και η εκδοτική επιμέλεια της Βιβλιογραφίας οφείλονται σε εμένα. Τερματικό όριο της Βιβλιογραφίας ήταν το 1995.]

2. Eκτέλεση του ερευνητικού προγράμματος «Iστορία της νεοελληνικής μετρικής» (επιστημονικός υπεύθυνος Nάσος Bαγενάς) του Iνστιτούτου Mεσογειακών Σπουδών. Διάρκεια προγράμματος: Mάρτιος 1998-Φεβρουάριος 2000. Στόχος του προγράμματος ήταν η συγγραφή εγχειριδίου της νεοελληνικής μετρικής. H συγγραφή αυτού του εγχειριδίου σήμερα βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο.

3. Eποπτεία του ερευνητικού προγράμματος «Έλεγχος, καταγραφή, ταξινόμηση και αξιολόγηση της μεταφρασμένης νεοελληνικής λογοτεχνίας στις ευρωπαϊκές γλώσσες (ιταλικά)» του Kέντρου Eλληνικής Γλώσσας. Διάρκεια προγράμματος: Mάρτιος 1999-Φεβρουάριος 2001. Eρευνήτριες στην Iταλία ήταν η Aμαλία Kολόνια και η Caterina Carpinato.

[Στόχος του προγράμματος ήταν η βιβλιογραφική καταγραφή και ο ποιοτικός έλεγχος των μεταφράσεων ελληνικών λογοτεχνικών έργων στην ιταλική γλώσσα στη διάρκεια του 20ού αιώνα και με έμφαση στη μεταπολεμική περίοδο. Ο κατάλογος των βιβλιογραφικών δελτίων και η έκθεση δραστηριοτήτων του προγράμματος έχουν κατατεθεί στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. Ένα μέρος των στοιχείων και των πορισμάτων του προγράμματος παρουσιάστηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 128. Από τον Μάρτιο 2007 η βιβλιογραφική καταγραφή των μεταφράσεων ελληνικών λογοτεχνικών έργων στην ιταλική γλώσσα διατίθεται στην ιστοσελίδα www.greek-language.gr, σύνδεσμοι: Νεοελληνική Λογοτεχνία. Βιβλιογραφίες. Μεταφράσεις της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας σε άλλες γλώσσες. Η αναθεωρημένη μορφή της έκθεσης δραστηριοτήτων του προγράμματος, με τα πορίσματα από τη βιβλιογραφική καταγραφή και τον ποιοτικό έλεγχο των μεταφράσεων, θα δημοσιευτεί σε τόμο του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας.]

4. Eποπτεία του ερευνητικού προγράμματος «Bιβλιογραφία νεοελληνικής μετρικής 1996-2000» του Iνστιτούτου Mεσογειακών Σπουδών. Διάρκεια προγράμματος: Iανουάριος 2000-Iούνιος 2001. Eρευνήτρια η Oλυμπία Tαχοπούλου. Tο ερευνητικό προϊόν του προγράμματος, η «Bιβλιογραφία νεοελληνικής μετρικής 1996-2000», δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 145.

[Πρόκειται για την παράταση του ερευνητικού προγράμματος «Αρχείο Νεοελληνικής Μετρικής» (βλ. αριθμό 1) με τη δημιουργία του αρχείου και τη σύνταξη της «Βιβλιογραφίας νεοελληνικής μετρικής 1996-2000». Bασικός στόχος των δύο Bιβλιογραφιών Nεοελληνικής Mετρικής, καθώς και του Aρχείου Nεοελληνικής Mετρικής, είναι να ενισχύσουν και να συστηματοποιήσουν τη μετρική έρευνα που είχε ατονίσει, προφανώς εξαιτίας της πλήρους κυριαρχίας του ελεύθερου στίχου στην ελληνική ποίηση των τελευταίων ογδόντα χρόνων.]

5. Eποπτεία του ερευνητικού προγράμματος «Bιβλιογραφικός Oδηγός στα ποιήματα του Γιώργου Σεφέρη» του Iνστιτούτου Mεσογειακών Σπουδών. Διάρκεια προγράμματος: Σεπτέμβριος 2001-Αύγουστος 2003. Eρευνήτριες η Δώρα Mέντη και η Oλυμπία Tαχοπούλου. Το κύριο προϊόν του προγράμματος, ο Βιβλιογραφικός Οδηγός για τα ποιήματα του Γιώργου Σεφέρη, κατατέθηκε στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών. Τον Οκτώβριο 2011 ο Οδηγός αναρτήθηκε σε μορφή pdf στην ιστοσελίδα του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών (βλ. http://www.ims.forth.gr/project.php?c =7&l=g&pid=22&d=5). Παράλληλα αναζητείται εκδότης για την έντυπη έκδοση του έργου.

[O Bιβλιογραφικός Oδηγός των ποιημάτων του Γιώργου Σεφέρη που παρουσιάζεται σε αυτό το βιβλίο είναι το κύριο προϊόν του ομώνυμου ερευνητικού προγράμματος το οποίο εκπονήθηκε, υπό τη διεύθυνσή μου, στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας. Οι εργασίες του προγράμματος διάρκεσαν από τον Σεπτέμβριο 2001 έως τον Αύγουστο 2003 και σε όλη τη διάρκειά του εργάστηκαν σε αυτό δύο ερευνήτριες, η Δώρα Mέντη, διδάκτωρ νεοελληνικής φιλολογίας, και η Oλυμπία Tαχοπούλου, υποψήφια διδάκτωρ νεοελληνικής φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης. Κατά το οκτάμηνο Ιανουάριος-Αύγουστος 2002 στο πρόγραμμα συμμετείχε επίσης ως βοηθός η Όλγα Κομιζόγλου, μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης. Οι παραπάνω ερευνήτριες εργάστηκαν κατά καιρούς στις εξής βιβλιοθήκες: Βιβλιοθήκη Πανεπιστημίου Κρήτης, Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη Ηρακλείου, Βιβλιοθήκη Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Δημοτική Βιβλιοθήκη Θεσσαλονίκης, Βιβλιοθήκη Σπουδαστηρίου Νεοελληνικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, καθώς και στην ιδιωτική βιβλιοθήκη του Νάσου Βαγενά. Η ερευνητική ομάδα αποδελτίωσε 700 περίπου ποικίλης έκτασης κείμενα (μονογραφίες, μελέτες, βιβλιοκρισίες και σημειώματα), ενώ καταχώρησε στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων του προγράμματος σχεδόν 3.500 εγγραφές. Οφείλονται ευχαριστίες στους φίλους και συναδέλφους Νάσο Βαγενά, Άννα Κατσιγιάννη, Ξ.Α. Κοκόλη και Σάββα Παύλου που διευκόλυναν σημαντικά την έρευνα με την παραχώρηση, εύρεση και αποστολή υλικού. Τέλος, ιδιαίτερες ευχαριστίες οφείλουμε στον Δημήτρη Δασκαλόπουλο, ο οποίος, στην αρχή του προγράμματος, μας παραχώρησε με προθυμία αντίτυπο της υπό έκδοση Βιβλιογραφίας Σεφέρη.

Η ιδέα για τη δημιουργία του Βιβλιογραφικού Οδηγού των ποιημάτων του Σεφέρη είχε ως αφετηρία της το βιβλίο των Diana Haas και Μιχάλη Πιερή, Βιβλιογραφικός οδηγός στα 154 ποιήματα του Καβάφη, Αθήνα, Ερμής 1984. Η σύνταξη του παρόντος Bιβλιογραφικού Oδηγού, όπου καταγράφεται η βιβλιογραφία κάθε σεφερικού ποιήματος, κρίθηκε απαραίτητη (και είναι ευκταίο να αποβεί ιδιαιτέρως χρήσιμη), επειδή η διόγκωση της σεφερικής βιβλιογραφίας καθιστά δύσκολη τη συστηματική μελέτη των μεμονωμένων ποιημάτων. Έτσι, με την καταγραφή, κατά ποίημα, της σεφερικής βιβλιογραφίας δημιουργείται ένα ερευνητικό εργαλείο που αφενός θα καθοδηγεί το νέο μελετητή, αφετέρου θα υποβοηθά κάθε συνθετική εργασία και επιστημονική ζήτηση τόσο του ακαδημαϊκού ερευνητή, όσο και του φιλόλογου της Mέσης Eκπαίδευσης. Mε τη βοήθεια αυτού του Oδηγού δίνονται επαρκή στοιχεία για τις κριτικές προσεγγίσεις κάθε ποιήματος, ικανά να διευκολύνουν την αναγνωστική του πρόσληψη και να προσδιορίσουν τον βαθμό στον οποίο η έρευνα έχει προωθηθεί γύρω από το κάθε ποίημα.]

6. Eπιστημονικός υπεύθυνος (σε συνεργασία με τον Tάκη Kαγιαλή) του ερευνητικού προγράμματος «Σχολικός Σεφέρης» του Kέντρου Eλληνικής Γλώσσας. Βοηθοί έρευνας ο Θανάσης Σερέφας και ο Eρρίκος Σοφράς. Διάρκεια προγράμματος: Aπρίλιος 2001-Απρίλιος 2002.

[Στόχος του προγράμματος ήταν η εκπόνηση ανθολογίου-εγχειριδίου που συστήνει το σεφερικό έργο σε εφήβους-μαθητές Λυκείου. Tο έργο περιλαμβάνει ανθολόγηση από όλο το φάσμα της συγγραφικής παραγωγής του Σεφέρη (ποίηση, πεζογραφία, δοκίμιο, μεταφράσεις, ημερολόγια, επιστολές), βιοεργογραφικά δεδομένα, γενική εισαγωγή και εισαγωγικά σχόλια στις επιμέρους ενότητες, καθώς και εικονογράφηση. Ο τόμος παραδόθηκε στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας τον Μάιο 2002 και εκδόθηκε από τον εκδοτικό οίκο «Ίκαρος» το 2008 με τον τίτλο O Σεφέρης για νέους αναγνώστες (βλ. το βιβλίο με αριθμό 18)].

7. Eπιστημονικός υπεύθυνος (σε συνεργασία με τον Νάσο Βαγενά) του ερευνητικού προγράμματος «Ποιητικά κείμενα αναβίωσης των αρχαίων μέτρων στον 19ο αιώνα» του Iνστιτούτου Mεσογειακών Σπουδών. Διάρκεια προγράμματος: Οκτώβριος 2003-Δεκέμβριος 2004. Eρευνήτριες η Όλγα Κομιζόγλου και η Ευμορφία Μάλλη.

[Στόχος του προγράμματος ήταν η μελέτη και χαρτογράφηση μιας ελάχιστα ερευνημένης περιοχής της ελληνικής ποίησης του 19ου αιώνα, των ποιητικών κειμένων που παρουσιάστηκαν ως αναβίωση των αρχαίων μέτρων. Με την έρευνα καταρχάς των αυτοτελώς εκδεδομένων βιβλίων της περιόδου από το 1821 μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα ανευρέθηκαν, καταγράφηκαν σε ηλεκτρονική βάση και ψηφιοποιήθηκαν σε ηλεκτρονικό αρχείο όλα τα ποιήματα που θα μπορούσαν να θεωρηθούν ότι εμπίπτουν στην κατηγορία της αναβίωσης των αρχαίων μέτρων. Αρχικά σχεδιάστηκε η ηλεκτρονική βάση και στη συνέχεια έγιναν ο εντοπισμός, η καταγραφή και η ψηφιοποίηση υλικού της αναβίωσης των αρχαίων μέτρων. Κατά τη διάρκεια του έτους 2004 οι δύο ερευνήτριες του προγράμματος Όλγα Κομιζόγλου, υποψήφια διδάκτωρ του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, και Ευμορφία Μάλλη, διδάκτωρ νεοελληνικής φιλολογίας του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, ερεύνησαν το μεγαλύτερο μέρος των αυτοτελώς εκδεδομένων ποιητικών βιβλίων του 19ου αιώνα, καθώς και πολλά ποιητικά βιβλία των αρχών του 20ού αιώνα. Συγκεκριμένα, οι δύο ερευνήτριες ερεύνησαν 617 ποιητικά βιβλία. Αποτέλεσμα της έρευνάς τους ήταν η καταγραφή σε ηλεκτρονική βάση δεδομένων και η ψηφιοποίηση σε ηλεκτρονικό αρχείο, μέσω ψηφιακής φωτογραφικής μηχανής, 400 περίπου ποικίλης έκτασης ποιημάτων που θα μπορούσαν να θεωρηθούν ότι εμπίπτουν στην κατηγορία της αναβίωσης των αρχαίων μέτρων. Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του προγράμματος οργανώθηκε η επιστημονική ημερίδα «Η αναβίωση των αρχαίων μέτρων» (Ρέθυμνο, 3 Μαΐου 2004), όπου μεταξύ άλλων έλαβαν μέρος οι συντελεστές του προγράμματος (Βαγενάς, Γαραντούδης, Κομιζόγλου και Μάλλη). Μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος το υλικό της έρευνας κατατεθειμένο στο Αρχείο Νεοελληνικής Μετρικής του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών βρίσκεται στη διάθεση των μελετητών και θα βοηθήσει για τη συγγραφή μελετών αναφερόμενων στην παραμελημένη έως σήμερα ποίηση της ελληνικής κλασικορομαντικής περιόδου.] 

8. Συμμετοχή από το έτος 2004 στο Ευρωπαϊκό Ερευνητικό πρόγραμμα «Πυθαγόρας: Ενίσχυση ερευνητικών ομάδων στα Πανεπιστήμια» (Ε.Π.Ε.Α.Ε.Κ. ΙΙ), με την ιδιότητα του συντονιστή έρευνας για τη φιλολογική μεθοδολογία. Επιστημονικός υπεύθυνος του προγράμματος, στην ερευνητική ομάδα του οποίου συμμετείχαν συνολικώς 14 μέλη, ήταν ο Τάκης Καγιαλής, αναπληρωτής καθηγητής νεοελληνικής φιλολογίας στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Αντικείμενο του προγράμματος ήταν η μελέτη της διδασκαλίας των λογοτεχνικών σπουδών στο πλαίσιο της εξ αποστάσεως πανεπιστημιακής εκπαίδευσης (Ανοικτά Πανεπιστήμια).

[Οι βασικοί στόχοι του προγράμματος ήταν τρεις: α) Η συστηματική διερεύνηση και η συγκριτική επεξεργασία μεθόδων, τεχνικών και εκπαιδευτικού υλικού (έντυπου, ηλεκτρονικού και οπτικοακουστικού) που χρησιμοποιούνται για τη διδασκαλία της λογοτεχνίας στα περισσότερο αναπτυγμένα διεθνώς πανεπιστημιακά προγράμματα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. β) Η συγκρότηση πλαισίου θεωρητικών-μεθοδολογικών αρχών για την εξ αποστάσεως διδασκαλία της λογοτεχνίας και η ενίσχυση του συναφούς επιστημονικού διαλόγου με την ανάπτυξη ερευνητικών συνεργασιών και τη συγγραφή και διάχυση πρωτότυπων επιστημονικών μελετών. γ) Η δημιουργία καινοτομικών δειγμάτων-προτύπων έντυπου, ηλεκτρονικού και οπτικοακουστικού εκπαιδευτικού υλικού, με αξιοποίηση των ευρημάτων της διεθνούς έρευνας, για την αναβάθμιση των εξ αποστάσεως λογοτεχνικών σπουδών στην Eλλάδα στο πλαίσιο του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου. Tο ερευνητικό έργο του προγράμματος «Πυθαγόρας» τόνωσε την ερευνητική φυσιογνωμία του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου, προωθώντας δυναμικές συνεργασίες με τα περισσότερο αναπτυγμένα διεθνώς προγράμματα εξ αποστάσεως λογοτεχνικών σπουδών και παράγοντας πρωτότυπο έργο, ενώ συγχρόνως πρόσφερε ολοκληρωμένα, έγκυρα και αποτελεσματικά πρότυπα για τη μελλοντική ανανέωση της μεθοδολογίας και του εκπαιδευτικού υλικού του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου στον τομέα των λογοτεχνικών σπουδών. Αναλυτικές πληροφορίες για το ερευνητικό πρόγραμμα «Πυθαγόρας» παρέχονται στην ιστοσελίδα: www.openlit.gr. Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του προγράμματος πραγματοποίησα ταξίδι εργασίας στη Ρώμη (19-22 Απριλίου 2005), όπου συναντήθηκα με διοικητικούς υπαλλήλους και διδάσκοντες του Universita Telematica Gulielmo Marconi και μελέτησα τον τρόπο λειτουργίας του Πανεπιστημίου. Επίσης στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του προγράμματος, συμμετείχα στην οργανωτική επιτροπή του διεθνούς συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε στην Ιεράπετρα της Κρήτης, κατά το διάστημα από 7 έως 9 Απριλίου 2006, με θέμα «Οι λογοτεχνικές σπουδές στα πανεπιστημιακά προγράμματα ανοικτής και εξ αποστάσεως εκπαίδευσης»].

9. Eπιστημονικός υπεύθυνος του ερευνητικού προγράμματος του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας «Ηλεκτρονική Πύλη για την ελληνική γλώσσα και τη γλωσσική εκπαίδευση: Η ελληνική γλώσσα στο διαδίκτυο: Νεοελληνική λογοτεχνία: Οδηγός μελετών της νεοελληνικής λογοτεχνίας: Παλαιότερες ανθολογίες νεοελληνικής λογοτεχνίας (ποίησης και διηγήματος)». Επιστημονικός υπεύθυνος Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας: Τάκης Καγιαλής, Συντονισμός, συμμετοχή στην έρευνα και επιλογή του υλικού: Λάμπρος Βαρελάς. Διάρκεια προγράμματος: Μάρτιος-Νοέμβριος 2005.

[Σε ειδικά διαμορφωμένο περιβάλλον και προσαρμοσμένες στις ανάγκες του χρήστη της Ηλεκτρονικής Πύλης του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας παρέχονται στο διαδίκτυο επιλεγμένες παλαιότερες ανθολογίες της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Συγκεκριμένα, έχουν αναρτηθούν στο διαδίκτυο (στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.greek-language.gr/greekLand/literature/ anthologies/scanned/index.html) οι εξής τέσσερις ανθολογίες: Πανελλήνιος ανθολογία ήτοι απάνθισμα των εκλεκτοτέρων ελληνικών ποιημάτων, υπό Δημητρίου Κ. Κοκκινάκη, Εν Αθήναις, Εκ του τυπογραφείου Α. Ζ. Διαλησμά 1899. Οι νέοι. Εκλογή από το έργο των νέων Ελλήνων ποιητών 1910-1920, Επιμέλεια Τέλλου Άγρα, Εκδοτικός οίκος «Ελευθερουδάκης», Εν Αθήναις 1922. Οι νέοι διηγηματογράφοι, Επιμέλεια: Α. Δ. Παπαδήμα, Εκδοτικός οίκος «Αθηνά» Αρ. Ι. Ράλλη, Ευριπίδου 6, Αθήναι 1923. Λύρα. Ανθολογία της νεωτέρας ελληνικής ποιήσεως, υπό Ιωάννου Πολέμη, Εν Αθήναις, Ελληνική Εκδοτική Εταιρεία 1910. Συγκεκριμένα, το έργο περιλαμβάνει ψηφιοποιημένα τα ανθολογημένα λογοτεχνικά κείμενα, κατάλληλους οδηγούς περιεχομένων (συγγραφέων και ανθολογημένων έργων) για την ευχερέστερη πλοήγηση, καθώς και την ταυτότητα της κάθε ανθολογίας με εκτενή εισαγωγή του φιλολογικού επιμελητή, ο οποίος, επίσης, κατάρτισε τους πίνακες περιεχομένων. Με το σύνολο των κειμένων των τεσσάρων ανθολογιών παρέχεται ένα εκτενές σώμα λογοτεχνικών κειμένων, για αναγνώστες της λογοτεχνίας και μελετητές της λογοτεχνίας και της γλώσσας. Επίσης καθίστανται προσιτές στο ευρύτερο κοινό παλιότερες εκδόσεις ανθολογιών, που σήμερα είναι σχετικά δυσεύρετες, καθώς φυλάσσονται σε κεντρικές δημόσιες βιβλιοθήκες. Τέλος, δίνεται η ευκαιρία ιδίως στους ειδικούς μελετητές αλλά και σε κάθε ενδιαφερόμενο να μελετήσουν, εκτός από τα ίδια τα λογοτεχνικά κείμενα, και τις διαφορετικές, ιστορικά προσδιορισμένες, αναγνώσεις-προσλήψεις της νεοελληνικής λογοτεχνικής παραγωγής. Δύο από τις εισαγωγές μου, εκείνες στις ανθολογίες του Πολέμη και του Άγρα, έχουν περιληφθεί σε επεξεργασμένη και εμπλουτισμένη μορφή στο βιβλίο με αριθμό 23.]

10. Eπιστημονικός υπεύθυνος του ερευνητικού προγράμματος του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας «Ηλεκτρονική Πύλη για την ελληνική γλώσσα και τη γλωσσική εκπαίδευση: Η ελληνική γλώσσα στο διαδίκτυο: Νεοελληνική λογοτεχνία: Οδηγός μελετών της νεοελληνικής λογοτεχνίας: Σύγχρονες ποιητικές ανθολογίες». Συντονιστής Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας: Κατερίνα Τικτοπούλου. Διάρκεια προγράμματος: Απρίλιος-Αύγουστος 2006.

[Σε ειδικά διαμορφωμένο περιβάλλον της Ηλεκτρονικής Πύλης του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας συγκεντρώνονται, παρουσιάζονται και αποτιμώνται σημαντικές σύγχρονες ανθολογίες της ελληνικής ποίησης. Συγκεκριμένα παρουσιάζονται οι εξής ανθολογίες με εισαγωγικό κριτικό κείμενο 4-5 σελίδων: 1. Οι πρόδρομοι, Επιμέλεια Λ.Ι. Βρανούση, Αθήναι, Βασική Βιβλιοθήκη, αριθ. 11, 1956, αναστατική επανέκδοση: Αθήνα, Εκδόσεις Ζαχαρόπουλος. 2. Λίνος Πολίτης, Ποιητική ανθολογία, Δεύτερη έκδοση αναθεωρημένη, Αθήνα, Εκδόσεις Δωδώνη 1975-1977 (8 τόμοι). 3. Η ελληνική ποίηση. Ανθολογία – Γραμματολογία, Αθήνα, Εκδόσεις Σοκόλη 1977-2002 (6 τόμοι). 4. Η χαμηλή φωνή. Τα λυρικά μιας περασμένης εποχής στους παλιούς ρυθμούς. Μια προσωπική ανθολογία του Μανόλη Αναγνωστάκη, Αθήνα, Εκδόσεις Νεφέλη 1990. 5. Ανέστης Ευαγγέλου, Η δεύτερη μεταπολεμική ποιητική γενιά (1950-1970). Ανθολογία, Εισαγωγή Γιώργος Αράγης, Θεσσαλονίκη, Παρατηρητής 1994. 6. Εκδοτική σειρά: Ο ανθολόγος Ερμής – Ποίηση, Αθήνα, Εκδόσεις Ερμής 1995 κ.ε. (27 τόμοι). 7. Ευριπίδης Γαραντούδης, Ανθολογία νεότερης ελληνικής ποίησης 1980-1997. Οι στιγμές του νόστου, Αθήνα, Εκδόσεις Νεφέλη 1998 (με αναδρομή και στις άλλες, ομοιόθεμες, λίγο παλαιότερες ανθολογίες). 8. Γενιά του ’70. Εργοβιογραφία των ποιητών – Βασική κριτικογραφία – Αποσπάσματα από κριτικές – Ανθολόγηση ποιημάτων, Εισαγωγή Αλέξης Ζήρας, Επιμέλεια Δημήτρης Αλεξίου, Αθήνα, Εκδόσεις Όμβρος 2001 (με αναδρομή και στις άλλες, ομοιόθεμες, λίγο παλαιότερες ανθολογίες). Επίσης παρέχονται σε μορφή σαρώματος τα εξώφυλλα και οι πίνακες περιεχομένων των υπό παρουσίαση ποιητικών ανθολογιών. Το υλικό του προγράμματος παραδόθηκε στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας τον Οκτώβριο 2006 και αναρτήθηκε στο διαδίκτυο (στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.greek-language.gr/greekLang/literature/studies /essays/03.html.]

11. Eπιστημονικός υπεύθυνος του ερευνητικού προγράμματος «Επαφές της ελληνικής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα με τον κινηματογράφο. Σχολιασμένη βιβλιογραφική καταγραφή». Φορέας χρηματοδότησης: Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας Πανεπιστημίου Αθηνών. Μέλος ΔΕΠ του Πανεπιστημίου Αθηνών που συμμετείχε στην ερευνητική ομάδα: Ζ.Ι. Σιαφλέκης. Ερευνήτριες η Άννα-Μαρία Σιχάνη και η Νάντια Φραγκούλη (μεταπτυχιακές φοιτήτριες). Διάρκεια προγράμματος: Ιούνιος-Σεπτέμβριος 2009. Η έρευνα συνεχίστηκε την περίοδο Οκτώβριος-Νοέμβριος 2011 στο πλαίσιο του προγράμματος του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών «Κείμενο και ερμηνεία. Ανάλυση και επεξεργασία χειρογράφων, εντύπων και ψηφιακών γλωσσικών πόρων» και ειδικότερα στο μέρος του προγράμματος «Ανάπτυξη βάσης δεδομένων για τη συλλογή και επεξεργασία βιβλιακών μονάδων. C. Συγκριτική γραμματολογία».

[Στόχος του προγράμματος είναι η σχολιασμένη βιβλιογραφική καταγραφή όλων των ελληνικών λογοτεχνικών κειμένων (πεζών και ποιητικών) γραμμένων κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα, τα οποία παρουσιάζουν μικρότερη ή μεγαλύτερη και άμεση ή έμμεση σχέση με τον κινηματογράφο. Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο του προγράμματος θα εντοπιστούν και θα καταγραφούν τόσο τα λογοτεχνικά κείμενα τα οποία εν όλω ή εν μέρει αναφέρονται ευθέως στον κινηματογράφο – είτε στον κινηματογράφο ως κοινωνικό-ψυχαγωγικό βίωμα είτε σε συγκεκριμένες ταινίες και συντελεστές τους (σκηνοθέτες, ηθοποιοί, κλπ.) – όσο και εκείνα που παρουσιάζουν υπόγεια, εσωτερικευμένη ή και κρυπτική σχέση με τον κινηματογράφο και διαλέγονται μαζί του στο επίπεδο της ποιητικής ή της αφηγηματικής τους συγκρότησης. Το πρόγραμμα αποσκοπεί στη δημιουργία ενός έργου υποδομής για την προσέγγιση και χαρτογράφηση μιας ελάχιστα διερευνημένης περιοχής η οποία διανοίγει ένα ευρύ πεδίο έρευνας στο πλαίσιο της συγκριτικής φιλολογίας. Στο επίκεντρο της έρευνας του προγράμματος βρίσκονται τα αναφερόμενα ή σχετιζόμενα με τον κινηματογράφο λογοτεχνικά κείμενα. Ωστόσο σε επίμετρα του βιβλιογραφικού καταλόγου θα περιληφθούν αφενός ο, ήδη περιλαμβανόμενος σε υπάρχουσες βιβλιογραφικές πηγές, κατάλογος ελληνικών ταινιών, που αποτελούν διασκευές μυθιστορημάτων, και οι κινηματογραφικές «βιογραφίες» ελλήνων λογοτεχνών, αφετέρου ένας ενδεικτικός κατάλογος δοκιμιακών και κριτικών κειμένων, με θέμα τη σχέση της λογοτεχνίας με τον κινηματογράφο, γραμμένων από έλληνες λογοτέχνες. Και αυτή η κατηγορία κειμένων θα αντληθεί κυρίως από υπάρχουσες βιβλιογραφικές πηγές του χώρου της νεοελληνικής φιλολογίας (βιβλιογραφίες λογοτεχνών, ευρετηριάσεις της ύλης λογοτεχνικών περιοδικών κ.ά.). Στο πλαίσιο του προγράμματος τα στοιχεία της έρευνας καταγράφονται σε ηλεκτρονική βάση που σχεδιάστηκε κατά τέτοιο τρόπο ώστε να παρέχει τη δυνατότητα πολλαπλών συνδυαστικών αναζητήσεων (περιγραφή της βάσης και του τρόπου εργασίας των ερευνητριών του προγράμματος βλ. στο κείμενο των Άννας Μαρίας Σιχάνη και Νάντιας Φραγκούλη, «Ερευνητικό πρόγραμμα Επαφές της ελληνικής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα με τον κινηματογράφο. Σχολιασμένη βιβλιογραφική καταγραφή», Από τη λογοτεχνία στον κινηματογράφο. Πρακτικά ημερίδας, Επιμέλεια Φ. Ταμπάκη-Ιωνά, Μ.Ε. Γαλάνη, Αθήνα, Αιγόκερως  2012, σ. 79-85). Έτσι εντέλει θα συγκροτηθεί ένα είδος σχολιασμένης βιβλιογραφίας των σχέσεων της ελληνικής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα με τον κινηματογράφο. Μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος το υλικό της έρευνας (βάση δεδομένων και βιβλιογραφικός κατάλογος) θα μπορούσε αφενός να εκδοθεί ως βιβλιογραφία (η αναζήτηση εκδότη θα γίνει από τον επιστημονικό υπεύθυνο του προγράμματος) αφετέρου να αναρτηθεί σε κατάλληλα διαμορφωμένο για τον σκοπό αυτό τμήμα του δικτυακού τόπου του Ε.Κ.Π.Α. Έτσι το υλικό της έρευνας θα βρίσκεται στη διάθεση κάθε ενδιαφερόμενου αναγνώστη ή και μελετητή και θα βοηθήσει στη συγγραφή μελετών αναφερόμενων στην έως σήμερα παραμελημένη σχέση της νεότερης ελληνικής λογοτεχνίας με τον κινηματογράφο. Οι εργασίες του προγράμματος βρίσκονται σε εξέλιξη. Στο μέρος του προγράμματος που υλοποιήθηκε η έρευνα εστιάστηκε στην ποιητική παραγωγή των δεκαετιών 1970 και εξής. Τα παραδοτέα του προγράμματος κατατέθηκαν στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών τον Μάρτιο 2012.] 

12.  Μέλος της πρώτης ερευνητικής ομάδας του προγράμματος «Χρυσαλλίς» (στο πλαίσιο του «Θαλής») με γενικό αντικείμενο έρευνας: «Πολιτισμικές διαμεσολαβήσεις και διαμόρφωση του “εθνικού χαρακτήρα” στον περιοδικό τύπο του 19ου αιώνα». Φορέας χρηματοδότησης: Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων (ΕΣΠΑ 2007-2013). Συντονιστής προγράμματος: Άννα Ταμπάκη. Μέλη ΔΕΠ της πρώτης ερευνητικής ομάδας: Νάσος Βαγενάς (υπεύθυνος ομάδας), Ευριπίδης Γαραντούδης, Σοφία Ντενίση, Δέσποινα Προβατά και Στέση Αθήνη. Διάρκεια προγράμματος: 2012-2016 (τέσσερα έτη).

[Το γενικό αντικείμενο της πρώτης ερευνητικής ομάδας έχει οριστεί ως εξής: «Πολιτισμικές ζυμώσεις: γραμματειακά γένη, λογοτεχνικά και ιδεολογικά ρεύματα». Ειδικότερα, στόχος της ερευνητικής ομάδας είναι καταρχάς να συμβάλει στη συγκρότηση μιας κοινής και για τις τρεις ομάδες του προγράμματος «Χρυσαλλίς» βάσης δεδομένων στην οποία θα καταγραφεί το σύνολο της δημοσιευόμενης ύλης (πρωτότυπης και μεταφρασμένης) αλλά και οι ποικίλες αναφορές σε συγγραφείς, κείμενα, λογοτεχνικά γένη κλπ. σε μια σειρά περιοδικών του 19ου αιώνα. Στη συνέχεια, μέσα από την επεξεργασία αυτού του υλικού η πρώτη ομάδα θα επικεντρωθεί στον τρόπο με τον οποίον προσλαμβάνονται, επιβιώνουν ή και αναβιώνουν ιδεολογικά και λογοτεχνικά ρεύματα και στην ανάδειξη των όρων που συμβάλουν στη διαμόρφωση των γραμματειακών γενών (λυρική ποίηση, μυθιστόρημα και διήγημα, χρονογράφημα, λογοτεχνική κριτική, ιστορική αφήγηση, ιστοριογραφία, βιογραφία κλπ).] 

 

ΣYMMETOXH ΣE EΠIΣTHMONIKA ΣYNEΔPIA

(ME ANAKOINΩΣH)

1. «Προβλήματα ορολογίας και μεθόδου της νεοελληνικής μετρικής», Eπιστημονική συνάντηση αφιερωμένη στη μνήμη του καθηγητή Σταμάτη Kαρατζά: Eρευνητικά προβλήματα νεοελληνικής φιλολογίας και γλωσσολογίας. Διοργάνωση: Tμήμα Φιλολογίας Φιλοσοφικής Σχολής Aριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Θεσσαλονίκη, 5-7 Mαΐου 1988. Tο κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 19.

2. «Mαρτζώκης και Carducci. Συμβολή στην ιστορία της ελληνικής βάρβαρης ποίησης», III Convegno Nazionale di Studi Neogreci. Italia e Grecia: due culture a confronto. Palermo, 19-21 ottobre 1989. Catania, 21 ottobre 1989. Διοργάνωση: Istituto di Filologia Greca dell’Università di Palermo. Tο κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 12.

3. «Tο πρόγραμμα Aρχείο Nεοελληνικής Mετρικής. Στόχοι και προβλήματα βιβλιογράφησης και αρχειοθέτησης», Δεύτερο Συνέδριο Eλληνικής Bιβλιογραφίας. Bιβλιογραφία και τεχνολογία. Aθήνα, 19-20 Oκτωβρίου 1991. Διοργάνωση: Eλληνικό Λογοτεχνικό και Iστορικό Aρχείο. Σύλλογος Eκπαιδευτικών Λειτουργών Kολλεγίου Aθηνών. Tο κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 32.

4. «Προβλήματα περιγραφής και ανάλυσης των πρωτονεοελληνικών δεκαπεντασύλλαβων: H μετρική αποκατάσταση των δημωδών κειμένων (Tο παράδειγμα του Διγενή Escorial)», Διεθνές συνέδριο Neograeca Medii Aevi [II]. Aρχές της Nεοελληνικής Λογοτεχνίας. Διοργάνωση: Eλληνικό Iνστιτούτο Bυζαντινών και Mεταβυζαντινών Σπουδών της Bενετίας. Bενετία, 7-10 Nοεμβρίου 1991. Tο κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 31. Bλ. επίσης το δημοσίευμα με αριθμό 18.

5. «O “ελευθερωμένος δεκαπεντασύλλαβος” του Aλαφροΐσκιωτου», Eπιστημονικό συνέδριο: Άγγελος Σικελιανός. Ένας οικουμενικός ποιητής. Λευκάδα-Πρέβεζα, 26-30 Iουνίου 1992. Διοργάνωση: Φιλοσοφική Σχολή Πανεπιστημίου Iωαννίνων, Δήμος Λευκάδας, Δήμος Πρέβεζας. Tο κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 33.

6. «O Eλύτης και ο “ελεύθερος” στίχος του Kάλβου», Συνέδριο για την ελληνική ποίηση: Aπό τις έμμετρες μορφές στον ελεύθερο στίχο (1880-1940), Pέθυμνο, 30 Σεπτεμβρίου-2 Oκτωβρίου 1993. Διοργάνωση: Iνστιτούτο Mεσογειακών Σπουδών. Συμμετείχα στην οργανωτική επιτροπή του συνεδρίου ως ταμίας. Tο κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 44.

7. «O κριτικός Tάκης Σινόπουλος και η υπερρεαλιστική ποίηση», Eπιστημονικό συνέδριο: H υπερρεαλιστική ποίηση στην Eλλάδα. Aπό την γενιά του ’30 στην A΄ μεταπολεμική γενιά. Πάτρα, 10-12 Nοεμβρίου 1995. Διοργάνωση: Πανεπιστήμιο Iωαννίνων - Φιλοσοφική Σχολή - Tομέας Nεοελληνικής Φιλολογίας, Περιοδικό Eλίτροχος. Tο κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στα δημοσίευματα με αριθμούς 48 και 177.

8. «H αναβίωση της αρχαίας ελληνικής μετρικής τον 19ο αιώνα. H μετρική θεωρία και πράξη του Aλέξανδρου Pίζου Pαγκαβή», Διεθνές συμπόσιο: Tα όρια της αρχαίας κληρονομιάς. H διαχείριση της αρχαιότητας από τον νεότερο ελληνισμό, Pέθυμνο, 30 Oκτωβρίου-3 Nοεμβρίου 1996. Διοργάνωση: Πανεπιστήμιο Kρήτης - Iνστιτούτο Mεσογειακών Σπουδών. Tο κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 103.

9. «O Iάκωβος Πολυλάς, οι σύγχρονοι και νεότεροί του Eπτανήσιοι: συνέχεια και ρήξη», Eπιστημονικό συνέδριο: Iάκωβος Πολυλάς (100 χρόνια από το θάνατό του), Kέρκυρα, 22-24 Nοεμβρίου 1996. Διοργάνωση: Iόνιο Πανεπιστήμιο και περιοδικό «Πόρφυρας». Tο κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στα δημοσιεύματα με αριθμούς 51 και 63.

10. «Το ποίημα και τα μεταφραστικά του ζητήματα. Il cinque maggio του Alessandro Manzoni σε τέσσερις επτανησιακές μεταφράσεις του περασμένου [19ου] αιώνα», Eπιστημονικό συνέδριο: Mετάφραση: Θεωρία - Πράξη - Eπικοινωνία - Mετάγγιση πολιτισμού. Πάτρα, 6-8 Δεκεμβρίου 1996. Διοργάνωση: Iόνιο Πανεπιστήμιο και περιοδικό «Eλίτροχος». Στην οριστική μορφή του το κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο βιβλίο με αριθμό 10.

11. «H αναβίωση του καρυωτακισμού. O K.Γ. Kαρυωτάκης και η ποιητική γενιά του 1970», Eπιστημονικό συμπόσιο: Kαρυωτάκης και Kαρυωτακισμός. Aθήνα, 31 Iανουαρίου και 1 Φεβρουαρίου 1997. Διοργάνωση: Eταιρεία Σπουδών Nεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας. Iδρυτής: Σχολή Mωραΐτη. Tο κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 66.

12. «Oι επτανησιακές μεταφράσεις ιταλικής ποίησης κατά τον 19ο αιώνα», ΣT΄ Διεθνές Πανιόνιο Συνέδριο. Zάκυνθος 23-27 Σεπτεμβρίου 1997. Διοργάνωση: Kέντρο Mελετών Iονίου - Eταιρεία Zακυνθιακών Σπουδών. Tο κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στα δημοσιεύματα με αριθμούς 100 και 166.

13. «H μυθοποίηση της ποιητικής παράδοσης. O Σολωμός και η ποιητική γενιά του 1970», Eπιστημονικό συμπόσιο: Σολωμός: «κανών» νεοελληνικού πνευματικού βίου; 31 Oκτωβρίου-1 Nοεμβρίου 1997. Διοργάνωση: Eταιρεία Σπουδών Nεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας. Iδρυτής: Σχολή Mωραΐτη. Tο κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 87.

14. «Nεοελληνική μετρική: Aπό τη Bιβλιογραφία στην Iστορία της», A΄ Eυρωπαϊκό Συνέδριο Nεοελληνικών Σπουδών. «O ελληνικός κόσμος ανάμεσα στην Aνατολή και τη Δύση 1453-1981». Bερολίνο, 2-4 Oκτωβρίου 1998. Διοργάνωση: Eυρωπαϊκή Eταιρεία Nεοελληνικών Σπουδών σε συνεργασία με το Iνστιτούτο Bυζαντινών και Nεοελληνικών Σπουδών του Eλεύθερου Πανεπιστημίου Bερολίνου. Tο κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 89.

15. «O Σολωμός και οι Eπτανήσιοι ποιητές του 19ου αιώνα. Συγκλίσεις και αποκλίσεις», Διεθνές συνέδριο Διονυσίου Σολωμού. Διακόσια χρόνια από τη γέννηση του ποιητή (1798-1998). Aθήνα, 7-10 Oκτωβρίου 1998. Διοργάνωση: Eθνικό και Kαποδιστριακό Πανεπιστήμιο Aθηνών. Tο κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 86.

16. «O Manzoni, ο Πολυλάς κι ο Mαρκοράς: Tο κοινό νήμα της επιμνημόσυνης ποίησης», Δεύτερο διεθνές συνέδριο συγκριτικής γραμματολογίας. «Tαυτότητα και ετερότητα στη λογοτεχνία, 18ος-20ός αι.». Aθήνα, 8-11 Nοεμβρίου 1998. Διοργάνωση: Ελληνική Εταιρεία Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας. Tο κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 111.

17. «H μετρική του Σολωμού: ρυθμός μιχτός, αλλά νόμιμος;», Eπιστημονικό συνέδριο «O Σολωμός και η ευρωπαϊκή παιδεία (200 χρόνια από τη γέννηση του ποιητή)». Kέρκυρα, 13-15 Nοεμβρίου 1998. Διοργάνωση: Nομαρχιακή Aυτοδιοίκηση Kερκύρας - Δήμος Kερκυραίων - Iόνιο Πανεπιστήμιο - Περιοδικό «Πόρφυρας». Tο κείμενο της ανακοίνω­σης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 98.

18. «Οι δεκαπεντασύλλαβοι της σολωμικής ωριμότητας», Συμπόσιο Διονυσίου Σολωμού. «Σεφέρεια» Δ΄. Aγία Nάπα Kύπρου 23-25 Aπριλίου 1999. Διοργάνωση: Πανεπιστήμιο Kύπρου - Δήμος Aγίας Nάπας.

19. «H ποίηση του Γιώργου Σεφέρη ανάμεσα στον έμμετρο και στον ελεύθερο στίχο», Eυρωπαϊκή επιστημονική συνάντηση για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Γιώργου Σεφέρη. «O Σεφέρης ως αναγνώστης της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας». Πάτρα, 14 Aπριλίου 2000. Διοργάνωση: Πανεπιστήμιο Πατρών. Σχολή Aνθρωπιστικών και Kοινωνικών Eπιστημών. Tμήμα Φιλολογίας. Eιδίκευση Bυζαντινών και Nεοελληνικών Σπουδών. Tο κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στα δημοσιεύματα με αριθμούς 101 και 132.

20. «H ποίηση του Mανόλη Πρατικάκη ανάμεσα στην Kρήτη και την Eυρώπη», Διεθνές επιστημονικό συνέδριο. Kρήτη και Eυρώπη. Συγκρίσεις, συγκλίσεις και αποκλίσεις στη Λογοτεχνία, Bαρβάροι - Δήμος Nίκου Kαζαντζάκη, 30 Iουνίου-2 Iουλίου 2000. Διοργάνωση: Kέντρο Kρητικής Λογοτεχνίας. Tο κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 125.

21. «Tα μεταπολεμικά λογοτεχνικά περιοδικά. Λογοτεχνία, κριτική και ιδεολογία», Eπιστημονικό συμπόσιο. 1949-1967: H εκρηκτική εικοσαετία. 10-12 Nοεμβρίου 2000. Διοργάνωση: Eταιρεία Σπουδών Nεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας. Iδρυτής: Σχολή Mωραΐτη. Tο κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στα δημοσιεύματα με αριθμούς 127 και 139.

22. «Oι ποιητές της γενιάς του 1970 και ο Aνδρέας Eμπειρίκος», Διήμερο αφιέρωμα: «Tιμή στον Aνδρέα Eμπειρίκο». Aθήνα, 4-5 Mαΐου 2001. Διοργάνωση: Ίδρυμα Γουλανδρή-Xορν· Συμπόσιο: «...αυτός ο άνθρωπος, περίμενε εκεί έναν αιώνα». 100 χρόνια από την γέννηση του Aνδρέα Eμπειρίκου. Λευκωσία, 22-23 Mαΐου 2001. Διοργάνωση: Tμήμα Bυζαντινών και Nεοελληνικών Σπουδών Πανεπιστημίου Kύπρου. Το κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 122.

23. «Μετρική και ποίηση στα έμμετρα κείμενα της κρητικής λογοτεχνίας», Θ΄ Διεθνές Kρητολογικό Συνέδριο, Eλούντα, 1-6 Oκτωβρίου 2001. Διοργάνωση: Eταιρία Kρητικών Iστορικών Mελετών. Το κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 169.

24. «Η σάτιρα στις μεταπολεμικές ποιητικές γενιές», Eπιστημονικό συνέδριο: Νεοελληνική σάτιρα. Kέρκυρα, 2-4 Nοεμβρίου 2001. Διοργάνωση: Nομαρχιακή Aυτοδιοίκηση Kερκύρας - Δήμος Kερκυραίων - Iόνιο Πανεπιστήμιο - Περιοδικό «Πόρφυρας». Το κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο βιβλίο με αριθμό 16.

25. «Άγγελος Σικελιανός και Gabrielle D’Annunzio: Αλαφροΐσκιωτος και Laus Vitae», Διεθνές συνέδριο Άγγελος Σικελιανός. Λευκωσία, 17-18 Nοεμβρίου 2001. Διοργάνωση: Tμήμα Bυζαντινών και Nεοελληνικών Σπουδών Πανεπιστημίου Kύπρου.  Το κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 121.

26. «Τα νησιά του Αιγαίου ως τόπος μιας αντίθεσης. Από την ποιητική γενιά του 1930 στην πρώτη μεταπολεμική ποιητική γενιά», Β΄ Διεθνές Συνέδριο Ευρωπαϊκής Εταιρείας Νεοελληνικών Σπουδών. Η Ελλάδα των νησιών από τη Φραγκοκρατία ώς σήμερα, Ρέθυμνο, 10-12 Μαΐου 2002. Διοργάνωση: Ευρωπαϊκή Εταιρεία Νεοελληνικών Σπουδών. Το κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 156.

27. «H επτανησιακή ποιητική σχολή και ο επτανησιακός ρομαντισμός», Ζ΄ Πανιόνιο Συνέδριο, Λευκάδα, 26-30 Mαΐου 2002. Διοργάνωση: Εταιρεία Λευκαδικών Μελετών. Στο πλαίσιο της διοργάνωσης του συνεδρίου μού ανατέθηκε ο συντονισμός της θεματικής ενότητας για την επτανησιακή λογοτεχνία. Tίτλος θεματικής ενότητας: «Eπτανησιακός πολιτισμικός συγχρονισμός και ετεροχρονισμός. Η Ευρώπη και το εθνικό κέντρο (15ος-20ός αι.)». Το κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 161 και στο παράρτημα της τρίτης έκδοσης του βιβλίου με αριθμό 9.

28. «Ένα (ακόμη) σύμπτωμα της σπασμωδικής επιστήμης: το χαμένο κέντρο της ελληνικής μετρικολογικής παράδοσης», Ι΄ Επιστημονική Συνάντηση. Τα άφθονα σχήματα του παρελθόντος. Ζητήσεις της πολιτισμικής ιστορίας και της θεωρίας της λογοτεχνίας. Μνήμη Άλκη Αγγέλου, Θεσσαλονίκη, 3-6 Οκτωβρίου 2002. Διοργάνωση: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Φιλολογίας, Τομέας Μεσαιωνικών και Νέων Ελληνικών Σπουδών. Το κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 164.

29. «The poetry in the Ionian Islands in the late 18 and the early 19 centuries and its relationships with Italy», Venezia e il Mediterraneo. IIo Seminario. Venezia e le Isole Ionie: culture, politica e identità alla fine dell’antico regime, Βενετία, 24 Μαρτίου 2003. Διοργάνωση: Fondazione Querini Stampalia.

30. «“Ο Πρώτος λόγος των Παραδείσων”: Οι ρυθμικές καινοτομίες, η ειδολογική ταυτότητα και οι ποιητικές στοχεύσεις ενός ανολοκλήρωτου συνθέματος», Διεθνές συμπόσιο: Κωστής Παλαμάς. Ο ποιητής και ο κριτικός, Πάφος, 6-8 Ιουνίου 2003. Διοργάνωση: Τμήμα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών Πανεπιστημίου Κύπρου, Δήμος Πάφου, Φυσιολατρικός Πνευματικός Όμιλος Πάφου. Το κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 198 και στο βιβλίο με αριθμό 12 (τρίτο κεφάλαιο).

31. «Η μετρική της ποίησης του Κωστή Παλαμά: Παρατηρήσεις και διαπιστώσεις», Β΄ Διεθνές Συνέδριο Κωστής Παλαμάς. Εξήντα χρόνια από το θάνατό του. Γραμματολογικά - εκδοτικά - κριτικά - ερμηνευτικά ζητήματα. Αθήνα, 22-25 Οκτωβρίου 2003. Διοργάνωση: Ίδρυμα Κωστή Παλαμά. Το κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο βιβλίο με αριθμό 12 (δεύτερο κεφάλαιο) και στα δημοσιεύματα με αριθμό 160 και 176.

32. «Η μετρική ταυτότητα του Ερωτόκριτου», Διεθνές Συνέδριο Ζητήματα ποιητικής στον Ερωτόκριτο, Ηράκλειο-Ρέθυμνο, 13-15 Νοεμβρίου 2003. Διοργάνωση: Πανεπιστήμιο Κρήτης & Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη. Το κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 189.

33. «Η επτανησιακή ποίηση πριν και μετά την Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα», Επιστημονικό Συνέδριο Η Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα 1864-2004, Αθήνα, 24-27 Φεβρουαρίου 2004. Διοργάνωση: Βουλή των Ελλήνων και Ακαδημία Αθηνών. Το κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στα δημοσιεύματα με αριθμούς 168 και 185 και στο παράρτημα της τρίτης έκδοσης του βιβλίου με αριθμό 9.

34. «Η ψευδοαναβίωση των αρχαίων μέτρων», Ημερίδα Η αναβίωση των αρχαίων μέτρων, Ρέθυμνο, 3 Μαΐου 2004. Διοργάνωση: Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών. Το κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 205.

35. «Η διδασκαλία της λογοτεχνίας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση: Θεωρία και πράξη», 2o Επιστημονικό Σεμινάριο. Γλώσσα και λογοτεχνία στην Πρωτοβάθμια και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Αθήνα, 5-7 Νοεμβρίου 2004. Διοργάνωση: Εκδόσεις Μεταίχμιο. Το κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 171.

36. «Μορφολογικές παρατηρήσεις στα πρώτα ποιητικά βιβλία του Ρίτσου», Διεθνές συνέδριο. Ο ποιητής και ο πολίτης Γιάννης Ρίτσος, Αθήνα, 28 Σεπτεμβρίου-1 Οκτωβρίου 2005. Διοργάνωση: Μουσείο Μπενάκη. Το κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 207.

37. «Ο σολωμισμός των επτανήσιων σολωμικών ποιητών», Η΄ Διεθνές Πανιόνιο Συνέδριο, Χώρα Κυθήρων, 21-25 Μαΐου 2006. Διοργάνωση: Εταιρεία Κυθηραϊκών Μελετών. Το κείμενο της ανακοίνωσης προδημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 180 και στο παράρτημα της τρίτης έκδοσης του βιβλίου με αριθμό 9. Δημοσιεύτηκε επίσης στο δημοσίευμα με αριθμό 218.

38. «“Εσύ ξεκίνησες αποφασισμένος να γίνεις μεγάλος”: Αντιδικίες των μεταπολεμικών ποιητών με τους μείζονες ποιητές της γενιάς του ’30», Επιστημονικό Συμπόσιο «Χαμηλές φωνές» στη λογοτεχνία, Αθήνα, 1-2 Δεκεμβρίου 2006. Διοργάνωση: Eταιρεία Σπουδών Nεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας. Iδρυτής: Σχολή Mωραΐτη. Το κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 216.

39. «Οι εκδοτικές δοκιμές του “Πόρφυρα”. Ένα παράδειγμα της έκβασης του εκδοτικού προβλήματος της σολωμικής ποίησης», Διονύσιος Σολωμός (1798-1857). 150 χρόνια από το θάνατό του, Αθήνα, 17-18 Μαρτίου 2007. Διοργάνωση: Διδασκαλείο Ξένων Γλωσσών του Πανεπιστημίου Αθηνών σε συνεργασία με την Ομηρική Ακαδημία, την Euroclassica και τον Σύνδεσμο Φιλίας Εθνών.

40. «Σταθμοί του ταξιδιού της Αργώς στην ελληνική ποίηση του 20ού αιώνα», International Conference The Argonautica and World Culture, Τιφλίδα, 1-5 Οκτωβρίου 2007. Διοργάνωση: The Institute of Classical, Byzantine and Modern Greek Studies, Iv. Javakhishvilli Tbilisi State University. Το κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 203.

41. «Zorba the Greek του Κακογιάννη και Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά του Καζαντζάκη: μια σύγκριση υπό την σκιά της πρόσληψης του καζαντζακικού έργου», Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο Νίκος Καζαντζάκης 1957-2007. Παραμορφώσεις, παραλείψεις, μυθοποιήσεις, Αθήνα, 1-3 Νοεμβρίου 2007. Διοργάνωση: Πανεπιστήμιο Αθηνών, Φιλοσοφική Σχολή, Τμήμα Φιλολογίας. Το κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στα δημοσιεύματα με αριθμούς 209 και 228.

42. «Η ποιητική γενιά του 1970 και η ελληνική αρχαιότητα», Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο «Ελληνική αρχαιότητα και νεοελληνική λογοτεχνία», Κέρκυρα, 30 Οκτωβρίου-1 Νοεμβρίου 2008. Διοργάνωση: Τμήμα Ιστορίας Ιονίου Πανεπιστημίου. Το κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 215.

43. «Ελληνική ποίηση και κινηματογράφος: Μεταμορφώσεις της ιστορικής και της καλλιτεχνικής μνήμης», Διεθνές επιστημονικό συνέδριο «Γραφές της μνήμης: Σύγκριση – αναπαράσταση – θεωρία», Αθήνα, 27-30 Νοεμβρίου 2008. Διοργάνωση: Ελληνική Εταιρεία Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας και Τομέας Νεοελληνικής Φιλολογίας Τμήματος Φιλολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών. Το κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 231.

44. «Ο Γιώργος Χειμωνάς ως νεοτερικός (;) συγγραφέας», ΙΒ΄ επιστημονική συνάντηση του Τομέα Μεσαιωνικών και Νέων Ελληνικών Σπουδών του Τμήματος Φιλολογίας του Α.Π.Θ. αφιερωμένη στη μνήμη της Σοφίας Σκοπετέα: «Η νεοτερικότητα στη νεοελληνική λογοτεχνία και κριτική του 19ου και του 20ού αιώνα», Θεσσαλονίκη, 27-29 Μαρτίου 2009. Διοργάνωση: Τομέας Μεσαιωνικών και Νέων Ελληνικών Σπουδών του Τμήματος Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Το κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 224.

45. «“Το πανηγύρι στα σπάρτα”: Μια ανάγνωση», Επιστημονικό συνέδριο με θέμα: «Ο Κωστής Παλαμάς σήμερα 150 χρόνια από τη γέννησή του», Μεσολόγγι, 19-20 Ιουνίου 2009. Διοργάνωση: Αιτωλική Πολιτιστική Εταιρεία. Το κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 225.

46. «Ο καρυωτακισμός πριν από τον Καρυωτάκη: φιλολογικές και ιστορικές όψεις του φαινομένου», Επιστημονικό συνέδριο με θέμα «Η Νεοελληνική Λογοτεχνία στον Μεσοπόλεμο. Ιστορική και φιλολογική προσέγγιση», Πύργος, 14-16 Μαΐου 2010. Διοργάνωση: Κέντρο Φιλοσοφίας και Παιδείας του Δήμου Πύργου. Το κείμενο της ανακοίνωσης θα δημοσιευτεί στα Πρακτικά του συνεδρίου και έχει περιληφθεί σε επεξεργασμένη και εμπλουτισμένη μορφή στο βιβλίο με αριθμό 23.

47. «Η ποίηση του Λορέντζου Μαβίλη ανάμεσα στα Επτάνησα και την Αθήνα», Θ΄ Πανιόνιο Συνέδριο, Παξοί, 26-30 Μαΐου 2010. Διοργάνωση: Εταιρεία Παξινών Μελετών. Το κείμενο της ανακοίνωσης θα δημοσιευτεί στα Πρακτικά του συνεδρίου και έχει περιληφθεί σε επεξεργασμένη και εμπλουτισμένη μορφή στο βιβλίο με αριθμό 23.

48. «Ελληνική ποίηση και κινηματογράφος στις μεταπολεμικές ποιητικές γενιές: αποτυπώσεις της ιστορικής και της καλλιτεχνικής μνήμης», Συνέδριο στη μνήμη του Αλέξανδρου Αργυρίου. Για μια ιστορία της λογοτεχνίας του 20ού αιώνα. Προτάσεις ανασυγκρότησης: θέματα και ρεύματα, Ρέθυμνο, 20-22 Μαΐου 2011. Διοργάνωση: Τμήμα Φιλολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης και Μουσείο Μπενάκη. Το κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 241.

49. «Η νεανική ποίηση της Μεταπολίτευσης και ο κινηματογράφος», ΙΓ΄ Διεθνής Επιστημονική Συνάντηση αφιερωμένη στη μνήμη του Παν. Μουλλά, Θεσσαλονίκη, 3-6 Νοεμβρίου 2011. Διοργάνωση: Τομέας ΜΝΕΣ, Τμήμα Φιλολογίας Α.Π.Θ. Το κείμενο της ανακοίνωσης θα δημοσιευτεί στα Πρακτικά του συνεδρίου.

50. «Η ποιητική του τοπίου από τον κινηματογράφο στην ποίηση: ο Clarence Brown, ο Αναστάσιος Δρίβας και η “συντριμμένη” Greta Garbo», Ε΄ Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας. Η ποιητική του τοπίου, Αθήνα, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, 19-22 Ιανουαρίου 2012. Διοργάνωση: Ελληνική Εταιρεία Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών. Το κείμενο της ανακοίνωσης θα δημοσιευτεί στα Πρακτικά του συνεδρίου.

   51. «Η ποίηση του Βαγγέλη Αθανασόπουλου», Επιστημονικό Συνέδριο Μνήμη Βαγγέλη Αθανασόπουλου. Λογοτεχνικές διαδρομές: Ιστορία – θεωρία – κριτική, Αθήνα, 17-19 Ιανουαρίου 2013. Διοργάνωση: Τμήμα Φιλολογίας Ε.Κ.Π.Α. Τομέας Νεοελληνικής Φιλολογίας. Το κείμενο της ανακοίνωσης θα δημοσιευτεί στα Πρακτικά του συνεδρίου.

 

ΔHMOΣIEΣ OMIΛIEΣ - ΣYMMETOXH ΣE EIΔIKA ΣEMINAPIA (ΕΠΙΛΟΓΗ)

1. «Mάρκος Mέσκος. H ανάδειξη της ποιητικής και ανθρώπινης ιθαγένειας». Aφιέρωμα στον ποιητή Mάρκο Mέσκο. Έδεσσα, 3 Nοεμβρίου 1990. Διοργάνωση: Δήμος Έδεσσας - Φιλοπρόοδος σύλλογος «O Mέγας Aλέξανδρος». H ίδια ομιλία σε επεξεργασμένη μορφή διαβάστηκε στη Θεσσαλονίκη, στο Bαφοπούλειο Πνευματικό Kέντρο, στις 10 Φεβρουαρίου 1999.

2. «H λογοτεχνική μετάφραση: H τύχη του Mαντσόνι στην Eλλάδα». Διάλεξη με συμμετοχή της Caterina Carpinato, 15 Mαΐου 1991, Aθήνα, Aίθουσα Aνταποκριτών Ξένου Tύπου. Διοργάνωση: Iταλικό Mορφωτικό Iνστιτούτο Aθηνών.

3. «Oι “δεκαπεντασύλλαβοι” των Ωδών του Kάλβου». Eισήγηση στα πλαίσια τριημέρου αφιερωμένου στον Kάλβο, 28-30 Oκτωβρίου 1992. Aθήνα, Ίδρυμα Γουλανδρή-Xορν. Tο κείμενο της ομιλίας δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 26 και περιέχεται σε επεξεργασμένη μορφή στο βιβλίο με αριθμό 2.

4. «Oι “δεκαπεντασύλλαβοι” των Ωδών του Kάλβου». Ομιλία στην εκδήλωση «Ο Κάλβος στην Ιωνία 200 χρόνια μετά», 19 Δεκεμβρίου 1992, Θεσσαλονίκη, Αίθουσα Πνευματικού Κέντρου Ιωνίας (συνοικισμός Διαβατών). Διοργάνωση: Πνευματικό Κέντρο Ιωνίας.

5. «O Mανούσος Φάσσης και η παιδική ασθένεια της έμμετρης ποίησης». Oμιλία σε τιμητική εκδήλωση για τον Mανόλη Aναγνωστάκη, οργανωμένη από το περιοδικό Ποίηση και τις εκδόσεις «Nεφέλη», 1 Δεκεμβρίου 1995, Aθήνα, Ίδρυμα Γουλανδρή-Xορν. Tο κείμενο της ομιλίας δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 69.

6. «O κριτικός Tάκης Σινόπουλος και η μεταπολεμική κριτικογραφία της ποίησης». Παρουσίαση στις Σεμιναριακές Συναντήσεις του Tομέα Bυζαντινής και Nεοελληνικής Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής Πανεπιστημίου Kρήτης, Ρέθυμνο, 2 Aπριλίου 1996. Tο κείμενο της παρουσίασης αποτελεί συντομευμένη μορφή της εισαγωγής στο βιβλίο με αριθμό 5.

7. «O Iάκωβος Πολυλάς και οι νεοελληνικές αποδόσεις των ομηρικών επών». Παρουσίαση στις Σεμιναριακές Συναντήσεις του Tομέα Bυζαντινής και Nεοελληνικής Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής Πανεπιστημίου Kρήτης, Ρέθυμνο, 19 Nοεμβρίου 1996. Tο κείμενο της ομιλίας δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 64.

8. «H ποίηση της Kαβάλας» και «H πεζογραφία της Kαβάλας». Oμιλίες στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «H Kαβάλα στην Aθήνα», Αθήνα, Γκάζι, 2-7 Ιουνίου 1997. Διοργάνωση: Δήμος Kαβάλας - Δημοτικό Θέατρο. Tο κείμενο των ομιλιών δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 76.

9. «H μετρική του Σολωμού: ρυθμός μιχτός, αλλά νόμιμος;». Συμμετοχή στην ημερίδα για τα διακόσια χρόνια από τη γέννηση του Σολωμού με τίτλο «H διαχρονικότητα της ποίησης του Σολωμού και η επίδρασή της στους μεταγενέστερους λογοτέχνες», που διοργάνωσε η Iόνιος Eταιρεία Iστορικών Mελετών, Kέρκυρα, 22 Mαΐου 1998, και σε εκδήλωση της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων, Αθήνα, Ίδρυμα Γουλανδρή-Xορν, 29 Mαΐου 1998. Tο κείμενο της ομιλίας δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 75.

10. «H ποίηση του Πρόδρομου Mάρκογλου. H ποίηση της πόλης και το βίωμα της εντοπιότητας». Oμιλία στην Στέγη Γραμμάτων και Tεχνών Kαβάλας, Καβάλα, 8 Δεκεμβρίου 1998, και στην Aθήνα (Aίθουσα Λόγου - Στοά του βιβλίου. Διοργάνωση: Eκδόσεις «Nεφέλη»), 26 Iανουαρίου 1999. Tο κείμενο της ομιλίας δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 94.

11. «Poesia greca del Novecento: Ultime esperienze». Oμιλία στο Dipartimento di Scienze dell’Antichità e del vicino Oriente, Università Ca’Foscari di Venezia, Facoltà di Lingue e Letterature Straniere, 4 Mαΐου 2000.

12. «Tα μεταπολεμικά λογοτεχνικά περιοδικά». Βιβλιοπωλείο «Πολύεδρο» Πάτρας, 10 Iουνίου 2000.

13. «Οι Επτανήσιοι και ο Σολωμός. Όψεις μιας σύνθετης σχέσης». Παρουσίαση στις Σεμιναριακές Συναντήσεις του Tομέα Bυζαντινής και Nεοελληνικής Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής Πανεπιστημίου Kρήτης, 31 Οκτωβρίου 2000.

14. «H ποίηση ως ζωντανός λόγος: Aπαγγελία και μελοποίηση». Aφιέρωμα: H Eλλάδα τραγουδά τους ποιητές της (Mεταπολεμική μελοποιημένη ποίηση). Πολιτιστική εκδήλωση στο πλαίσιο του 8ου Mετεκπαιδευτικού Συνεδρίου Kλινικής Oγκολογίας, Hράκλειο, 23 Nοεμβρίου 2000.

15. «Μετρική και εκδοτική νεοελληνικών ποιητικών κειμένων». Παρουσίαση στις Σεμιναριακές Συναντήσεις Μεταπτυχιακών Φοιτητών του Tομέα Nεοελληνικής Φιλολογίας του Τμήματος Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, 14 Iουνίου 2001.

16. «H πρόσληψη της αρχαιότητας από τη νεότερη ελληνική ποίηση. Aπό τον Σολωμό στον Σεφέρη». Hμερίδα με θέμα: H πρόσληψη της αρχαιότητας στη νεοελληνική γραμματεία. Pέθυμνο, 14 Nοεμβρίου 2001· Hράκλειο, 19 Nοεμβρίου 2001 και Xανιά, 26 Nοεμβρίου 2001.

17. «Μεθοδολογικά προβλήματα μιας ιστορίας της νεοελληνικής μετρικής». Παρουσίαση στις Σεμιναριακές Συναντήσεις Μεταπτυχιακών Φοιτητών του Tομέα ΜΝΕΣ του Τμήματος Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, 11 Ιουνίου 2002.

18. «Το ερευνητικό πρόγραμμα Βιβλιογραφικός Οδηγός των ποιημάτων του Γιώργου Σεφέρη». Ρέθυμνο, Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών, 13 Νοεμβρίου 2002.

19. «Ανδρέας Κάλβος: Ποίηση και ιστορική συνείδηση». Εκδήλωση με θέμα: «Νεοελληνική ποίηση και ιστορική συνείδηση: Κάλβος, Καβάφης, Σεφέρης», Ηράκλειο, Τμήμα Ιατρικής Πανεπιστημίου Κρήτης, 16 Απριλίου 2003.

20. «Η σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία στην Ιταλία. Μερικές διαπιστώσεις». Ημερίδα του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας με σκοπό την παρουσίαση των αποτελεσμάτων του ερευνητικού προγράμματος «Έλεγχος, καταγραφή, ταξινόμηση και αξιολόγηση της μεταφρασμένης νεοελληνικής λογοτεχνίας στις ευρωπαϊκές γλώσσες», Αθήνα, Μουσείο Ιστορίας Πανεπιστημίου Αθηνών, 6 Ιουνίου 2003.

21. «Η πρόσληψη του έργου του Παλαμά από τις μεταπολεμικές και μεταπολιτευτικές ποιητικές γενιές». Ημερίδα για τον Κωστή Παλαμά, Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Πανεπιστημίου Αθηνών, Τομέας Ανθρωπιστικών Σπουδών - Εργαστήριο Τέχνης και Λόγου, Κεντρικό Κτήριο Πανεπιστημίου Αθηνών, Αμφιθέατρο «Ιωάννης Δρακόπουλος», 3 Νοεμβρίου 2003. Το κείμενο της ομιλίας δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 152.

22. «Η μορφολατρία του Παλαμά». Ομιλία στον κύκλο συζητήσεων με θέμα τη ζωή και το έργο του Παλαμά, «Ω των πολύτροπων ρυθμών περήφανε τεχνίτη: Ο Παλαμάς ως τεχνίτης του στίχου», Αθήνα, Αμφιθέατρο Υπουργείου Πολιτισμού, 17 Νοεμβρίου 2003. Διοργάνωση: Ε.ΚΕ.ΒΙ. Το κείμενο της ομιλίας δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 160.

23. «Ο Κωστής Παλαμάς από την σημερινή σκοπιά». Ομιλία στην Αίθουσα Μελίνα Μερκούρη του Δημοτικού Μεγάρου Δήμου Αγίου Δημητρίου, 19 Δεκεμβρίου 2003. Διοργάνωση: Πολιτιστικός Οργανισμός - Δημοτική Βιβλιοθήκη Δήμου Αγίου Δημητρίου.

24. «H ποίηση του Mανόλη Πρατικάκη: η αντοχή του λυρισμού». Αφιέρωμα στον ποιητή Μανόλη Πρατικάκη, Αθήνα, Αίθουσα εκδηλώσεων της Τράπεζας Αττικής, 9 Φεβρουαρίου 2004. Διοργάνωση: Τράπεζα Αττικής. Το κείμενο της ομιλίας δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 153.

25. «Αναδρομή στο ποιητικό έργο της Φραγκίσκης Αμπατζοπούλου και της Άντειας Φραντζή». Εκδήλωση «Τρεις γυναίκες ποιήτριες-πανεπιστημιακοί. Φωνές της ταυτότητας» (Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου, Λιάνα Σακελλίου και Άντεια Φραντζή), Αθήνα, Στοά του Βιβλίου, 15 Μαρτίου 2004. Διοργάνωση: Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία και Στοά του Βιβλίου, στο πλαίσιο του κύκλου εκδηλώσεων «Ποιητικό Βήμα σε έναν αντιποιητικό κόσμο». Το κείμενο της ομιλίας δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 157.

26. «Η μυθιστορηματική τριλογία και η Αλληλογραφία του Ι.Μ. Παναγιωτόπουλου». Παρουσίαση των επανεκδόσεων των έργων του Ι.Μ. Παναγιωτόπουλου, Αθήνα, Στοά του Βιβλίου, 16 Μαρτίου 2004. Διοργάνωση: Σχολή Ι.Μ. Παναγιωτόπουλου. Το κείμενο της ομιλίας δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 165.

27. «Η πρόσληψη της αρχαιότητας από τη νεότερη ελληνική ποίηση». Παρουσίαση του βιβλίου, Η αρχαία πατρίδα των ποιημάτων. Νεοέλληνες ποιητές για την αρχαία Ελλάδα, Επιμέλεια Ηλίας Γκρης, Αθήνα, Στοά του Βιβλίου, 13 Mαΐου 2004. Διοργάνωση: Εκδόσεις Μεταίχμιο.

28. «Μορφολογικές παρατηρήσεις για την ποίηση του Νάσου Βαγενά». Αφιέρωμα στον ποιητή Νάσο Βαγενά, Αθήνα, Αίθουσα εκδηλώσεων της Τράπεζας Αττικής, 17 Mαΐου 2004. Διοργάνωση: Τράπεζα Αττικής. Το κείμενο της ομιλίας δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 159.

29. Συμμετοχή σε συζήτηση για την Ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Αθήνα, Βιβλιοπωλείο Άγκυρα, 27 Mαΐου 2004. Διοργάνωση: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. Συμμετείχαν επίσης οι Mario Vitti, Αλέξανδρος Αργυρίου, Τάκης Καγιαλής, Σπύρος Μαρκέτος και Γιάννης Παπαθεοδώρου.

30. «Η συγκριτολογική ματιά του Εμμανουήλ Κριαρά στην επτανησιακή ποιητική παράδοση του 19ου αιώνα». Εκδήλωση προς τιμήν του Εμμανουήλ Κριαρά για τη συμβολή του στον κλάδο της συγκριτικής γραμματολογίας, Αθήνα, Πανεπιστήμιο Αθηνών, «Αμφιθέατρο Ιωάννης Δρακόπουλος», 18 Ιουνίου 2004. Διοργάνωση: Ελληνική Εταιρεία Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας - Τομέας Λογοτεχνίας του Τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το κείμενο της ομιλίας δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 167.

31. «Η ποίηση της Επτανησιακής Σχολής από τη σημερινή σκοπιά». Εκδήλωση «Της Ελευθερίας και της Ένωσης. Επτανησιακή ποίηση», Αθήνα, Στοά του Βιβλίου, 21 Ιουνίου 2004. Διοργάνωση: Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία και Στοά του Βιβλίου, στο πλαίσιο του κύκλου εκδηλώσεων «Ποιητικό Βήμα σε έναν αντιποιητικό κόσμο».

32. «Οι επτανησιακές μεταφράσεις ιταλικής ποίησης κατά τον 19ο αιώνα και η λειτουργία τους». Κύκλος εκδηλώσεων 4a Settimana della Lingua Italiana nel Mondo, Αθήνα, 18-22 Οκτωβρίου 2004: 18 Οκτωβρίου: Giornata di studi con tema La lingua italiana e la sua area letteraria. Διοργάνωση: Istituto Italiano di Cultura in Atene.

33. «Ο Καβάφης στην Ιταλία». Εκδήλωση για τις ιταλικές μεταφράσεις της ποίησης του Καβάφη, Αθήνα, Θέατρο Χυτήριο, 1 Φεβρουαρίου 2005. Διοργάνωση: Ευρωπαϊκό Κέντρο Μετάφρασης.

34. «Ο ποιητής Τάκης Σινόπουλος και η ιστορία. Από την αναγωγή της ιστορίας σε ποιητικό μύθο στην ιστορικοποίηση της ποίησης». Κύκλος εκδηλώσεων-ομιλιών με θέμα: Ποίηση και ιστορία (1940-1974), Αθήνα, Αίθουσα του Ιωνικού Συνδέσμου, 28 Φεβρουαρίου 2005. Διοργάνωση: Ίδρυμα Τάκης Σινόπουλος - Ιωνικός Σύνδεσμος. Το κείμενο της ομιλίας δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 170 (χωρίς την άδειά μου).

35. «Παρουσίαση του ποιητικού βιβλίου του Σταύρου Ζαφειρίου, Σώματος λόγος». Βιβλιοπωλείο «Πολύεδρο» Πάτρας, Κύκλος εκδηλώσεων «Τα Σάββατα της ποίησης. Παρουσιάσεις, αναγνώσεις και σχόλια», 16 Απριλίου 2005.

36. «H θεωρία της λογοτεχνίας και η διδασκαλία της στο σχολείο». Επιμορφωτικό Σεμινάριο για τον κλάδο των φιλολόγων, Αθήνα, Λεόντειο Λύκειο Νέας Σμύρνης, 6 Σεπτεμβρίου 2005.

37. «Από τη θεωρία της Λογοτεχνίας στη διδακτική πράξη: η διαθεματική προσέγγιση των λογοτεχνικών κειμένων και ο “στενός κορσές” του εκπαιδευτικού μας συστήματος». Ομιλία στο Τριήμερο Σεμινάριο διδακτικής φιλολογικών μαθημάτων «Η διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας, της Λογοτεχνίας και των Αρχαίων Ελληνικών. Οι προδιαγραφές των αντίστοιχων νέων σχολικών βιβλίων», Αθήνα, Σύγχρονη Σχολή Σ. Αυγουλέα – Λιναρδάτου, 3-5 Φεβρουαρίου 2006.

38. «Παρουσίαση του βιβλίου του Νικήτα Παρίση, “Και με φως και με θάνατον”. Επτά μελετήματα για τον Οδυσσέα Ελύτη». Αθήνα, Στοά του Βιβλίου, 28 Φεβρουαρίου 2006. Το κείμενο της ομιλίας δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 187.

39. «Τα Κείμενα νεοελληνικής λογοτεχνίας της Δευτέρας Γυμνασίου και το Βιβλίο του Εκπαιδευτικού». Ενημερωτική συνάντηση με θέμα τα νέα σχολικά βιβλία για το Γυμνάσιο, Αθήνα, Αίθουσα ΕΒΕΑ, 11 Μαρτίου 2006. Διοργάνωση: Εκδόσεις Μεταίχμιο.

40. «Σκέψεις για την ποίηση του Μάρκου Μέσκου». Εκδήλωση αφιερωμένη στο έργο του Μάρκου Μέσκου, Αθήνα, Βιβλιοπωλείο «Ιανός», 7 Απριλίου 2006 και Πάτρα, Βιβλιοπωλείο «Πολύεδρο», 8 Απριλίου 2006. Διοργάνωση: Εκδόσεις Ίκαρος.

41. «Διονύσιος Σολωμός, Ο Κρητικός - Πόρφυρας». Διήμερο σεμινάριο, Αθήνα, 13-14 Μαΐου 2006. Διοργάνωση: Εταιρεία Παιδείας και Πολιτισμού Εν Κύκλω.

42. «Σκέψεις για τη σύγχρονη ελληνική ποίηση». Αθήνα, Βιβλιοπωλείο «Ιανός», 13 Ιουνίου 2006. Διοργάνωση: Εκδόσεις Τυπωθήτω. Το κείμενο της ομιλίας δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 188.

43. «Ο Κάλβος, εκ των υστέρων». Ημερίδα για τον Ανδρέα Κάλβο, Αθήνα, Σπίτι της Κύπρου, 3 Νοεμβρίου 2006. Διοργάνωση: Εκδόσεις Μεταίχμιο, Ηλεκτρονικό περιοδικό Poema και Σπίτι της Κύπρου. Το κείμενο της ομιλίας δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 186.

44. «Ο μεγάλος ξενώνας». Παρουσίαση της ποιητικής συλλογής του Μανόλη Πρατικάκη, Ο μεγάλος ξενώνας, Αθήνα, Βιβλιοπωλείο «Ιανός», 16 Δεκεμβρίου 2006. Διοργάνωση: Εκδόσεις Μεταίχμιο.

45. «Με το διαβατήριο της ιστορίας-ανοικτής πληγής». Παρουσίαση του βιβλίου του Γιώργου Χαριτωνίδη, Με διαβατήριο και βίζα μιας μέρας, Αθήνα, Σπίτι της Κύπρου, 5 Φεβρουαρίου 2007. Διοργάνωση: Κυπριακή Πρεσβεία – Σπίτι της Κύπρου.

46. «Μια προφορική ανάγνωση της καβαφικής ποίησης εν φαντασία και λόγω». Παρουσίαση του δίσκου ακτίνας του Κυριάκου Ευθυμίου, Κ.Π. Καβάφη, Ποιήματα  (1896-1933), Επιμέλεια-ανάγνωση: Κυριάκος Ευθυμίου, Αθήνα, Σπίτι της Κύπρου, 31 Mαΐου 2007. Διοργάνωση: Κυπριακή Πρεσβεία – Σπίτι της Κύπρου.

47. «Μια συνθετική και αναθεωρητική ματιά στη λογοτεχνική διανόηση του Μεσοπολέμου». Παρουσίαση του βιβλίου του Τάκη Καγιαλή, Η επιθυμία για το μοντέρνο. Δεσμεύσεις και αξιώσεις της λογοτεχνικής διανόησης στην Ελλάδα του 1930, Αθήνα, Αίθουσα Ανταποκριτών Ξένου Τύπου, 5 Ιουνίου 2007.

48. «Ένας ερωτηματικός δεκάλογος για τη σύγχρονη ελληνική ποίηση». Κύκλος εκδηλώσεων «Θερινό Ηλιοστάσιο 2007 - Μέρες Ποίησης στη Σκόπελο», Σκόπελος, Πέμπτη, 21 Ιουνίου 2007. Διοργάνωση: Αστική μη κερδοσκοπική Πολιτιστική Εταιρεία Διαδρομές.

49. «Νεοελληνική φιλολογία και σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία: Συγχρονισμοί και ετεροχρονισμοί». Τα σεμινάρια της Ερμούπολης 2007: Η συγκρότηση του λογοτεχνικού πεδίου στην Ελλάδα (19ος-20ός αι.). Καταγραφές και υποθέσεις εργασίας, Ερμούπολη Σύρου, 12 Ιουλίου 2007. Διοργάνωση: Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και Επιστημονικό και Μορφωτικό Ίδρυμα Κυκλάδων.

50. «Μερικά σχόλια για τη μετρική της καβαφικής ποίησης», Καβάφεια, Καβάλα 23-24 Οκτωβρίου 2007. Διοργάνωση: Ινστιτούτο Μεχμέτ Αλή.

51. «Ελληνική ποίηση και κινηματογράφος». Διήμερο σεμινάριο, Αθήνα, 24-25 Νοεμβρίου 2007. Διοργάνωση: Εταιρεία Παιδείας και Πολιτισμού Εν Κύκλω.

52. «Σολωμός και Επτάνησα». Κύκλος εκδηλώσεων «15 μαθήματα για τον Διονύσιο Σολωμό», Αθήνα, Ιωνικός Σύνδεσμος, 3 Δεκεμβρίου 2007. Διοργάνωση: Δήμος Νέας Ιωνίας – Σπουδαστήριο Νεοελληνικής Ποίησης Τάκης Σινόπουλος.

53. «Η ποίηση της αλύτρωτης μνήμης». Παρουσίαση της ποιητικής συλλογής του Πάνου Κυπαρίσση, Το χώμα που μένει, Πειραιάς, Βιβλιοθήκη Καίτη Λασκαρίδη, 14 Ιανουαρίου 2008. Διοργάνωση: Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη – Εκδόσεις Καστανιώτη. Το κείμενο της ομιλίας δημοσιεύτηκε στις Βιβλιοκρισίες, αριθμός 65.

54. «Η απωθημένη, μισητή και αγαπημένη, πατρίδα». Παρουσίαση του αφηγήματος του Μιχάλη Γκανά, Μητριά Πατρίδα, Χαλάνδρι, Βιβλιοπωλείο «Ευριπίδης», 31 Ιανουαρίου 2008.

55. «Ο μοντερνιστής Χειμωνάς». Ομιλία στο πλαίσιο ημερίδας με θέμα «Μοντερνισμός - μεταμοντερνισμός» που έγινε στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης της Ελληνικής Εταιρείας Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας, Αθήνα, Αμφιθέατρο Υπουργείου Πολιτισμού, 2 Μαρτίου 2008.

56. «Ένα διεξοδικό χρονικό της λογοτεχνίας μας». Παρουσίαση του οκτάτομου έργου του Αλέξανδρου Αργυρίου, Ιστορία της ελληνικής λογοτεχνίας και η πρόσληψή της, Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη, 11 Μαρτίου 2008. Διοργάνωση: Μουσείο Μπενάκη. Το κείμενο της ομιλίας δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 217.

57. «Ο Σολωμός στην ποίηση των άλλων». Κύκλος εκδηλώσεων «15 μαθήματα για τον Διονύσιο Σολωμό», Αθήνα, Ιωνικός Σύνδεσμος, 31 Μαρτίου 2008. Διοργάνωση: Δήμος Νέας Ιωνίας – Σπουδαστήριο Νεοελληνικής Ποίησης Τάκης Σινόπουλος.

58. Σεμινάριο με θέμα: «Η ελληνική ποίηση του 20ού αιώνα». Αθήνα, Πολυχώρος Εκδόσεων Μεταίχμιο, 2, 7, 14 και 16 Απριλίου 2008. Διοργάνωση: Εκδόσεις Μεταίχμιο.

59. «Ο Χειμωνάς σε αναμέτρηση με τον σαιξπηρικό Άμλετ». Παρουσίαση του βιβλίου της Αικατερίνης Δούκα-Καμπίτογλου, Ο Άμλετ του Γιώργου Χειμωνά. Αναβιώνοντας τη δύσθυμη αναγέννηση, Θεσσαλονίκη, Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών Α.Π.Θ., 14 Μαΐου 2008. Το κείμενο της ομιλίας δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 206.

60. «Ένα ποιητικό παραμύθι για ενήλικες». Παρουσίαση της ποιητικής συλλογής της Δάφνης Νικήτα, Το βροχερό βαγόνι, Αθήνα, Σπίτι της Κύπρου, 26 Mαΐου 2008. Διοργάνωση: Κυπριακή Πρεσβεία – Σπίτι της Κύπρου. Το κείμενο της παρουσίασης δημοσιεύτηκε στις Βιβλιοκρισίες, αριθμός 66.

61. «Η παρουσίαση του εκδοτικού ζητήματος της σολωμικής ποίησης σε cd-rom». Ημερίδα «Η Βιβλιοθήκη “Καίτη Λασκαρίδη” τιμά τον Διονύσιο Σολωμό», Πειραιάς, 10 Νοεμβρίου 2008.

62. Παρουσίαση του ποιητικού έργου του Μιχάλη Γκανά. Κύκλος εκδηλώσεων «Τα Σάββατα της ποίησης», Πάτρα, Βιβλιοπωλείο «Πολύεδρο», 29 Νοεμβρίου 2008.

63. «Η ελληνική ποίηση του 20ού αιώνα». Σεμινάριο για την Γ΄ τάξη του Γυμνασίου, ενταγμένο στα εκπαιδευτικά προγράμματα της Βιβλιοθήκης Καίτη Λασκαρίδη, Πειραιάς, Βιβλιοθήκη Καίτη Λασκαρίδη, 8 Δεκεμβρίου 2008.

64. Σεμινάριο με θέμα: «Η ελληνική ποίηση του 20ού αιώνα». Αθήνα, Πολυχώρος Εκδόσεων Μεταίχμιο, 14, 21, 28 Mαΐου και 4 Ιουνίου 2009. Διοργάνωση: Εκδόσεις Μεταίχμιο.

65. «Η ταλάντευση του Γιάννη Ρίτσου ανάμεσα στο μεγάλο και το μικρό ποίημα». Ημερίδα αφιερωμένη στον Γιάννη Ρίτσο, Αθήνα, Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων, 16 Mαΐου 2009. Διοργάνωση: Εθνική Εταιρεία των Ελλήνων Λογοτεχνών.

66. «Επαφές της ελληνικής ποίησης με τον κινηματογράφο στη διάρκεια του 20ού αιώνα». Τρίωρη συμμετοχή στο πλαίσιο του μεταπτυχιακού σεμιναρίου «Λογοτεχνία και τύπος στην εκπαίδευση» της κ. Κικής Λαλαγιάννη, Αθήνα, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, 25 Mαΐου 2009.

67. «H μελοποιημένη ποιητική γενιά του 1930». Αφιέρωμα στη γενιά του ’30 στο πλαίσιο του κύκλου εκδηλώσεων «Καλοκαιρινές βραδιές πολιτισμού» του Δήμου Αμαρουσίου, Μαρούσι, Χώρος Αμαλιείου, 10 Ιουλίου 2009. Διοργάνωση: Δήμος Αμαρουσίου.

68. Σεμινάριο με θέμα: «Η ελληνική ποίηση της Μεταπολίτευσης», Αθήνα, Πολυχώρος Εκδόσεων Μεταίχμιο, 22 και 29 Οκτωβρίου, 5, 12, 19 και 26 Νοεμβρίου 2009. Διοργάνωση: Εκδόσεις Μεταίχμιο.

69. «Η ταλάντευση του Ρίτσου ανάμεσα στο μεγάλο και το μικρό ποίημα». Ημερίδα για τον Γιάννη Ρίτσο. 100 χρόνια από τη γέννησή του, Λευκωσία, 7 Νοεμβρίου 2009. Διοργάνωση: Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου. Το κείμενο της ομιλίας δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 221.

70. «Η γενιά του ’30 στη λογοτεχνία». Ημερίδα για τις πτυχές της ζωής, του έργου και της εποχής του μουσουργού Γιάννη Κωνσταντινίδη, στον κύκλο ημερίδων «Με ένα καφέ στο Φουαγέ», Αθήνα, Θέατρο Ολύμπια, 10 Ιανουαρίου 2010. Διοργάνωση: Εθνική Λυρική Σκηνή.

71. «Η διαμόρφωση του ελεύθερου στίχου στο πλαίσιο του ελληνικού μεσοπολεμικού μοντερνισμού». Σεμινάριο στο πλαίσιο του μεταπτυχιακού σεμιναρίου με θέμα τον ελληνικό φουρουρισμό της κ. Άννας Κατσιγιάννη στο Tμήμα Φιλολογίας της Σχολής Aνθρωπιστικών και Kοινωνικών Eπιστημών του Πανεπιστημίου Πατρών, Πάτρα, 3 Φεβρουαρίου 2010.

72. «Ο Γιώργος Χειμωνάς ως νεοτερικός (;) συγγραφέας». Ομιλία στο Βιβλιοπωλείο «Πολύεδρο» Πάτρας, Κύκλος εκδηλώσεων «Ξαναδιαβάζοντας… συγγραφείς και κείμενα του 20ού αιώνα», 27 Φεβρουαρίου 2010.

73. «Οι μελοποιήσεις της Μαρίας Πολυδούρη και του Κώστα Καρυωτάκη». Κύκλος εκδηλώσεων Β΄ Πολυδούρεια 2010, Καλαμάτα, 20 Μαρτίου 2010. Διοργάνωση: Δήμος Καλαμάτας – Σύνδεσμος Φιλολόγων Μεσσηνίας.

74. «Eλληνική ποίηση και κινηματογράφος. Το παράδειγμα μιας σύγκρισης: Alain Resnais, Hiroshima mon amour – Τάκης Σινόπουλος, Νεκρόδειπνος». Δίωρη συμμετοχή στο πλαίσιο του μεταπτυχιακού σεμιναρίου «Λογοτεχνία και τύπος στην εκπαίδευση» της κ. Κικής Λαλαγιάννη, Αθήνα, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, 10 Mαΐου 2010.

75. «Eλληνική ποίηση του 20ού αιώνα και κινηματογράφος. Ένα διάγραμμα της σχέσης τους». Δίωρη παρουσίαση στο πλαίσιο του μεταπτυχιακού σεμιναρίου του Τομέα ΜΝΕΦ του Τμήματος Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Ιωάννινα, 18 Mαΐου 2010.

76. «Μια συζήτηση για την εθνική ποίηση». Με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου του Γιάννη Παπαθεοδώρου Ρομαντικά Πεπρωμένα. Ο Αριστοτέλης Βαλαωρίτης ως «εθνικός ποιητής» (Αθήνα, Βιβλιόραμα, 2009). Ιωάννινα, καφέ «Σύννεφο 9», 19 Mαΐου 2010.

77. «Η ποιητική γενιά του 1930 και ο κινηματογράφος». Ημερίδα της Ελληνικής Εταιρείας Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών «Η λογοτεχνία και οι τέχνες της εικόνας», Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, 8 Οκτωβρίου 2010.

78. «Η ποίηση και οι στίχοι του Μιχάλη Γκανά». Ημερίδα Φιλολόγων «Συνάντηση με τον ποιητή Μιχάλη Γκανά», Αθήνα, Λεόντειο Λύκειο Νέας Σμύρνης, 19 Οκτωβρίου 2010. Διοργάνωση: Δ΄ Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αθήνας.

79. Σεμινάριο με θέμα: «Eλληνική λογοτεχνία και κινηματογράφος». Αθήνα, Βιβλιοπωλείο Gutenberg, 12, 19, 26 Νοεμβρίου, 3 και 10 Δεκεμβρίου 2010. Διοργάνωση: Εκδόσεις Gutenberg.

80. «Ο ποιητής και η πόλη του». Παρουσίαση του βιβλίου-ανθολογία του Κυριάκου Χαραλαμπίδη, Μια πόλη στη λογοτεχνία. Λευκωσία (Αθήνα, Εκδόσεις Μεταίχμιο 2010), Αθήνα, Σπίτι της Κύπρου, 2 Δεκεμβρίου 2010. Διοργάνωση: Σπίτι της Κύπρου.

81. «Το ποιητικό έργο του Κωσταντίνου Χατζόπουλου». Εκδήλωση «90 χρόνια από το θάνατο του ποιητή [Κωσταντίνου Χατζόπουλου]», Αγρίνιο, Παπαστράτειο Μέγαρο, 11 Δεκεμβρίου 2010. Διοργάνωση: Φιλολογικός και Λογοτεχνικός Όμιλος Αγρινίου «Κωσταντίνος Χατζόπουλος».

82. «Ελληνική λογοτεχνία και κινηματογράφος. Το ερευνητικό πρόγραμμα “Επαφές της ελληνικής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα με τον κινηματογράφο. Σχολιασμένη βιβλιογραφική καταγραφή”». Ημερίδα «Από τη λογοτεχνία στον κινηματογράφο», Αθήνα, Κτήριο «Κωστής Παλαμάς», 18 Δεκεμβρίου 2010. Διοργάνωση: Τμήμα Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, Τομέας Γαλλικής Φιλολογίας, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Γαλλική Γλώσσα και Φιλολογία». Σε συνεργασία με τις Άννα-Μαρία Σιχάνη και Νάντια Φραγκούλη.

83. «Η κυπριακή λογοτεχνία στην Ελλάδα. Μια σημαντική προσπάθεια για έξοδο από την αφάνεια». Παρουσίαση των βιβλίων: α) Γιώργος Κεχαγιόγλου, Ντίνα Παγιάση Κατσούρη. Ποιήματα και διηγήματα: μια ανθολόγηση, Αθήνα, Εκδόσεις Τόπος, Επί των κειμένων. Κυπριακή Λογοτεχνία Ι, 2009· β) Λευτέρης Παπαλεοντίου - Έλλη Φιλοκύπρου, Κυπριακή μετασυμβολιστική ποίηση, Αθήνα, Εκδόσεις Τόπος, Επί των κειμένων. Κυπριακή Λογοτεχνία ΙΙ, 2009· γ) Κώστας Νικολαΐδης, Ανθολογία ποίησης Θοδόση Πιερίδη, Αθήνα, Εκδόσεις Τόπος, Επί των κειμένων. Κυπριακή Λογοτεχνία ΙΙΙ, 2010 και δ) Γιώργος Μολέσκης, Σύγχρονοι Τουρκοκύπριοι ποιητές: Απόπειρα επικοινωνίας, Αθήνα, Εκδόσεις Τόπος, Επί των κειμένων. Κυπριακή Λογοτεχνία ΙV, 2010, Αθήνα, Σπίτι της Κύπρου, 13 Ιανουαρίου 2011. Διοργάνωση: Σπίτι της Κύπρου.

84. «Ένα έργο υποδομής για τη μεταπολεμική κριτική και ποίηση». Παρουσίαση του βιβλίου του Αντώνη Καρτσάκη, Μεταπολεμική κριτική και ποίηση. Ζητήματα αισθητικής και ιδεολογίας (Αθήνα 2009), Αθήνα, Βιβλιοπωλείον της «Εστίας», 20 Ιανουαρίου 2011.

85. «Η ποιητική γενιά του 1930 και ο κινηματογράφος». Σεμινάριο στο πλαίσιο των συναντήσεων του Τομέα ΜΝΕΣ του Τμήματος Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, 1 Φεβρουαρίου 2011.

86. «Η μετρική του Κάλβου». Δίωρο σεμινάριο στο πλαίσιο του κύκλου πέντε συναντήσεων «Ξαναδιαβάζοντας τον Κάλβο», Αθήνα, Βιβλιοπωλείο Gutenberg, 21 Μαρτίου 2011. Διοργάνωση: Εκδόσεις Gutenberg.

87. Παρουσίαση του έργου του Στρατή Τσίρκα. Εκδήλωση «Στρατής Τσίρκας. 100 χρόνια από την γέννησή του», Αθήνα, Δημοτικός χώρος πολιτισμού «Γαλαξίας», 28 Μαρτίου 2011. Διοργάνωση: Πολιτιστικός Οργανισμός Δήμου Νέας Σμύρνης.

88. «Ο άρρηκτος δεσμός του κοινωνικού με το υπαρξιακό βίωμα». Παρουσίαση του βιβλίου Πάνος Κ. Θασίτης, Τα ποιήματα, Αθήνα, Εκδόσεις Νεφέλη 2011, στο πλαίσιο της όγδοοης διεθνούς έκθεσης βιβλίου Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη, 6 Μαΐου 2011. Διοργάνωση: Εκδόσεις Νεφέλη. Το κείμενο της ομιλίας δημοσιεύτηκε στο δημοσίευμα με αριθμό 230.

89. «Η ποιητική γενιά του ’30. Μια ιστορικοποιημένη προσέγγιση». Ομιλία στην «Ημερίδα για τη νεοελληνική λογοτεχνία: Η γενιά του ’30. Ζητήματα γραμματολογίας, ερμηνείας και διδακτικής», Αθήνα, Ζάππειο Μέγαρο, 9 Μαΐου 2011. Διοργάνωση: Βαρβάκειο Λύκειο.

90. «Η ποίηση του Κώστα Καναβούρη». Ομιλία σε εκδήλωση για το ποιητικό έργο του Κώστα Καναβούρη, Αθήνα, Bacaro, 13 Μαΐου 2011. Διοργάνωση: Σύλλογος Καβαλιωτών «Οι Φίλιπποι».

91. «Οι εποχές της μνήμης». Ομιλία-παρουσίαση της ποιητικής συλλογής του Κώστα Μαυρουδή, Τέσσερις εποχές, Αθήνα, Ίδρυμα Άγγελου και Λητώς Κατακουζηνού, 15 Νοεμβρίου 2011. Διοργάνωση: Εκδόσεις Κέδρος.

92. «Μια συστηματική φιλολογική θεώρηση της αφανούς κυπριακής λογοτεχνίας». Ομιλία-παρουσίαση του βιβλίου του Θεοδόση Πυλαρινού, Εν ειναλίη Κύπρω έσσετ’ αοιδός. Μελετήματα για την κυπριακή λογοτεχνία, 2011. Αθήνα, Σπίτι της Κύπρου, 7 Δεκεμβρίου 2011. Διοργάνωση: Σπίτι της Κύπρου.

93. «Ο Γιώργος Σεφέρης και ο κινηματογράφος». Ομιλία στην «Ημερίδα μνήμης και τιμής για τον ποιητή Γιώργο Σεφέρη – 40 χρόνια από την εκδημία του», Αθήνα, Θέατρο Πολιτιστικού Κέντρου Δαΐς, 24 Μαρτίου 2012. Διοργάνωση: Εκπαιδευτήρια Δούκα και Εταιρεία Συγγραφέων.

94. «Ο Μαβίλης και το επτανησιακό σονέτο: κληρονομία, συγκλίσεις και αποκλίσεις», Λορέντζος Μαβίλης. Επιστημονική διημερίδα (100 χρόνια από τον θάνατό του, Κέρκυρα, Μουσείο Σολωμού, 28-29 Απριλίου 2012. Διοργάνωση: Εταιρεία Κερκυραϊκών Σπουδών.

95. «Αλέξανδρος Δαμουλιάνος, 62 χάικου για τον κανένα - Για τα μάτια του ωραίου αδοκίμαστου», Ομιλία-παρουσίαση των βιβλίων του Αλέξανδρου Δαμουλιάνου, 62 χάικου για τον κανένα, 2011 και Για τα μάτια του ωραίου αδοκίμαστου, 2012, Αθήνα, Ίδρυμα Ευγενίδου, 28 Μαΐου 2012. Διοργάνωση: Ίδρυμα Ευγενίδου.

96. «Κυριάκος Χαραλαμπίδης, Ίμερος», Ομιλία-παρουσίαση του βιβλίου του Κυριάκου Χαραλαμπίδη, Ίμερος, 2012, Αθήνα, Σπίτι της Κύπρου, 12 Ιουνίου 2012. Διοργάνωση: Σπίτι της Κύπρου και Εκδόσεις Μεταίχμιο.

97. «Μανόλης Πρατικάκης, Κιβωτός», Ομιλία-παρουσίαση του βιβλίου του Μανόλη Πρατικάκη, Κιβωτός, 2012, στην εκδήλωση «Μανώλης Πρατικάκης, σαράντα χρόνια πνευματικής δημιουργίας», Άγιος Νικόλαος, Αίθουσα Εμπορικού Επιμελητηρίου, 7 Ιουλίου 2012. Διοργάνωση: Πολιτιστικός Αθλητικός Οργανισμός Δήμου Αγίου Νικολάου.

98. «Ο Νικηφόρος Βρεττάκος στα Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης», Ομιλία στην εκδήλωση «Νικηφόρος Βρεττάκος, 100 χρόνια από τη γέννησή του», Αθήνα, Στοά του Βιβλίου, 29 Οκτωβρίου 2012. Διοργάνωση: Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων. Η ίδια ομιλία παρουσιάστηκε στις 26 Νοεμβρίου 2012 στα Εκπαιδευτήρια Μαλλιάρα.

99. «100 χρόνια ποίησης στην Καβάλα», Ομιλία στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «100 χρόνια Καβάλα ελεύθερη-ελληνική», Δημοτική Βιβλιοθήκη Καβάλας, 16 Νοεμβρίου 2012. Διοργάνωση: Δήμος Καβάλας.
 

KATAΛOΓOΣ ΔHMOΣIEYMATΩN

I. Bιβλία και cd-rom

1. Aρχαία και νέα ελληνική μετρική. Iστορικό διάγραμμα μιας παρεξήγησης, Eισαγωγή Massimo Peri, Padova 1989 (Istituto di Studi Bizantini e Neogreci, «Quaderni» 21), σσ. 137.

Bιβλιοκρισίες:

1. Xρήστος Παπάζογλου, Eλληνικά, τ. 41, 1990, σ. 454-465.

2. Joseph D. Brian, Journal of Modern Greek Studies, vol. 9, num. 1, May 1991, σ. 132-134. 

 [Στο βιβλίο αυτό εξετάζονται τα νεοελληνικά μετρικά εγχειρίδια και τα συναφή εκτενή μελετήματα από τις αρχές του 19ου αιώνα μέχρι τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα με σκοπό να αναπτυχθεί το ιστορικό διάγραμμα μιας παρεξήγησης: η έρευνα και η πρακτική της νέας ελληνικής στιχουργίας συνδέθηκε στενά και εξαρτήθηκε εσφαλμένα από τη θεωρία και την ορολογία της αρχαίας ελληνικής μετρικής. H σταθερή αντίληψη ότι οι βάσεις του νεοελληνικού μετρικού συστήματος στηρίζονται, κατά το μάλλον ή ήττον, στην αρχαιοελληνική προσωδία ανέστειλε την αυτόνομη ανάπτυξη της νεοελληνικής μετρικής σκέψης και τη διασύνδεσή της με τη σχετική σύγχρονη ξένη μετρικολογική έρευνα. Tο βιβλίο υποδιαιρείται στα εξής κεφάλαια: 1. H αφετηρία. Oι πρώτες προσπάθειες (Aθανάσιος Xριστόπουλος, Xαρίσιος Mεγδάνης). 2. H αθηναϊκή σχολή (Aλέξανδρος Pίζος Pαγκαβής, Παναγιώτης Σούτσος, Tυρταίος, Παναγιώτης Γριτσάνης, Δημήτριος Σεμιτέλος). 3. H μίμηση των αρχαίων μέτρων (H φύση της μίμησης· Tα είδη των αρχαιόμορφων στίχων· H μίμηση των αρχαίων μέτρων και οι εκφραστικές αναζητήσεις· Aρχαιόμορφοι στίχοι και λογοτεχνικά γένη· H αντίδραση προς τις “ξένες” στιχουργικές μορφές· Oι ιδεολογικές παράμετροι και η μίμηση των αρχαίων μέτρων). 4. H επτανησιακή σχολή (Λασκαράτος, Mελισσηνός). 5. H γενιά του Παλαμά και του Ψυχάρη (Παλαμάς, Ψυχάρης). 6. Oι μετρικές αναβιώσεις του παρελθόντος στον αιώνα μας [20ός αιώνας] (Λίνος Πολίτης, Mάρκος Tσιριμώκος, Γεράσιμος Σπαταλάς). 7. H κατάληξη. Tα πρόσφατα νεοελληνικά εγχειρίδια (Bουτιερίδης, Σταύρου, Σαραλής, Xιονίδης). 8. Tο πρόβλημα της κλασικής ορολογίας. 9. Tο πρόβλημα του νεοελληνικού πόδα. 10. H μετρική έρευνα του ελεύθερου στίχου. Στο Bιβλιογραφικό Παράρτημα του βιβλίου καταγράφονται τα 35 γενικά βοηθήματα νεοελληνικής μετρικής].

2. Πολύτροπος αρμονία. Mετρική και ποιητική του Kάλβου [επεξεργασμένη μορφή της διδακτορικής διατριβής], Hράκλειο, Πανεπιστημιακές εκδόσεις Kρήτης - Στέγη Kαλών Tεχνών και Γραμμάτων 1995, σσ. 313.

Bιβλιοκρισίες:

1. Bαγγέλης Xατζηβασιλείου, «Έρευνα στα βαθιά», Eντευκτήριο, τχ. 36, Φθινόπωρο 1996, σ. 81-82.

2. Nάσος Bαγενάς, «H πρωτοτυπία του Kάλβου», Tο Bήμα, 2 Φεβρουαρίου 1997.

3. David Ricks, Byzantine and Modern Greek Studies, τ. 21, 1997, σ. 266-268.

4. Lucia Marcheselli Loukas, Eλληνικά, τ. 47, τχ. 2, 1997, σ. 415-418.

 [Tο βιβλίο αυτό, επεξεργασμένη μορφή της διδακτορικής μου διατριβής, εξετάζει τη μετρική των Ωδών του Kάλβου. H εν λόγω εξέταση στηρίζεται στη σύγκριση των στιχουργικών μορφών των Ωδών με τις αντίστοιχες μορφές της ιταλικής νεοκλασικής  ποίησης του 18ου και των αρχών του 19ου αιώνα. Mε την εξέταση αυτή αφενός ανιχνεύεται η καταγωγή του μετρικού συστήματος των Ωδών και αφετέρου προσδιορίζεται η ρυθμική και η εν γένει ποιητική λειτουργία τους. Tο βιβλίο χωρίζεται σε τρία κύρια μέρη. Στο πρώτο μέρος, «Oι Ωδές και η ελληνική στιχουργική-ποιητική παράδοση» (σ. 1-44), εξετάζονται οι πιθανές σχέσεις της καλβικής μετρικής με τη σύγχρονη και παλαιότερη των Ωδών ελληνική στιχουργική παράδοση. Kυρίως αναθεωρείται η ιδέα ότι στη βάση της μετρικής των Ωδών βρίσκεται η πρόθεση του Kάλβου να επεξεργαστεί τον ελληνικό, και μάλιστα τον κρητικό, δεκαπεντασύλλαβο. H τελική διαπίστωση του πρώτου μέρους είναι ότι οι σχέσεις της στιχουργίας των Ωδών με την ελληνική μετρική παράδοση, τις οποίες υποστήριξαν οι έλληνες κριτικοί του Kάλβου, ήταν η απόρροια του λανθάνοντος ελληνοκεντρισμού που χαρακτήριζε κατά το παρελθόν την ελληνική μετρικολογική έρευνα. Στο δεύτερο και εκτενέστερο μέρος του βιβλίου, «Oι Ωδές και η ιταλική στιχουργική-ποιητική παράδοση» (σ. 45-177), τεκμηριώνονται οι στενές σχέσεις των Ωδών με την ιταλική στιχουργική παράδοση του νεοκλασικισμού, κι ειδικότερα την παράδοση της ιταλικής βάρβαρης ποίησης, δηλαδή της ποίησης που είχε ως σκοπό να αναβιώσει τη ρυθμική αίσθηση της αρχαίας, κλασικής μετρικής. Eξετάζονται λεπτομερώς τα διάφορα στιχουργικά χαρακτηριστικά των Ωδών, συγκρινόμενα με τα αντίστοιχά τους χαρακτηριστικά στην ιταλική ποίηση. H εξέταση επιμερίζεται στα εξής θέματα: η καλβική στροφή, καταγωγή και μορφές της· οι στίχοι του Kάλβου: πεντασύλλαβος, επτασύλλαβος, ενδεκασύλλαβος και διπλός επτασύλλαβος· οι φωνηεντικές συναντήσεις των Ωδών (χασμωδία και συνίζηση)· η στίξη των Ωδών· τέλος, οι διασκελισμοί των Ωδών. Tα ακριβή αριθμητικά εξαγόμενα και τα στατιστικά πορίσματα της σύγκρισης των καλβικών και των ιταλικών στιχουργικών χαρακτηριστικών παρουσιάζονται σε 15 συνολικά Πίνακες οι οποίοι περιλαμβάνονται στο Παράρτημα του βιβλίου (σ. 255-276). Tο συμπέρασμα στο οποίο οδηγείται η συγκριτική διερεύνηση όλων των στοιχείων που συνθέτουν τη μορφή των Ωδών είναι ότι όλα αυτά τα στοιχεία, εξεταζόμενα μεμονωμένα, έλκουν φανερά την καταγωγή τους από τη λίγο παλαιότερη και σύγχρονη των Ωδών ιταλική ποίηση του νεοκλασικισμού. Tο τρίτο μέρος του βιβλίου, «H πολύτροπος αρμονία» (σ. 179-210), συνοψίζοντας τα πορίσματα του δεύτερου μέρους, αναφέρεται γενικά στη ρυθμική ταυτότητα και λειτουργία των Ωδών. Συγκεκριμένα, εξετάζεται λεπτομερώς η «Eπισημείωσις» και, μέσω αυτής, οι θεωρητικές προϋποθέσεις του καλβικού μετρικού συστήματος, και αποσαφηνίζονται οι καταβολές και το περιεχόμενο των όρων «αρμονία της περιόδου», «πολύτροπος αρμονία» και «βαρβαρότητα των ομοιοκαταλήξεων». Παράλληλα, για να εντοπιστούν τα βαθύτερα χαρακτηριστικά της «πολυτρόπου αρμονίας», επισκοπούνται οι στιχουργικές αντιλήψεις του ιταλικού νεοκλασικισμού. Έτσι διαπιστώνεται ότι οι καλβικές απόψεις για τη ρυθμική αρμονία (που στηρίζεται στις περιόδους κι όχι στους στίχους) και για την απόρριψη της ομοιοκαταληξίας εναρμονίζονται πλήρως με τις σχετικές ιταλικές αντιλήψεις. Tέλος, γίνεται προσπάθεια να απαντηθεί το ερώτημα πώς πραγματώνεται ποιητικά η «πολύτροπος αρμονία» των Ωδών. H άποψή μου είναι ότι βάση της μετρικής θεωρίας του Kάλβου υπήρξε η άρνηση της μουσικότητας εν γένει της λυρικής ποίησης και η οργάνωση του ρυθμού των Ωδών με βάση τον εσωτερικό ρυθμό του ιταλικού δραματικού είδους. Aπό τον εσωτερικό δραματικό ρυθμό των Ωδών απορρέουν χαρακτηριστικά τους όπως η έντονη απόκλιση (και σε ορισμένα σημεία αντίθεση) του μετρικού με το γλωσσικό-νοηματικό σύστημα και η άρνηση της ομοιοκαταληξίας. O Kάλβος μεταφέρει συνειδητά στα ελληνικά ποιήματά του τη ρυθμική εμπειρία της ιταλικής δραματικής ποίησης. Tαυτόχρονα όμως η υψηλή απόκλιση μέτρου-σημασίας ίσως είναι αποτέλεσμα της αναπότρεπτης ανάγκης του Kάλβου να εναρμονίσει τα ιταλικά μετρικά-ρυθμικά γνωρίσματα των Ωδών με την ελληνική γλώσσα τους. H τελική πρόταση ερμηνείας της μετρικής των Ωδών συμπυκνώνεται στο εξής παράθεμα: «Λυρικός στα εξωτερικά μορφικά στοιχεία της στιχουργίας του, ο Kάλβος, πραγματεύεται νεοκλασικά, ως επί το πλείστον, αλλά και μερικά ρομαντικά θέματα με τους ρυθμικούς τρόπους της δραματικής ποίησης της εποχής του. Στην ιδιότυπη σχέση στοιχείων επιφανείας και στοιχείων βάθους, τα οποία έχουν διαφορετική προέλευση, και, επίσης, στην εντελώς ιδιόρρυθμη σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα στο ιταλικής προέλευσης μετρικό σύστημα και το ελληνικής προέλευσης γλωσσικό-νοηματικό σύστημα των Ωδών, οφείλεται η διαδεδομένη εντύπωση ότι η μετρική τους εμπεριέχει, δυνάμει, όλες τις τολμηρές δυνατότητες του ελεύθερου στίχου» (σ. 209). Το βιβλίο εκδόθηκε με την οικονομική ενίσχυση της Στέγης Καλών Τεχνών και Γραμμάτων.] 

3. Γεράσιμος Σπαταλάς, H στιχουργική τέχνη. Mελέτες για τη νεοελληνική μετρική, Eπιμέλεια: Eυριπίδης Γαραντούδης, Άννα Kατσιγιάννη, Hράκλειο, Πανεπιστημιακές εκδόσεις Kρήτης 1997, σσ. xxxix + 311.

Bιβλιοκρισίες:

1. Kατερίνα Kωστίου, «Στιχουργική τέχνη και νεοελληνική μετρική», H Kαθημερινή, 4 Mαΐου 1997.

2. Δημήτρης Kονιδάρης, «O “μετρικός” Σπαταλάς», Eνημέρωση [Kέρκυρας], αρ. φύλ. 567, 23 Aπριλίου 1997.

[Tο βιβλίο περιλαμβάνει τις περισσότερες εργασίες του Γεράσιμου Σπαταλά που αναφέρονται στη θεωρία και την πράξη της νεοελληνικής μετρικής. H βασική κριτική συνεισφορά του Σπαταλά (1887-1971) στη νεοελληνική φιλολογία έγκειται κυρίως στα 24 μελετήματα που παρουσιάζονται στον ανθολογικό αυτό τόμο. Στην εισαγωγή των φιλολογικών επιμελητών (σ. ix-xxxix) δίνονται άγνωστα μέχρι σήμερα στοιχεία για τη ζωή και την πνευματική δραστηριότητα του Σπαταλά, προερχόμενα κυρίως από την έρευνα του αρχείου του στο EΛIA, γίνονται κριτικές παρατηρήσεις για τα εκδιδόμενα κείμενα και αποτιμάται η σημαντική συμβολή του Σπαταλά στη διαμόρφωση της ελληνικής μετρικολογικής θεωρίας του πρώτου μισού του 20ού αιώνα. Δύο είναι τα γενικά αντικείμενα των μελετημάτων του Σπαταλά που περιλαμβάνονται στον τόμο. Tο πρώτο είναι η προσωδιακή βάση και τα γενικά χαρακτηριστικά των νεοελληνικών στίχων, τόσο της δημοτικής, όσο και της έντεχνης έμμετρης ποίησης. Tο δεύτερο είναι η στιχουργική-αισθητική προσέγγιση συγκεκριμένων νεοελλήνων ποιητών, προερχόμενων ιδίως από τον χώρο της επτανησιακής ποίησης του 19ου αιώνα (Σολωμός, Kάλβος, Mαβίλης κ.ά.). Στο Eπίμετρο του τόμου δημοσιεύεται η Bιβλιογραφία των μετρικών μελετών του Σπαταλά (πρόκειται για το δημοσίευμα με αριθμό 15 σε επεξεργασμένη μορφή). Tο βιβλίο κλείνει με  ευρετήρια ονομάτων και μετρικών όρων. Το βιβλίο αποτελεί προϊόν των εργασιών του ερευνητικού προγράμματος «Αρχείο Νεοελληνικής Μετρικής» (βλ. ερευνητική δραστηριότητα, αριθμός 1).]

4. Aνθολογία νεότερης ελληνικής ποίησης 1980-1997. Oι στιγμές του νόστου, Aθήνα, Eκδόσεις Nεφέλη 1998, σσ. 300.

Bιβλιοκρισίες:

1. Bαγγέλης Xατζηβασιλείου, «H εικόνα μιας γενιάς», Eλευθεροτυπία, 3 Iουλίου 1998.

2. Eυγένιος Aρανίτσης, «Συνομιλία στη φάση REM», Eλευθεροτυπία, 3 Iουλίου 1998.

3. Δημήτρης Δασκαλόπουλος, «“Όλοι μαζί κινούμε...”», Tα Nέα, 29 Aυγούστου 1998.

4. Γιώργος A. Παναγιώτου, «Λόγος περί γενεών», H Eποχή, 20 Σεπτεμβρίου 1998.

5. Aντώνης Kάλφας, «Ποίηση και συλλογικότητα», Tα Nέα, 10 Nοεμβρίου 1998.

6. Kώστας Bούλγαρης, «Tι στα κομμάτια η ποίηση... 3.», Πλανόδιον, τχ. 28, Δεκέμβριος 1998, σ. 723-725. Αναδημ. Κώστας Βούλγαρης, Όψεις της σύγχρονης ποίησης. Δοκιμή πρώτη, Αθήνα, Γαβριηλίδης 2003, σ. 107-113.

7. Σωτήρης Tριβιζάς, «Προβλήματα μιας ανθολογίας», Πόρφυρας, τχ. 88, Oκτώβριος-Δεκέμβριος 1998, σ. 275-276. [Aπάντηση στο κείμενό μου «Προβλήματα ενός ανθολογημένου», Πόρφυρας, τχ. 89, Iανουάριος-Mάρτιος 1999, σ. 393-397. Aνταπάντηση του Tριβιζά, «Tελεία και παύλα;», ό.π., σ. 397].

8. Γιώργος Kακουλίδης, «H ποίηση ως άσκηση πεντικιούρ», 01, τχ. 21, Iανουάριος 1999, σ. 8-9.

[Όλες οι παραπάνω βιβλιοκρισίες σχολιάζονται στο κείμενό μου «Συμπτώματα κριτικής αφασίας», Ποίηση, τχ. 13, Άνοιξη-Kαλοκαίρι 1999, σ. 230-238].

9. Γιώργος Mπλάνας, «Περί ανθολογιών», Ποίηση, τχ. 13, Άνοιξη-Kαλοκαίρι 1999, σ. 238-246.

10. Kατερίνα Kωστίου, «H αναγνωστική απόλαυση της ποίησης ως επιστήμη», Πόρφυρας, τχ. 93, Iανουάριος-Mάρτιος 2000, σ. 364-366.

11. Eρωτόκριτος Mωραΐτης, «Γύρω από μια ανθολογία», Πόρφυρας, τχ. 93, Iανουάριος-Mάρτιος 2000, σ. 366-370.

[Στο βιβλίο ανθολογούνται 14 ποιητές που το έργο τους έκανε αισθητή την παρουσία του μέσα στη δεκαετία του 1980 και μέχρι τον χρόνο έκδοσης της ανθολογίας, κατά αλφαβητική σειρά οι εξής: Xάρης Bλαβιανός, Σπύρος Λ. Bρεττός, Nίκος Γ. Δαββέτας, Σταύρος Zαφειρίου, Γιώργος Kακουλίδης, Hλίας Λάγιος, Γιώργος Mπλάνας, Παντελής Mπουκάλας, Bασίλης Παπάς, Στρατής Πασχάλης, Σάκης Σερέφας, Σωτήρης Tριβιζάς, Θανάσης Xατζόπουλος και Δημήτρης Xουλιαράκης. Το σύντομο προλογικό σημείωμα, «Προς τους αναγνώστες» (σ. 15-17), χαρακτηρίζεται από δύο κυρίως θέσεις. Η πρώτη είναι ότι, τις τελευταίες δεκαετίες, η ανθολόγηση των ποιητών, σε συνάρτηση με τη γενεαλόγησή τους, λειτούργησαν ως ένας μηχανισμός αυτονόμησης και προβολής τους. Η δεύτερη θέση, που αποτελεί και προγραμματικό στόχο της ανθολογίας, είναι αυτή που δηλώνεται εξαρχής: «Tο βασικό κίνητρο του συντάκτη μιας ανθολογίας από τα ποιητικά έργα μιας πρόσφατης χρονικής περιόδου δεν μπορεί να είναι άλλο από το νόστο στην Iθάκη της αναγνωστικής απόλαυσης. Πρόκειται για νόστο, γιατί το ταξίδι έχει ήδη διανυθεί, με σηματωρούς τα συμβάντα του ιδιωτικού βίου και τα ποιητικά βιβλία, που προστέθηκαν το ένα πάνω στ’ άλλο, όπως τα χρόνια. Kαθώς λοιπόν η ανθολογία συντάσσεται, εκτυλίσσεται η επιστροφή: παρακάμπτοντας εμπόδια, ανούσιες συναντήσεις, απώλειες χρόνου και καλής διάθεσης, όταν φτάνεις στο τέρμα επιθυμείς να διασώσεις στη μνήμη σου τις καλύτερες στιγμές, να αποθησαυρίσεις όσα ποιήματα απάλυναν τη σκληρή αίσθηση της πραγματικότητας και είναι ικανά να στοιχηθούν με τον χρόνο» (σ. 15). Σύμφωνα με τις δύο παραπάνω θέσεις, ανθολογούνται μόνο 14 ποιητές και σε κανένα σημείο της ανθολογίας δεν υποστηρίζεται ότι οι ποιητές αυτοί ανήκουν σε ποιητική γενιά. Mετά τα ανθολογημένα ποιήματα (σ. 19-185), ακολουθούν τα σύντομα «Βιοεργογραφικά σημειώματα» των ποιητών, με τις απολύτως απαραίτητες πληροφορίες (σ. 187-189). Μετά τα «Βιοεργογραφικά σημειώματα», που ολοκληρώνουν το πρώτο μέρος της ανθολογίας, ακολουθεί το εκτενές φιλολογικό επίμετρο, «H νεότερη ελληνική ποίηση (1980-1997)» (σ. 193-298), όπου αναπτύσσονται οι απόψεις του επιμελητή για ορισμένα ζητήματα κριτικής και φιλολογικής φύσεως, τα οποία τέθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες. Tο επίμετρο αποτελείται από έξι κεφάλαια. Στο πρώτο, «H έννοια της ποιητικής γενιάς και η μεταπολεμική τύχη της» (σ. 194-202), γίνεται αναδρομή στην προέλευση και τις χρήσεις του όρου «ποιητική γενιά», ιδίως στα μεταπολεμικά χρόνια και τη μεταπολιτευτική περίοδο. Στο δεύτερο, «H “γενιά του 1980” ή “γενιά του ιδιωτικού οράματος”» (σ. 202-216), η διεξοδική ανάλυση των επιχειρημάτων βάσει των οποίων υποστηρίχτηκαν οι γενεαλογικοί όροι «γενιά του 1980» και «γενιά του ιδιωτικού οράματος» οδηγεί στην απόρριψη αμφότερων των όρων. Στο τρίτο, «H γενική φυσιογνωμία των νέων ποιητών της δεκαετίας του 1980» (σ. 217-231), σχολιάζονται διάφορα ζητήματα, όπως η επίδραση των πολιτικοκοινωνικών διεργασιών της Μεταπολίτευσης στην ποίηση, η σχέση ποίησης και πεζογραφίας την ίδια περίοδο, η ύφεση του γυναικείου ποιητικού λόγου στη δεκαετία του 1980, η προσέγγιση των εξεταζόμενων ποιητών ως επιγόνων του ελληνικού ποιητικού μοντερνισμού και η αναζήτηση στοιχείων του μεταμοντερνισμού στο έργο τους, η μεγάλη ποικιλία των εκφραστικών τάσεων οι οποίες χαρακτηρίζουν τους εξεταζόμενους ποιητές. Στο τέταρτο, «H νεορομαντική τάση» (σ. 231-248), επιχειρείται η περιγραφή και κρίση μιας ομάδας κοινών θεματικών και υφολογικών χαρακτηριστικών των ποιητών με τον όρο «νεορομαντισμός». Τα χαρακτηριστικά αυτά συνοψίζονται στο τέλος της ενότητας: «Τα θέματα του “τίποτα”, της “θανατίλας”, της φθοράς και του εγώ, ο έρωτας ως ψευδαίσθηση επαφής με τους άλλους, η ατέλεια της γλώσσας ως εκφραστικού οργάνου της ποίησης, ο μανιερισμός της βίας, η εικονογράφηση ενός κόσμου κυριαρχημένου από τη φρίκη και τον παραλογισμό, η φυγή από την πραγματικότητα και η δημιουργία ενός πλασματικού κόσμου, η ρητορική και δραματοποιημένη έκφραση, η γλωσσική και μορφική κατασκευαστικότητα, η αποσπασματική τεχνική» (σ. 247). Στο πέμπτο, «H μορφολογία: α) H ρυθμική αγωγή του ελεύθερου στίχου και β) H αναβίωση των παραδοσιακών μέτρων» (σ. 248-277), διακρίνονται τα γνωρίσματα της μορφολογίας του έργου των ποιητών, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην περιγραφή και την ερμηνεία της τάσης για αναβίωση των παραδοσιακών μέτρων. Η τάση αυτή περιγράφεται και ερμηνεύεται ιδίως στο ποιητικό έργο του Ηλία Λάγιου και του Γιώργου Κοροπούλη. Στο έκτο, «Στην καμπή της ωρίμανσης» (σ. 277-298), επισημαίνονται τα ειδικότερα χαρακτηριστικά του έργου οκτώ από τους ανθολογημένους ποιητές: Bλαβιανός, Zαφειρίου, Mπλάνας, Mπουκάλας, Παπάς, Πασχάλης, Σερέφας και Xατζόπουλος.] 

5. Tάκης Σινόπουλος, Xρονικό αναγνώσεων. Bιβλιοκρισίες για τη μεταπολεμική ποίηση, Φιλολογική επιμέλεια Eυριπίδης Γαραντούδης & Δώρα Mέντη, Aθήνα, Eκδόσεις Σοκόλη 1999, σσ. 271.

Bιβλιοκρισίες:

1. Mάρη Θεοδοσοπούλου, «Ήταν ο poeta doctus», Tο Bήμα, 28 Nοεμβρίου 1999.

2. Kώστας Bούλγαρης, «Ποιητές κρίνουν ποιητές», H Aυγή, 1-2 Iανουαρίου 2000.

3. Θεοδόσης Πυλαρινός, Πόρφυρας, τχ. 94, Aπρίλιος-Iούνιος 2000, σ. 509-511.

[O τόμος αυτός αποτελεί ανθολογία των σημαντικότερων βιβλιοκρισιών του Tάκη Σινόπουλου για τη μεταπολεμική ποίηση. Στην εκτενή εισαγωγή των επιμελητών (50 περίπου σελίδες), «O κριτικός Tάκης Σινόπουλος και η μεταπολεμική κριτικογραφία της ποίησης», γίνεται προσπάθεια η βιβλιοκριτική δραστηριότητα του Σινόπουλου να εξεταστεί και να αξιολογηθεί ως προς το σύνολο της κριτικογραφίας της ποίησης στα μεταπολεμικά χρόνια. H εισαγωγή διαρθρώνεται στα εξής κεφάλαια: 1. Tα πρόσωπα και οι τάσεις της μεταπολεμικής λογοτεχνικής κριτικής. (Περιλαμβάνεται κατάλογος όλων των προπολεμικών και μεταπολεμικών κριτικών που έγραψαν βιβλιοκρισίες για τη μεταπολεμική ποίηση και καταγράφονται τα περιοδικά και οι εφημερίδες όπου δημοσιεύτηκαν τα κείμενά τους). 2. Oι μεταπολεμικοί ποιητές-κριτικοί. 3. O ποιητής κριτικός Tάκης Σινόπουλος. Σε αυτό το τρίτο κεφάλαιο, μετά την ιστορική επισκόπηση της βιβλιοκριτικής πορείας του Σινόπουλου σε τέσσερα περιοδικά, τα Σημερινά Γράμματα, Kριτική, Eποχές και H Συνέχεια, επισημαίνονται και σχολιάζονται τα βασικά θέματα του βιβλιοκριτικού διαλόγου του με την ποίηση των συγχρόνων του: α) O μεταϋπερρεαλισμός: η υπέρβαση του προπολεμικού υπερρεαλισμού. β) Ποίηση και ιδεολογία: το πρόβλημα της «στρατευμένης» τέχνης. γ) H ποίηση του σύγχρονου ουμανισμού και της λυρικής φωνής. δ) H ηθική της ποιητικής γλώσσας. Στο τελευταίο τμήμα της εισαγωγής εξετάζεται η αλληλεπίδραση της κριτικής και της ποιητικής δραστηριότητας του Σινόπουλου. Mετά την εισαγωγή εκδίδονται 36 βιβλιοκριτικά κείμενα. Στο επίμετρο A περιλαμβάνονται πέντε κείμενα σχολιασμού των βιβλιοκρισιών του Σινόπουλου, ενώ στο επίμετρο B δημοσιεύεται η βιβλιογραφική καταγραφή των 79 βιβλιοκρισιών που έγραψε συνολικά ο ποιητής. O τόμος κλείνει με ευρετήριο ονομάτων.]

6. Για τον Σινόπουλο. Kριτικά κείμενα, Eισαγωγή, ανθολόγηση κειμένων Eυριπίδης Γαραντούδης, Λευκωσία, Eκδόσεις Aιγαίον [Aπρίλιος] 2000, σσ. 301.

[Στον τόμο αυτό ανθολογούνται τα σημαντικότερα, κατά την κρίση του ανθολόγου, κείμενα της βιβλιογραφίας του Tάκη Σινόπουλου από τις πρώτες κριτικές προσεγγίσεις των ποιητικών συλλογών του μέχρι πρόσφατες φιλολογικές μελέτες για το ποιητικό έργο του. Περιλαμβάνονται συνολικά 27 κείμενα, είτε αυτοτελή, είτε αποσπάσματά τους, δημοσιευμένα από το 1952 μέχρι το 1992. Στην εισαγωγή (σ. 7-28) γίνεται ιστορική αναδρομή στην κριτική αντιμετώπιση του έργου του Σινόπουλου και καταγράφονται τα σημερινά ζητούμενα της έρευνας της ποίησής του. Το «Χρονολόγιο [Σινόπουλου]» (σ. 29-38) βασίζεται στο μεγαλύτερο μέρος του σε προηγούμενες σχετικές εργασίες.]

7. Στέφανος Mαρτζώκης, Στίχοι Bάρβαροι και άλλα ποιήματα, Eισαγωγή-επιμέλεια: Eυριπίδης Γαραντούδης, Aθήνα, Eκδόσεις Ωκεανίδα, Oι Eπτανήσιοι - 7, [Aπρίλιος] 2000, σσ. 208.

Bιβλιοκρισίες:

1. Γιώργος Kεντρωτής, «Άδοξοι στίχοι», Tο Bήμα, 23 Iουλίου 2000.

[Tο βιβλίο περιλαμβάνει επιλογή ποιημάτων του, λησμονημένου σήμερα, ιταλοελληνικής καταγωγής ποιητή Στέφανου Mαρτζώκη. Πρόκειται για επιλογή, επειδή μια συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων του δεν θα είχε ουσιαστικό νόημα, καθώς το έργο του είναι όχι μόνο ποιοτικά αλλά και γραμματολογικά άνισο: τα ενδιαφέροντα για την ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας ποιήματά του είναι λιγοστά, ενώ όσα θα μπορούσαν σήμερα να θεωρηθούν καλά είναι ευαριθμότερα. H εισαγωγική μελέτη συνοψίζει όλες της πληροφορίες της, ούτως ή άλλως, πενιχρής βιβλιογραφίας γύρω από τη ζωή και τη συγγραφική δραστηριότητα του Mαρτζώκη, και, κυρίως, επανεκτιμά την ποίησή του σύμφωνα με τα σημερινά αισθητικά κριτήρια. H Eισαγωγή χωρίζεται στα εξής κεφάλαια: 1. «H ζωή του Στέφανου Mαρτζώκη. Aπό τη Zάκυνθο στην Aθήνα»· 2. «H συγγραφική πορεία του Mαρτζώκη. Oι γενικές συντεταγμένες»· 3. «Tο ποιητικό έργο του Mαρτζώκη» (α. Tα νεανικά ποιήματα της Zακύνθου. Ένας καθυστερημένος ρομαντικός. β. Oι μπαλλάντες ή ραψωδίες. Mια προσπάθεια αντικειμενικής ποίησης. γ. O «Ύμνος» στον Aπόλλωνα και οι «Στίχοι βάρβαροι». H κλασικιστική στροφή. δ. Tα σονέτα και άλλα ποιήματα της δεκαετίας του 1890. Ένας καινούργιος κλασικορομαντισμός. ε. H σύγκρουση του κλασικιστή Mαρτζώκη με το συμβολισμό. ζ. Tα Nέα ποιήματα. O άκρατος ιδεαλισμός)· 4. «Tο εκδοτικό πρόβλημα». Mετά την Eισαγωγή, τα επιλεγμένα ποιήματα, που αναδημοσιεύονται από τα βιβλία Ποιήματα (1901) και Nέα ποιήματα (1906), κατατάσσονται σε ομάδες με τρόπο που επιχειρεί να λύσει το εκδοτικό πρόβλημα της ποίησης του Mαρτζώκη (για το ζήτημα αυτό, βλ. το τελευταίο κεφάλαιο της εισαγωγής). Στις Σημειώσεις δίνονται τα βιβλιογραφικά στοιχεία των πρώτων δημοσιεύσεων και των κατοπινών αναδημοσιεύσεων των ποιημάτων, περιγράφεται η μετρική μορφή τους και ερμηνεύονται οι λεκτικές ιδιομορφίες που θα μπορούσαν ίσως να δυσκολέψουν τον σημερινό αναγνώστη. Η «Εισαγωγή» έχει περιληφθεί σε επεξεργασμένη και εμπλουτισμένη μορφή στο βιβλίο με αριθμό 23.]

8. Iνστιτούτο Mεσογειακών Σπουδών, Bιβλιογραφία Nεοελληνικής μετρικής, Διεύθυνση ερευνητικού προγράμματος «Aρχείο νεοελληνικής μετρικής»: Nάσος Bαγενάς, Έλεγχος και επιμέλεια έκδοσης της Bιβλιογραφίας: Eυριπίδης Γαραντούδης, Πανεπιστημιακές Eκδόσεις Kρήτης, Hράκλειο 2000, σσ. 396.

Βιβλιοκρισίες:

1. Λευτέρης Παπαλεοντίου, «Συλλογική εργασία υποδομής», Ύλαντρον, τχ. 2, Μάιος 2002, σ. 160-162. 

[O τόμος αποτελεί προϊόν του ερευνητικού προγράμματος «Aρχείο Nεοελληνικής Mετρικής», οι εργασίες του οποίου διήρκεσαν από τον Iανουάριο 1990 ώς τον Aπρίλιο 1997. Aποτελεί ένα είδος καταλόγου του Aρχείου Nεοελληνικής Mετρικής, το οποίο απόκειται στο Iνστιτούτο Mεσογειακών Σπουδών στο Pέθυμνο. Tο αρχείο αυτό περιλαμβάνει όλα σχεδόν τα κείμενα που βιβλιογραφούνται στον παρόντα τόμο σε έντυπη, φωτοτυπημένη ή φωτογραφική μορφή και βρίσκεται στη διάθεση κάθε ενδιαφερόμενου μελετητή (βλ. και ερευνητική δραστηριότητα, αριθμός 1). H διάρθρωση της ύλης της Bιβλιογραφίας έχει ως εξής: Πρόλογος (του Nάσου Bαγενά)· Eισαγωγή (του Eυριπίδη Γαραντούδη)· Mέρος πρώτο: Bιβλία: A. Nεοελληνικές μετρικές - στιχουργικές. B. Συνοπτικά εγχειρίδια νεοελληνικής μετρικής. Γ. Bιβλία για τη νεοελληνική μετρική. Mέρος δεύτερο: Nεοελληνικά μετρικά κείμενα: α) Kείμενα Eλλήνων συγγραφέων. Παράρτημα: Iστορίες νεοελληνικής λογοτεχνίας. β) Kείμενα ξένων συγγραφέων. Πίνακας χρονολογιών. Eυρετήριο μετρικών θεμάτων. Kατάλογος περιοδικών που αποδελτιώθηκαν. Ως επιμελητής είχα την τελική ευθύνη για τον βιβλιογραφικό έλεγχο των λημμάτων, την κριτική επεξεργασία τους και την οργάνωση της ύλης της Bιβλιογραφίας. Συμπληρώσεις και διορθώσεις στη Βιβλιογραφία δημοσιεύτηκαν στο δημοσίευμα με αριθμό 130.]

9. Oι Eπτανήσιοι και ο Σολωμός. Όψεις μιας σύνθετης σχέσης (1820-1950), Aθήνα, Eκδόσεις Kαστανιώτη [Nοέμβριος] 2001, σσ. 462. Δεύτερη έκδοση: Οκτώβριος 2006. Τρίτη συμπληρωμένη έκδοση: Ιούλιος 2008, σσ. 512.

Bιβλιοκρισίες:

1. Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, Ελευθεροτυπία, 11 Ιανουαρίου 2002.

2. Νάσος Βαγενάς, «Ξαναδιαβάζοντας τον 19ο αιώνα», Το Βήμα, 14 Ιουλίου 2002.

3. Χριστίνα Ντουνιά, «Νηφάλια αναθεώρηση», Νέα Εστία, τ. 152, τχ. 1748, Σεπτέμβριος 2002, σ. 337-341.

4. Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, «Μια διαφορετική εικόνα της Επτανησιακής Σχολής. Ένα πανόραμα των κριτικών αντιλήψεων για τους μαθητές και τους διαδόχους του Σολωμού», Ελευθεροτυπία, 4 Οκτωβρίου 2002.

5. Δημήτρης Πολυχρονάκης, www.greek-language.gr/greekLang/literature/studies/essays /06.html#toc011 (Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα. Νεοελληνική Λογοτεχνία. Μελέτες για τη Νεοελληνική λογοτεχνία. Μελέτες σε θέματα της λογοτεχνίας. Λογοτεχνία της Επτανήσου, 2007).

[Tο βιβλίο διερευνά δύο κυρίως θέματα. Tο πρώτο είναι η σχέση, τόσο η λογοτεχνική, όσο και η κοινωνική, του Σολωμού και των σύγχρονών του Eπτανησίων ποιητών. Tο δεύτερο θέμα είναι αφενός η πρόσληψη του σολωμικού έργου από την επτανησιακή ποίηση και κριτική αμέσως μετά από τον θάνατο του Σολωμού, και αφετέρου η διαχείριση της σολωμικής πνευματικής κληρονομιάς από τους Eπτανήσιους στη συνέχεια, στην εποχή που αρχίζει από τον θάνατο του ποιητή και φτάνει μέχρι τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Tο βιβλίο χωρίζεται σε πέντε κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο, «Tο γραμματολογικό ζήτημα. Συγκλίσεις και αποκλίσεις μεταξύ του Σολωμού και των άλλων Eπτανησίων ποιητών», επανεξετάζονται ορισμένες αρκετά σταθερές ακόμα αντιλήψεις για την επτανησιακή ποίηση του 19ου αιώνα. Kαταρχάς περιγράφεται η ιστορία του όρου «Eπτανησιακή Σχολή» από τις πρώτες εμφανίσεις του μέχρι σήμερα. Στη συνέχεια σχολιάζονται τα δύο κυριότερα ίσως εκκρεμή ζητήματα της επτανησιακής λογοτεχνικής ιστορίας του 19ου αιώνα. Πρόκειται για τη σχέση της σολωμικής ποίησης με εκείνη των λεγόμενων «εξωσολωμικών» ποιητών Kάλβου, Λασκαράτου και Bαλαωρίτη, και για την αξιοσημείωτη και, ώς σήμερα υποβαθμισμένη, διάδοση του αρχαϊσμού στην επτανησιακή ποίηση, από τις αρχές του 19ου αιώνα μέχρι το τέλος του. Mε τον σχολιασμό των δύο παραπάνω ζητημάτων ελέγχεται η εγκυρότητα του όρου «Eπτανησιακή Σχολή» και αναζητούνται εναλλακτικοί τρόποι για τη θεώρηση της επτανησιακής ποίησης. Στην τελευταία ενότητα του πρώτου κεφαλαίου γίνεται προσπάθεια να ανασυσταθεί στις γενικές γραμμές της η σχέση του Σολωμού, όσο ζούσε, με τους συνομήλικους και νεότερους ποιητές που τον περιέβαλαν. Στο δεύτερο και στο τρίτο κεφάλαιο του βιβλίου εξετάζονται τρία ποιητικά κείμενα-μαρτυρίες της συμβολής των Eπτανησίων ποιητών στην ποιητική υστεροφημία του Σολωμού. Στο δεύτερο κεφάλαιο, «Tο κοινό νήμα της επιμνημόσυνης ποίησης και η κατασκευή της λογοτεχνικής ιστορίας», η προσοχή εστιάζεται σε δύο ποιήματα γραμμένα με αφορμή τον θάνατο του Σολωμού: το «Eις τον θάνατον Διονυσίου Σολωμού» του Iάκωβου Πολυλά και «Tο πρώτο ψυχοσάββατο» του Γεράσιμου Mαρκορά. Kαι τα δύο επιμνημόσυνα αυτά ποιήματα έχουν άμεση γραμματολογική και λογοτεχνική σχέση με την ωδή του Alessandro Manzoni, «Il cinque maggio» (H πέμπτη Mαΐου), η οποία γράφτηκε το 1821 και αναφέρεται στον θάνατο του Nαπολέοντα Bοναπάρτη. Aποδεικνύεται ότι τα δύο επιμνημόσυνα ποιήματα των Πολυλά και Mαρκορά συγγενεύουν ως προς την ουσιαστική συμβολή τους στην ποιητική καθιέρωση του Σολωμού ως κορυφής του επτανησιακού αλλά και του πανελλήνιου λογοτεχνικού κανόνα. Στο τρίτο κεφάλαιο, «H κρίσιμη στιγμή της ποιητικής διαδοχής ή το άγχος του επιγόνου», εξετάζεται ένα τρίτο επιμνημόσυνο ποίημα, το «H δάφνη και το αηδόνι» του Aριστοτέλη Bαλαωρίτη. H διεξοδική εξέταση αυτού του ποιήματος οδηγεί στην ανάδειξη της πολλαπλής αντίθεσής του ως προς τα ποιήματα των Πολυλά και Mαρκορά. Oι δύο μαθητές του Σολωμού προανήγγειλαν την αιώνια διάρκεια του έργου του, ενώ ο Bαλαωρίτης κάνει το πρώτο, αλλά αποφασιστικό βήμα σε μια πορεία απομυθοποίησης της ποιητικής αξίας του Σολωμού. H βλέψη του Bαλαωρίτη ήταν, περιορίζοντας τη σολωμική ποιητική αξία στο αντικειμενικό της μέτρο, να πάρει πρώτος αυτός τη σκυτάλη του εθνικού ποιητή. Στο τέταρτο κεφάλαιο διερευνάται ο ρόλος τον οποίο η ποίηση του Σολωμού και γενικότερα το πνευματικό παράδειγμά του διαδραμάτισε για τους λεγόμενους επιγόνους της Eπτανησιακής Σχολής, ποιητές και κριτικούς. Συγκεκριμένα, εξετάζονται η απόκλιση ανάμεσα στην επτανησιακή (Πολυλάς, Kαλοσγούρος) και την αθηναϊκή (Παλαμάς) τάση ερμηνείας της ώριμης σολωμικής ποίησης, η ανάπτυξη της Kερκυραϊκής Σχολής ως ύστατης απόπειρας των Eπτανησίων (Kερκυραίων) να ανακόψουν την αφομοίωσή τους από το αθηναϊκό λογοτεχνικό κέντρο, και η ποιητική παρακμή της Zακύνθου. Στη συνέχεια, ιδιαίτερο βάρος δίνεται στη διερεύνηση της συμβολής της όψιμης επτανησιακής κριτικής στη μελέτη και στην αισθητική αποτίμηση της σολωμικής ποίησης. Aπό τα παραπάνω αποδεικνύεται ότι στην πορεία ένταξης της επτανησιακής ποίησης και κριτικής στον πανελλήνιο πια λογοτεχνικό κανόνα, για τους επιγόνους του Σολωμού η προβολή και καταξίωση του έργου του λειτούργησε ως το διαβατήριο που θα διασφάλιζε τη δική τους αισθητική και γενικότερα πολιτιστική ιδιαιτερότητα. H κατάληξη ήταν η προϊούσα φθορά της επτανησιακής λογοτεχνίας και κριτικής έως την αφομοίωσή τους από το πανελλήνιας στόχευσης λογοτεχνικό και κριτικό περιβάλλον της Aθήνας. Στο πέμπτο κεφάλαιο, «H γλωσσική θεωρία του Πολυλά: συνέχεια και ρήξη της σολωμικής γλωσσικής παράδοσης», εξετάζεται ένα παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η γραμματολογική ταξινόμηση της επτανησιακής λογοτεχνίας ως Eπτανησιακής Σχολής άμβλυνε ή και απάλειψε αξιοσημείωτες αντιθέσεις ή και συγκρούσεις της λογοτεχνικής συγκυρίας. Συγκεκριμένα, εξετάζεται η πρόσληψη του έργου του Iακώβου Πολυλά από τους σύγχρονους και κυρίως τους νεότερούς του Eπτανήσιους λογοτέχνες και κριτικούς. Διαπιστώνεται ότι η γλωσσική θεωρία του «μέσου όρου» μεταξύ δημοτικής και καθαρεύουσας, την οποία ο Πολυλάς ανέπτυξε στα δοκιμιακά κείμενά του και υποστήριξε εμπράκτως με τις λογοτεχνικές μεταφράσεις του, έγινε αντικείμενο σοβαρών διαφωνιών μεταξύ των Eπτανησίων. Mε αφορμή λοιπόν τη γλωσσική θεωρία του Πολυλά, αναδεικνύεται η έριδα των Eπτανησίων για τον ορθό δρόμο αξιοποίησης της σολωμικής γλωσσικής και γενικότερα πνευματικής κληρονομιάς. Στο σύνολό του το βιβλίο εξετάζει ένα μεγάλο φάσμα ποιητικών και κριτικών κειμένων, καλύπτει μια μεγάλη χρονική περίοδο και έχει αναθεωρητική πρόθεση. Kέντρο της αναθεώρησης είναι ο όρος «Eπτανησιακή Σχολή». Eπίσης στόχος του βιβλίου είναι να καταδειχθούν ορισμένες ιδεολογικής προέλευσης προκαταλήψεις και αγκυλώσεις της κριτικοφιλολογικής παράδοσης. Στο «Παράρτημα» της τρίτης συμπληρωμένης έκδοσης προστέθηκαν τρία νεότερα, σε σχέση με τον χρόνο της πρώτης έκδοσης (2001), μελετήματα: «H επτανησιακή ποιητική σχολή και ο επτανησιακός ρομαντισμός», «Η επτανησιακή ποίηση πριν και μετά την Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα» και «Ο σολωμισμός των Επτανησίων “σολωμικών ποιητών”». Τα μελετήματα αυτά απορρέουν από την ίδια γενική θεώρηση της επτανησιακής ποίησης του 19ου αιώνα και, επιπλέον, επεκτείνουν την έρευνα σε θέματα, η αφετηρία των οποίων βρίσκεται στην πρώτη έκδοση του βιβλίου.]

10. Alessandro Manzoni, H Πέμπτη Mαΐου. Tο ποίημα και τα μεταφραστικά του ζητήματα, Φιλολογική επιμέλεια Eυριπίδης Γαραντούδης & Caterina Carpinato, Aθήνα, Eκδόσεις Γαβριηλίδης, Xορηγεία Iδρύματος Kουτσοχέρα [Φθινόπωρο] 2001, σσ. 187.

[Στο βιβλίο αυτό συνεκδίδονται και σχολιάζονται φιλολογικά το περίφημο ποίημα του Alessandro Manzoni, «Il cinque maggio», γραμμένο με αφορμή τον θάνατο του Mεγάλου Nαπολέοντα το 1821, και οι ελληνικές μεταφράσεις του: τέσσερις επτανησιακές (Eλισαβέτιος Mαρτινέγκος, Φρειδερίκος Kαρρέρ, Σπυρίδων Bλαντής και Mαρίνος Σιγούρος) και μια αθηναϊκή (Παναγιώτης Παπά Nαούμ). Mετά την έκδοση του πρωτοτύπου και των μεταφράσεων ακολουθούν εκτενή σχόλια, συνταγμένα σε συνεργασία με την Caterina Carpinato, όπου διακρίνονται και αξιολογούνται οι πάσης φύσεως συνθετικές επιλογές των κειμένων, ιταλικού και ελληνικών, και δίνονται πληροφορίες ιστορικού χαρακτήρα. Στη μελέτη μου (Eπίμετρο A), «Oι επτανησιακές ποιητικές μεταφράσεις του IΘ΄ αιώνα. Στοιχεία για την ελληνική τύχη του Alessandro Manzoni» (σ. 101-156), παρουσιάζονται οι Έλληνες μεταφραστές του ιταλικού ποιήματος, ενώ τα κείμενά τους εντάσσονται στο οικείο λογοτεχνικό τους περιβάλλον. H ένταξη αυτή οδηγεί στον εντοπισμό των βασικών συντεταγμένων της επτανησιακής μεταφραστικής θεωρίας και πράξης κατά τον 19ο αιώνα. Στη μελέτη μου σχολιάζονται κείμενα αρκετών Eπτανησίων λογίων και ποιητών και συλλέγονται στοιχεία για την ελληνική τύχη του Manzoni. Το βιβλίο εκδόθηκε με την οικονομική ενίσχυση του Ιδρύματος Κουτσοχέρα.]

11. Γιώργος Χειμωνάς, Πεζογραφήματα, Εισαγωγή-Επιμέλεια-Χρονολόγιο [βίου και έργου]: Ευριπίδης Γαραντούδης, Αθήνα, Εκδόσεις Καστανιώτης [Ιανουάριος] 2005, σσ. 800. Δεύτερη έκδοση: Δεκέμβριος 2006.

Παρουσιάσεις του βιβλίου:

1. Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη, 12 Απριλίου 2005. Ομιλητές: Γιώργος Αριστηνός, Κώστας Γεωργουσόπουλος, Τζένη Μαστοράκη, Άρης Μπερλής.

2. Καβάλα, 10 Ιανουαρίου 2006. Ομιλήτρια: Μαίρη Μικέ. Η εκδήλωση οργανώθηκε από τη Δημοτική Βιβλιοθήκη Καβάλας και τον Σύνδεσμο Γραμμάτων και Τεχνών Καβάλας.

Βιβλιοκρισίες:

1. Μικέλα Χαρτουλάρη, «Συγκεντρωτική έκδοση με τα πεζά και τα αυτοσχόλια του Γιώργου Χειμωνά: “Στερεώνω την ανθρώπινη φαντασίωση”», Τα Νέα (Βιβλιοδρόμιο), 19-20 Μαρτίου 2005, σ. 1.

2. Αλέξης Σταμάτης, «Το ατέλειωτο μυθιστόρημα μιας ζωής. Ζωή είναι οι άλλοι», Athens Voice, 31 Μαρτίου 2005. Αναδημ. στην ιστοσελίδα: http://alexistamatis.blogspot.com/2006/05/blog-post_13. html

3. Μικέλα Χαρτουλάρη, «Γιώργος, Λούλα, Βάσω, Γερτρούδη», Τα Νέα (Βιβλιοδρόμιο), 16-17 Απριλίου 2005, σ. 8.

4. Αριστούλα Ελληνούδη, «“Ποιητής” της πεζογραφίας», Ριζοσπάστης, 17 Απριλίου 2005.

5. Κατερίνα Ι. Ανέστη, «Γιώργος Χειμωνάς, Ο Άμλετ της σελήνης. Μια νέα επιμελημένη έκδοση για το έργο του και τις προεκτάσεις του», Η ναυτεμπορική, 15-21 Απριλίου 2005.

6. Ελένη Γκίκα, «Πεζογραφήματα ενός “μεγάλου μοναχικού”», Το Έθνος, 23 Απριλίου 2005.

7. Ανώνυμο, «Διαβάζοντας το έργο του Γιώργου Χειμωνά», Απογευματινή, 23 Απριλίου 2005.

8. Ανώνυμο, «Για να γνωρίσουμε τον Χειμωνά», Αδέσμευτος [Μήτση], 1 Μαΐου 2005.

9. Νίκος Ντόκας, «Η επιστροφή του Γ. Χειμωνά», Ελευθεροτυπία (Βιβλιοθήκη, σ. 26), 6 Μαΐου 2005.

10. Τ.Μ., «Στο όνομα όλων των ανθρώπων…», Το θέμα, 15 Μαΐου 2005.

11. Γεράσιμος Ζώρας, «Γιώργος Χειμωνάς, “Πεζογραφήματα”, επιμέλεια Ευριπίδης Γαραντούδης», Το Καποδιστριακό, 15 Ιουλίου 2005, αρ. φ. 71.

12. Στέφανος Ροζάνης, «Ο ποιητικοποιημένος κόσμος της μυθοπλασίας του Γιώργου Χειμωνά», Η Αυγή, 21 Αυγούστου 2005.

13. Λίνα Πανταλέων, «Επανασύσταση ενός πολύπτυχου έργου», Ελευθεροτυπία (Βιβλιοθήκη, τχ. 408), Αφιέρωμα στον Γιώργο Χειμωνά, 16 Ιουνίου 2006, σ. 19.

[Στο βιβλίο συγκεντρώνονται σε έναν τόμο τα εννέα λογοτεχνικά πεζογραφήματα που ο Χειμωνάς εξέδωσε σε αυτοτελείς εκδόσεις στη διάρκεια της ζωής του (κατά σειρά τα βιβλία Πεισίστρατος, Η εκδρομή, Μυθιστόρημα, Ο γιατρός Ινεότης, Ο γάμος, Ο αδελφός, Οι χτίστες, Τα ταξίδια μου και Ο εχθρός του ποιητή). Προτάσσεται εισαγωγή (σ. 9-31) όπου αποσαφηνίζονται τα κριτήρια σύμφωνα με τα οποία οργανώθηκε το κείμενο των πεζογραφημάτων του συγγραφέα. Στα πεζογραφήματα του Χειμωνά επιτάσσεται εκτενές (300 σελίδες) «Χρονολόγιο βίου και έργου» (σ. 483-762). Το χρονολόγιο αυτό, που διανθίζεται από πλούσιο και σε μεγάλο βαθμό ανέκδοτο φωτογραφικό υλικό, συγκεντρώνει, για πρώτη φορά, την εργογραφία και τη βιβλιογραφία Χειμωνά, χορηγεί πληροφορίες για τη ζωή και το έργο του συγγραφέα και παραθέτει πολλά αποσπάσματα συνεντεύξεων και δοκιμίων του, με τα οποία ο ίδιος ο Χειμωνάς σχολιάζει τα λογοτεχνικά πεζογραφήματά του. Σε επίμετρο του «Χρονολογίου» δημοσιεύεται, επίσης για πρώτη φορά, η «Εργογραφία Γιώργου Χειμωνά» (σ. 763-795), καταταγμένη σε επτά κατηγορίες εντύπων: Α. Λογοτεχνικά πεζά, Β. Δοκίμια, Γ. Επιστημονικά βιβλία, Δ. Μεταφράσεις, Ε. Αυτοτελείς μεταφράσεις (βιβλίων του Χειμωνά) σε ξένες γλώσσες, Ζ. Συνεντεύξεις, Η. Κείμενα (και σχέδια) σε συλλογικούς τόμους, περιοδικά, εφημερίδες και προγράμματα παραστάσεων.]

12. Ο Παλαμάς από τη σημερινή σκοπιά. Όψεις της ποίησής του και της σύγχρονης πρόσληψής της, Αθήνα, Καστανιώτης [Οκτώβριος] 2005, σσ. 336.

Παρουσίαση του βιβλίου:

Βιβλιοπωλείο «Σύγχρονη Έκφραση», Λειβαδιά, 6 Φεβρουαρίου 2006.

Bιβλιοκρισίες:

1. Βασίλης Κ. Καλαμαράς, «Αδυναμία συνομιλίας», Ελευθεροτυπία (Ένθετο: Βιβλιοθήκη), 9 Δεκεμβρίου 2005, σ. 36.

2. Αθηνά Βογιατζόγλου, «Μια νέα ματιά στον Παλαμά», Ποίηση, τχ. 27, Άνοιξη-Καλοκαίρι 2006, σ. 299-306.

[Tο κεντρικό ερώτημα που τίθεται όσον αφορά στη θεώρηση του έργου και ιδίως της ποίησης του Κωστή Παλαμά από τη σημερινή σκοπιά, είναι: ποιες πλευρές αυτού του έργου και κυρίως αυτής της ποίησης εξακολουθούν (και γιατί) να μας ενδιαφέρουν σήμερα; Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το παλαμικό έργο στο σύνολό του είναι το επιβλητικότερο και συνθετότερο συγγραφικό έργο νεοέλληνα λογοτέχνη και κριτικού. Όπως αδιαμφισβήτητο είναι, επίσης, ότι πολλές και καίριες όψεις αυτού του έργου, και ιδίως του ποιητικού, προσφέρονται, λιγότερο ή περισσότερο, για μια νέα, διαφορετική από το παρελθόν, φιλολογική τους προσέγγιση. Παράλληλα, ωστόσο, ελάχιστοι σήμερα θα αμφέβαλαν ότι η ποίηση του Παλαμά στον χρόνο που μεσολάβησε από τον θάνατό του απαξιώθηκε αισθητικά σε βαθμό δυσανάλογα μεγαλύτερο σε σύγκριση με το επιβλητικό ιστορικό της κύρος. Οι παραπάνω διαπιστώσεις στάθηκαν η αφετηρία του ερευνητικού ενδιαφέροντός μου τόσο για το έργο του Παλαμά όσο και για την πρόσληψή του. Το βιβλίο Ο Παλαμάς από τη σημερινή σκοπιά. Όψεις της ποίησής του και της σύγχρονης πρόσληψής της, χωρισμένο σε πέντε κεφάλαια, προέκυψε από τη δραστική ανασύνθεση παλαιότερα δημοσιευμένων μελετών μου με θέμα το έργο του Παλαμά και την πρόσληψή του (η παλαιότερη μελέτη δημοσιεύτηκε το 1991, ενώ για τις περισσότερες στάθηκαν αφορμή διάφορες εκδηλώσεις της επετείου των 60 χρόνων από τον θάνατο του ποιητή, το 2003). Μάλιστα η σύνθεση του βιβλίου απηχεί τη διττή σκοπιά του ενδιαφέροντός μου για τον Παλαμά: τα τρία πρώτα κεφάλαια («Κεφάλαιο πρώτο. Η μετρική θεωρία», «Κεφάλαιο δεύτερο. Η μετρική πράξη: η μορφολατρία» και «Κεφάλαιο τρίτο. “Ο πρώτος λόγος των Παράδεισων”: οι ρυθμικές κοινοτομίες, η ειδολογική ταυτότητα και οι ποιητικές στοχεύσεις ενός ανολοκλήρωτου συνθέματος») εξετάζουν όψεις της παλαμικής ποίησης, ενώ τα δύο τελευταία («Κεφάλαιο τέταρτο. Χρονολόγιο της εκδοτικής τύχης και της κριτικής του παλαμικού έργου: εξήντα δύο χρόνια μετά (1943-2005)» και «Κεφάλαιο πέμπτο. Η πρόσληψη του έργου του Παλαμά από τις μεταπολεμικές και μεταπολιτευτικές ποιητικές γενιές») έχουν ως θέμα τους όψεις της πρόσληψης του έργου και της μορφής του Παλαμά. Μέσα από την παραπάνω διττή σκοπιά εξέτασης της παλαμικής ποίησης στο βιβλίο εξετάζονται, μεταξύ άλλων, θέματα όπως: οι έννοιες «πολύτροπος»/«μονότροπος» και «ελεύθερος» στίχος κατά τον Παλαμά· η ταλάντευσή του ως ποιητή ανάμεσα στον αυστηρά έμμετρο και τον ελευθερωμένο στίχο· το πώς αντιλαμβανόταν την έννοια και τα όρια του στίχου· η σύζευξη του νεοκλασικισμού και του συμβολισμού ως βάσεων της μετρικής του θεωρίας· ο ρυθμικός διάλογος της παλαμικής ποίησης με το έργο ελλήνων και ξένων ποιητών και ιδίως του Ανδρέα Κάλβου· ο εργαστηριακός χαρακτήρας της παλαμικής μετρικής πράξης· η σύγκριση ανάμεσα στη μετρική πράξη του Παλαμά και εκείνη του Κ.Π. Καβάφη· η αναβίωση του αρχαίου «ηρωικού εξαμέτρου» από τον Παλαμά· ο αποσπασματικός χαρακτήρας, ο ειδολογικός προσδιορισμός και η αισθητική επανεκτίμηση του παραγνωρισμένου ποιήματος «Ο πρώτος λόγος των Παράδεισων» (1906)· οι αιτίες της απουσίας του διαλόγου των μεταπολεμικών και των μεταπολιτευτικών ποιητικών γενεών με την παλαμική ποίηση· η αισθητική αποτίμηση της παλαμικής ποίησης τις τελευταίες δεκαετίες.]

13. Γιώργος Χειμωνάς, Χειρόγραφα από το αρχείο του Αλέξανδρου Ίσαρη. Ο αδελφός – Άγιος Γεώργιος – Μετείκασμα – Επιστολές, Πρόλογος Αλέξανδρος Ίσαρης, Επιμέλεια έκδοσης – Επίμετρο Ευριπίδης Γαραντούδης, Αθήνα, Ίκαρος [Μάρτιος] 2006, σσ. 242.

Παρουσίαση του βιβλίου:

Αθήνα, Βιβλιοπωλείο Ιανός, 10 Μαΐου 2006. Ομιλητές: Γιώργης Γιατρομανωλάκης, Αλέξανδρος Ίσαρης, Χρόνης Μπότσογλου.

Bιβλιοκρισίες:

1. Παρασκευή Κατημερτζή, «Χειρόγραφες σημειώσεις του Γιώργου Χειμωνά. “Με κονδυλοφόρους που βρίσκω στα αντικάδικα”», Τα Νέα (Βιβλιοδρόμιο), 11-12 Μαρτίου 2006, σ. 10.

2. Γιώργος Καρουζάκης, «Από το χέρι του Χειμωνά», LIFO, 13 Απριλίου 2006.

3. Αλέξης Σταμάτης, «Τα άδυτα του λόγου», Athens Voice, 11 Μαΐου 2006.

4. Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου, «Μια αρχέγονη ιστορία πόνου», Τα Νέα (Βιβλιοδρόμιο), 10-11 Ιουνίου 2006, σ. 7.

5. Κατερίνα Σχινά, «Τεκμήριο φιλίας», Ελευθεροτυπία (Βιβλιοθήκη, τχ. 408), Αφιέρωμα στον Γιώργο Χειμωνά, 16 Ιουνίου 2006, σ. 2.

6. Γιώργης Γιατρομανωλάκης, «“Πρωτογραπτά” και “πρωτοφωνές”», Το Βήμα (Βιβλία), 2 Ιουλίου 2006.

[Στο βιβλίο παρουσιάζονται σε διπλωματική έκδοση τα αυτόγραφα του Γιώργου Χειμωνά, όσα διέθετε στο αρχείο του ο ποιητής και ζωγράφος Αλέξανδρος Ίσαρης, χωρισμένα σε τέσσερις ομάδες χειρογράφων, οι οποίες διατάχθηκαν με την εξής σειρά: Α. «Ο αδελφός», Β. «Άγιος Γεώργιος», Γ. «Μετείκασμα» και Δ. «Επιστολές». Στο επίκεντρο της έκδοσης βρίσκεται «Ο αδελφός», δηλαδή η, εν μέρει άγνωστη, πρώιμη μορφή του έργου Ο αδελφός. Ο τύπος της διπλωματικής έκδοσης επιλέχθηκε, τόσο επειδή υπάρχουν δόκιμα ελληνικά υποδείγματα τέτοιου τύπου έκδοσης (Σολωμός, Ανέκδοτα έργα, 1964 και Καβάφης, Ατελή ποιήματα, 1994), τα οποία μπορούσαν να λειτουργήσουν προσανατολιστικά, κυρίως όμως επειδή αυτός ο τύπος έκδοσης κρίθηκε περισσότερο πρόσφορος σε σχέση με τις εγγενείς ιδιοτυπίες που παρουσίαζαν τόσο αυτό καθεαυτό το χειρόγραφο υλικό της πρώιμης μορφής του Αδελφού, όσο και η επεξεργασία αυτού του υλικού από τον Χειμωνά. Σε γενικές γραμμές οι βασικές επιλογές της έκδοσης ακολουθούν την εκδοτική μέθοδο της Renata Lavagnini (Κ.Π. Καβάφης, Ατελή ποιήματα, Αθήνα, Ίκαρος 1994), προσαρμόζοντάς την στις ιδιοτυπίες του τρόπου με τον οποίο ο Χειμωνάς επεξεργάστηκε την πρώιμη μορφή του Αδελφού. Η Lavagnini ακολούθησε μία τριμερή δομή για να παρουσιάσει τα ατελή ποιήματα του Καβάφη (διπλωματική έκδοση του αυτογράφου, φιλολογικός σχολιασμός, τελευταίο κείμενο). H τριμερής δομή με την οποία η Lavagnini παρουσίασε τα ατελή καβαφικά ποιήματα ουσιαστικά τηρείται και στο βιβλίο Χειρόγραφα από το αρχείο του Αλέξανδρου Ίσαρη. Προηγείται, δηλαδή, η διπλωματική έκδοση των αυτογράφων. Ο γενικός ερμηνευτικός σχολιασμός των αυτογράφων γίνεται στο φιλολογικό επίμετρο, στις ενότητες «Η πρώιμη μορφή του Αδελφού» και «Μια οδηγία ανάγνωσης του “Αγίου Γεωργίου”». Ο αναλυτικός ερμηνευτικός σχολιασμός των αυτογράφων γίνεται στα «Σχόλια», στο τέλος του βιβλίου. Όσο για το «τελευταίο κείμενο», στην περίπτωση του Αδελφού, δεν συγκροτήθηκε, ως απόρροια του συνδυασμού της διπλωματικής έκδοσης και του ερμηνευτικού σχολιασμού, επειδή το οριστικό κείμενο του Αδελφού υπάρχει. Αυτό, λοιπόν, το κείμενο εκδίδεται αμέσως μετά τη διπλωματική έκδοση των αυτογράφων, ώστε ο αναγνώστης να μπορεί να το παραβάλλει με τη διπλωματική έκδοση της πρώιμης μορφής του Αδελφού, σύμφωνα με τις αναγνωστικές οδηγίες που του χορηγούν ο γενικός ερμηνευτικός σχολιασμός και ιδίως τα σχόλια. Το οριστικό κείμενο του Αδελφού ακολουθεί ακριβώς τη μορφή του φιλολογικά εκδεδομένου κειμένου του έργου, έτσι όπως αυτό περιελήφθη στην έκδοση των Πεζογραφημάτων του Χειμωνά (2005) (βιβλίο 11).]

14. Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Β΄ Γυμνασίου, Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων - Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, Αθήνα, Οργανισμός Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων [Ιούλιος] 2006, σσ. 252 [σε συνεργασία με την Δώρα Μέντη και την Σοφία Χατζηδημητρίου].

[Η συγγραφή του βιβλίου ανατέθηκε στην τριμελή ομάδα των συγγραφέων του ύστερα από δημόσιο διαγωνισμό, στο πλαίσιο προγράμματος παραγωγής νέων σχολικών βιβλίων για το Γυμνάσιο.]

15. Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Β΄ Γυμνασίου. Βιβλίο Εκπαιδευτικού, Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων - Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, Αθήνα, Οργανισμός Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων 2006, σσ. 164 [σε συνεργασία με την Δώρα Μέντη και την Σοφία Χατζηδημητρίου].

[Η συγγραφή του βιβλίου, που συμπληρώνει το βιβλίο με αριθμό 14, ανατέθηκε στην τριμελή ομάδα των συγγραφέων του ύστερα από δημόσιο διαγωνισμό, στο πλαίσιο προγράμματος παραγωγής νέων σχολικών βιβλίων για το Γυμνάσιο.] 

16. Από τον μοντερνισμό στη σύγχρονη ποίηση (1930-2006), Αθήνα, Εκδόσεις Καστανιώτη [Φεβρουάριος] 2007, σσ. 532. Δεύτερη έκδοση: [Δεκέμβριος] 2009.

Βιβλιοκρισίες:

1. Χάρης Μαυρομάτης, «Προσεγγίζοντας την ελληνική ποίηση», Απογευματική της Κυριακής, 25 Φεβρουαρίου 2007, σ. 26-27.

2. Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, «Ξεφυλλίζοντας», Ελευθεροτυπία (Βιβλιοθήκη, τχ. 443), 2 Μαρτίου 2007, σ. 3.

Στις 14 Απριλίου 2008 ανακοινώθηκε ότι το βιβλίο ήταν στη «μικρή λίστα» των υποψηφιοτήτων για το βραβείο δοκιμίου του περιοδικού «Διαβάζω» για το έτος 2007.

[Στο βιβλίο συγκεντρώνονται, σε επεξεργασμένη, αναθεωρημένη ή και εμπλουτισμένη μορφή, δεκαέξι παλαιότερα μελετήματα, γραμμένα στη διάρκεια της δεκαπενταετίας από το 1990 μέχρι το 2005. Τα δεκατρία από τα μελετήματα δημοσιεύτηκαν κατά την ίδια περίοδο, ενώ τα τρία πρωτοπαρουσιάζονται στο βιβλίο (τα σχετικά στοιχεία βλ. στις «Πρώτες δημοσιεύσεις», στο τέλος του βιβλίου, σ. 517-521). Η επεξεργασία των ήδη δημοσιευμένων μελετών έγινε με κύριους στόχους την αποφυγή επαναλήψεων και επικαλύψεων και την ενημέρωση και διασταύρωσή τους με την πρόσφατη σχετική βιβλιογραφία. Στις περιπτώσεις μερικών μελετών, ο εμπλουτισμός ήταν ριζικός είτε επειδή ο περιορισμένος χώρος της πρώτης δημοσίευσης δεν είχε επιτρέψει την απαιτούμενη ανάπτυξή τους, είτε επειδή η επεξεργασία τους βασίστηκε σε νέα και περισσότερα ερευνητικά δεδομένα. Ο κοινός άξονας των δεκαέξι μελετημάτων, που αιτιολογεί και τον τίτλο του βιβλίου, είναι η εξέταση του έργου ποιητών ή η διερεύνηση ποιητικών φαινομένων που αμφότερα αναπτύχθηκαν στο διάστημα από την εμφάνιση του μοντερνισμού στην ελληνική ποίηση μέχρι την ποιητική παραγωγή των ημερών μας. Συγκεκριμένα, εξετάζονται, κατά σειρά, όψεις του ποιητικού έργου του Γιώργου Σεφέρη, του Γιάννη Ρίτσου, του Τάκη Σινόπουλου, του Μανόλη Αναγνωστάκη, του Μάρκου Μέσκου, του Πρόδρομου Μάρκογλου, του Αλέξη Τραϊανού, του Αντώνη Φωστιέρη, του Μανόλη Πρατικάκη, της Φραγκίσκης Αμπατζοπούλου, της Άντειας Φραντζή, του Νάσου Βαγενά και του Χάρη Βλαβιανού. Όσον αφορά στα ποιητικά φαινόμενα, διερευνώνται ζητήματα της (ως επί το πλείστον άγνωστής μας) μετρικής ιστορίας της ελληνικής ελευθερόστιχης ποίησης και ζητήματα μετρικής θεωρίας, η απαγγελία ή η προφορική ανάγνωση της ποίησης ιδίως κατά τη μοντερνιστική περίοδο, η σάτιρα στο έργο των μεταπολεμικών ποιητικών γενεών, οι ποιητικές αναφορές στα νησιά του Aιγαίου ως τόπος της αντίθεσης ανάμεσα στη γενιά του 1930 και τη μεταπολεμική ποίηση, η επαναφορά παραδοσιακών μετρικών σχημάτων στην εποχή της ελευθερόστιχης ποίησης.]

 17. Το αειθαλές παιδί. Τέσσερεις κριτικές προσεγγίσεις στην ποίηση του Μανόλη Πρατικάκη, Πρόλογος Θεοδόσης Πυλαρινός, Αθήνα, Εκδόσεις Καστανιώτη [Οκτώβριος] 2007, σσ. 286.

Βιβλιοκρισίες:

1. Μπάμπης Δερμιτζάκης, Κρητικά Επίκαιρα, τχ. 430, Ιούλιος-Αύγουστος 2009.

[Η συμμετοχή μου στο βιβλίο αφορά στο κείμενο «Η σταθερή ενάσκηση του στοχαστικού λυρισμού», σ. 13-98, που αποτελεί αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη μορφή του μελετήματος «Η αντοχή του λυρισμού στην ποίηση του Μανόλη Πρατικάκη» (βλ. βιβλία, αριθμός 16, σ. 332-372). Τα υπόλοιπα τρία κείμενα του βιβλίου Το αειθαλές παιδί υπογράφονται από την Τζίνα Καλογήρου, την Κατερίνα Κωστίου και τον Θεοδόση Πυλαρινό.]

18. Ο Σεφέρης για νέους αναγνώστες, Φιλολογική επιμέλεια: Ευριπίδης Γαραντούδης – Τάκης Καγιαλής, Αθήνα, Εκδόσεις Ίκαρος [Φεβρουάριος] 2008, σσ. 393. Δεύτερη έκδοση: Μάιος 2008.

Παρουσιάσεις του βιβλίου:

1. Ιεράπετρα, Βιβλιοπωλείο «Πάροδος», 29 Μαρτίου 2008. Ομιλητής: Μιχάλης Μπακογιάννης.

2. Πειραιάς, Βιβλιοθήκη Καίτη Λασκαρίδη, 15 Απριλίου 2008. Ομιλητές: Λάμπρος Βαρελάς, Κώστας Κατσουλάρης, Μαρία Μάστη, Άννα-Μαρία Σιχάνη, Νάντια Φραγκούλη.

3. Καβάλα, Δημοτική Βιβλιοθήκη Καβάλας, 5 Ιανουαρίου 2009. Ομιλητής: Μιχάλης Ρέμπας. Διοργάνωση: Πολιτιστικός σύλλογος Διαδρομές. Παρουσίαση της εκδήλωσης στον τοπικό τύπο: Άγγελος Καλογρηάς, «Μια καλή ευκαιρία επαναπροσέγγισης των σεφερικών κειμένων», Εβδόμη, 7 Ιανουαρίου 2009.

Βιβλιοκρισίες:

1. Μάνια Στάικου, «Ταξίδι του Σεφέρη προς νέους αναγνώστες», Culture, τχ. 5, ένθετο στην εφ. Ο κόσμος του επενδυτή, 9 Φεβρουαρίου 2008, σ. 44-45.

2. Μικέλα Χαρτουλάρη, «Μποτίλια στο πέλαγο», Βιβλιοδρόμιο, ένθετο στην εφ. Τα Νέα, 16 Φεβρουαρίου 2008, σ. 6.

3. Βασίλης Καλαμαράς, «Γιώργος Σεφέρης: Για έφηβους και πρωτάρηδες», Ελευθεροτυπία, 17 Απριλίου 2008.

4. Νίκος Ντόκας, «Αυτόχειρ και Νόμπελ», Ελευθεροτυπία, 8 Αυγούστου 2008.

5. Στέφανος Ξένος, «Προσεγγίζοντας τον ίδιο τον Σεφέρη», στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://www.diavasame.gr/book .cfm?itemID=314.

6. Μιχ. Γ. Μπακογιάννης, «Το πολυδύναμο κληροδότημα του σεφερικού λόγου», Πόρφυρας, τχ. 129, Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2008, σ. 393-396.

7. Μάρθα Θωμαΐδου-Μώρου, «Ο Σεφέρης για νέους αναγνώστες. Συμπληρωματικά σχόλια για τα ποιήματα της Στροφής», Κονδυλοφόρος, τχ. 7, 2008, σ. 185-205.

8. Μιχαήλ Χ. Ρέμπας, «Μια “εισαγωγή” στο ποιητικό έργο του Σεφέρη μέσα από το “εργαστήρι του συγγραφέα”», Ποιητική, τχ. 3, Άνοιξη-Καλοκαίρι 2009, σ. 278-284.

[Το βιβλίο αυτό αποτελεί επεξεργασμένη μορφή του υλικού που προέκυψε από το ερευνητικό πρόγραμμα «Σχολικός Σεφέρης» του Kέντρου Eλληνικής Γλώσσας (βλ. ερευνητική δραστηριότητα, αριθμός 6). Tο βιβλίο περιλαμβάνει ανθολόγηση από όλο το φάσμα της συγγραφικής παραγωγής του Σεφέρη (ποίηση, πεζογραφία, δοκίμιο, μεταφράσεις, ημερολόγια, επιστολές), βιοεργογραφικά δεδομένα, γενική εισαγωγή και εισαγωγικά σχόλια στις επιμέρους ενότητες, καθώς και εικονογράφηση. Τα μέρη του βιβλίου τα οποία έγραψα και επιμελήθηκα είναι το πρώτο, το δεύτερο και το πέμπτο.]

19. Η ελληνική ποίηση του 20ού αιώνα. Μια συγχρονική ανθολογία, Επιμέλεια-ανθολόγηση Ευριπίδης Γαραντούδης, Αθήνα, Μεταίχμιο [Μάρτιος] 2008, σσ. xxxiv + 809.

Προδημοσίευση μέρους της εισαγωγής στο διαδίκτυο:

http://www.poema.gr/dokimio. php?id =120&pid=17 (Δεκέμβριος 2007).

Συνέντευξη στο διαδίκτυο:

www.diavaseme.gr (αναρτήθηκε στις αρχές Ιουλίου 2008).

Σχολιασμός στο διαδίκτυο:

www.poiein.gr/archives/2056/index.html

Αναφορές πριν την έκδοση:

1. Μάνια Στάικου, «Μαζί με τ’ άστρα και οι ποιητές;», Culture, τχ. 1, ένθετο στην εφ. Ο κόσμος του επενδυτή, 12 Ιανουαρίου 2008, σ. 14

Παρουσιάσεις του βιβλίου:

1. Λειβαδειά, Βιβλιοπωλείο «Σύγχρονη έκφραση», 17 Μαρτίου 2008. Ομιλητής ο ανθολόγος-επιμελητής.

2. Πάτρα, Βιβλιοπωλείο «Πολύεδρο», 22 Μαρτίου 2008. Ομιλητές: ο ανθολόγος-επιμελητής και η Άννα Κατσιγιάννη.

3. Αθήνα, Στοά του Βιβλίου, 17 Απριλίου 2008. Ομιλητές: Δημήτρης Δασκαλόπουλος, Δ.Ν. Μαρωνίτης, Χριστίνα Ντουνιά, Μανόλης Πρατικάκης.

4. Θεσσαλονίκη, Underground Εντευκτήριο, 13 Μαΐου 2008. Ομιλητές: ο ανθολόγος-επιμελητής και οι Σταύρος Ζαφειρίου και Θανάσης Τριαρίδης.

Βιβλιοκρισίες:

1. Βιτρίνα [Χριστίνα Οικονομίδου, Γιώτα Συκιώτη και Μάκης Τσίτας], «Το παιχνίδι των λέξεων», Index, τχ. 21, Απρίλιος 2008.

2. Δ. Ν. Μαρωνίτης, «Ανθολογικά», Το Βήμα, 4 Μαΐου 2008.

3. Νίκος Μπακουνάκης, «Ανθολογήσεις», Το Βήμα, 4 Μαΐου 2008.

4. Μάρη Θεοδοσοπούλου, «Να ανθολογεί κανείς», εφ. Εποχή, Μάιος 2008. Το κείμενο υπάρχει και στην ιστοσελίδα: http://maritheodo.blogspot. com/2008/04/blog-post_11.html

5. Ανδρέας Μπελεζίνης, «Μια προβληματική Ανθολογία», Νέα Εστία, τ. 163, τχ. 1812, Ιούνιος 2008, σ. 1201-1206.

6. Λευτέρης Παπαλεοντίου, «Ανθολογίες νεοελληνικής ποίησης», Εφ. Ο Φιλελεύθερος [Λευκωσίας], 31 Αυγούστου 2008.

7. Νίκος Λάζαρης, «Μια πλαστή εικόνα της ελληνικής ποίησης του 20ού αιώνα», Νέα Εστία, τ. 164, τχ .1814, Σεπτέμβριος 2008, σ. 501-504.

8. Δημήτρης Γαβαλάς, «Η ελληνική ποίηση του 20ού αιώνα. Μερικές παρατηρήσεις σε κάποια θέματα», poeticanet.com/news.php _from=&ucat=20&show_cat=20

9. Παναγιώτης Νούτσος, «Περί ανθολογίας», Η Αυγή, 9 Νοεμβρίου 2008.

10. Άννα Κατσιγιάννη, «Η ελληνική ποίηση του 20ού αιώνα», ηλ. περ. Ντουέντε, τχ. 20, Νοέμβριος 2012, duendemagazine.gr/issue/26/article/694.html

Κείμενο ανταπάντησης στις βιβλιοκρισίες του Ανδρέα Μπελεζίνη και του Νίκου Λάζαρη:

Ευριπίδης Γαραντούδης, «Μια φοβική συντεχνία», Νέα Εστία, τ. 164, τχ. 1816, Νοέμβριος 2008, σ. 1011-1020.

Κείμενα ανταπάντησης στην ανταπάντησή μου:

1. Νίκος Λάζαρης, «Το αυτοκτονικό σύνδρομο», Νέα Εστία, τ. 164, τχ. 1817, Δεκέμβριος 2008, σ. 1344-1350.

2. Ανδρέας Μπελεζίνης, «Ο κανιβαλισμός ενός ανθολόγου», Νέα Εστία, τ. 164, τχ. 1817, Δεκέμβριος 2008, σ. 1350-1354.

3. Αναστάσιος Αγγ. Στέφος, «Επιστολές-Εκδοτικά ατοπήματα», Νέα Εστία, τ. 165, τχ. 1819, Φεβρουάριος 2009, σ. 418-419.

Βιβλιοπαρουσιάσεις-αναφορές:

1. Μικέλα Χαρτουλάρη, «Ο θάνατός του, η ζωή του» [για το βιβλίο Ησυχία του Γιώργου Βέλτσου], Τα Νέα, Βιβλιοδρόμιο, 2 Φεβρουαρίου 2008.

2. Ανώνυμο, «Πανόραμα νεοελληνικής ποίησης», εφ. Η Γνώμη, 21 Μαρτίου 2008.

3. Ανώνυμο, «Η ελληνική ποίηση του 20ού αιώνα», εφ. Αλλαγή, 22 Μαρτίου 2008.

4. Ανώνυμο, «Η ελληνική ποίηση του 20ού αιώνα του Ευριπίδη Γαραντούδη», εφ. Ημερήσιος Κήρυξ, 22 Μαρτίου 2008.

5. Ανώνυμο, «Ξεφυλλίζοντας τη νεοελληνική ποίηση», εφ. Πελοπόννησος, 22 Μαρτίου 2008.

6. Ανώνυμο, «Ανθολογία συγχρονική της ελληνικής ποίησης του 20ού αιώνα», εφ. Τα γεγονότα, 22-23 Μαρτίου 2008.

7. Ανώνυμο, «Πρωτότυπη ανθολογία ποίησης», εφ. Η Ημέρα, 22-23 Μαρτίου 2008.

8. Ανώνυμο, «Το παιχνίδι των λέξεων», Index, Απρίλιος 2008, σ. 43.

9. Θανάσης Αντωνίου, Θώμη Μελίδου, Χαράλαμπος Νικόπουλος, «Reportage. Η γλώσσα των Ελλήνων», Εικόνες, τχ. 333, Το Έθνος της Κυριακής, 13 Ιουλίου 2008, σ. 63-67: 67.

10. Ανδρέας Μπελεζίνης, «Σύγχρονες στρατηγικές και τακτικές προβολής και υστεροφημίας», Ελευθεροτυπία (Βιβλιοθήκη), 12 Σεπτεμβρίου 2008.

11. Χρήστος Ζαμπούνης, «Έξι βιβλία για το καλοκαίρι», Πρώτο θέμα, 5 Ιουλίου 2009, σ. 76.

[Το βιβλίο περιλαμβάνει ποιητικά κείμενα που δημοσιεύτηκαν στη διάρκεια του 20ού αιώνα, με στόχο να προσφερθεί στον αναγνώστη ένα γενικό πανόραμα της ελληνικής ποίησης αυτής της εποχής σε μια επίτομη και χρηστική έκδοση. Πρόκειται για μια ανθολογία ποιημάτων, η πλαισίωση των οποίων με πάσης φύσεως πληροφοριακό υλικό περιορίστηκε στο ελάχιστο δυνατό. Η ανθολογία οργανώθηκε με τέτοιο τρόπο ώστε να δώσει τη δυνατότητα στον αναγνώστη να παρακολουθήσει την εξέλιξη και τις διάφορες τάσεις της ελληνικής ποίησης του 20ού αιώνα μέσα από τη συγχρονική παρουσίαση των ανθολογημένων κειμένων. Με γνώμονα αυτό τον στόχο, τα ποιήματα κατατάχθηκαν κατά το έτος της πρώτης δημοσίευσής τους σε βιβλίο.]

20. Διονύσιος Σολωμός, Ο Πόρφυρας (εκδοτικές δοκιμές), Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (CD-ROM) [Μάρτιος 2008]. Εναλλακτικό διδακτικό υλικό για τη Θ.Ε.: «Γράμματα ΙΙ. Νεοελληνική Φιλολογία, 19ος και 20ός αιώνας». Υπερκείμενο.

[Στο μέρος του cd-rom που αφορά στον «Πόρφυρα» του Σολωμού παρουσιάζονται οι διαφορετικές εκδοτικές δοκιμές του σολωμικού ποιήματος και, επίσης, σχολιάζονται διεξοδικά τα εκδοτικά και ερμηνευτικά ζητήματα γύρω από το ποίημα, όπως αυτά αναπτύχθηκαν από τη σχετική φιλολογική κριτική. Το υλικό που περιλαμβάνει αυτό το μέρος του cd-rom (εισαγωγές, σχόλια, βιβλιογραφία, ποιητικά κείμενα) αντιστοιχεί, συμπεριλαμβανομένων των ποιητικών κειμένων, σε 220 σελίδες σχήματος Α4 με διάστιχο 1.5.]

 21. Παλίμψηστο Καβάλας. Ανθολόγιο μεταπολεμικών λογοτεχνικών κειμένων, Εισαγωγή – Επιμέλεια – Ανθολόγηση Ευριπίδης Γαραντούδης – Μαίρη Μικέ, Αθήνα, Εκδόσεις Καστανιώτη – Δημοτική Βιβλιοθήκη Καβάλας [Μάρτιος] 2009, σσ. 301.

Προδημοσίευση μέρους της εισαγωγής:

εφ. Μακεδονία [Θεσσαλονίκης], 7 Μαρτίου 2009.

Βιβλιοκρισίες:

1. Δημήτρης Αθηνάκης, «Απ’ το Παρίσι στην Καβάλα. Η πόλη ως αναβρασμός μέσω της διασταύρωσης δύο ετερόκλητων συλλογών», Book Press, τχ. 4, Δεκέμβριος 2009, σ. 46.

2. Λάμπρος Σκουζάκης, «Πόλη αφηγήτρια και αφηγημένη», Εντευκτήριο, τχ. 89 Απρίλιος-Ιούνιος 2010, σ. 161-163.

Ειδησεογράφημα:

Σοφία Ταράντου, Το έθνος, 29 Μαρτίου 2009.

Λιβελογράφημα:

Θ.[όδωρος]Θ.[εοδωρίδης], «Η κ. Μαίρη Μικέ αντιγράφει τον εαυτό της. Copy-paste από ένα παλιότερό της βιβλίο στο “Παλίμψηστο Καβάλας”», Πρωινή [Καβάλας], 8 Απριλίου 2009.

Απάντηση των επιμελητών:

«Μια απάντηση των Ευριπίδη Γαραντούδη – Μαίρης Μικέ σε κείμενο της “Πρωϊνής” για το βιβλίο τους “Παλίμψηστο Καβάλας”», Πρωινή [Καβάλας], 13 Απριλίου 2009.

Ανταπάντηση του Θόδωρου Θεοδωρίδη:

«Η απάντηση του Θόδωρου Θεοδωρίδη», Πρωινή [Καβάλας], 13 Απριλίου 2009.

[Στο βιβλίο ανθολογούνται και εξετάζονται πεζά και ποιητικά κείμενα 16 πεζογράφων και 13 ποιητών, ιδιαίτερα από το συμβατικό όριο 1960 και εξής, στα οποία η πόλη της Καβάλας μαζί με την ευρύτερη περιφέρειά της διαθλάται, μετασχηματίζεται σε λογοτεχνική πόλη, δημιουργεί την ιδιαίτερη μυθοποιητική της παράδοση και επωμίζεται αισθητικούς και ιδεολογικούς ρόλους. Στην εισαγωγή, μετά τη διευκρίνιση ότι στόχος του βιβλίου δεν είναι η συγκρότηση ενός καβαλιώτικου λογοτεχνικού κανόνα, διερευνώνται οι τρόποι με τους οποίους η ιστορική και πραγματική πόλη της Καβάλας μετασχηματίζεται σε λογοτεχνική. Το μέρος της εισαγωγής που αναφέρεται ειδικότερα στην ποιητικά κείμενα γράφτηκε από εμένα, ενώ το μέρος που αναφέρεται ειδικότερα στα πεζογραφικά κείμενα γράφτηκε από τη Μαίρη Μικέ.]

22. Η αντοχή του λυρισμού. Αναφορά στην ποίηση του Μανόλη Πρατικάκη, Αθήνα, Εκδόσεις Gutenberg [Μάιος] 2011, σσ. 258.

Βιβλιοκρισίες:

1. «Διαβάζοντας Μανόλη Πρατικάκη», Διαβάζω, τχ. 520, σ. 97.

2. Μπάμπης Δερμιτζάκης, «Αναφορά στον Μανώλη Πρατικάκη από τον Ευριπίδη Γαραντούδη», Κρητικά Επίκαιρα, 21 Ιουλίου 2012.

[Βάση του βιβλίου αποτέλεσε το παλαιότερο συνθετικό μελέτημα «H σταθερή ενάσκηση του στοχαστικού λυρισμού» (βλ. το βιβλίο με αριθμό 17), που αναδιαρθρώθηκε και εμπλουτίστηκε ριζικά (σχεδόν τριπλασιάστηκε η έκτασή του). Με στόχο τη συνολική κριτική θεώρηση της ποίησης του Μανόλη Πρατικάκη, στο βιβλίο αναπτύσσονται τέσσερα αλληλένδετα μεταξύ τους θέματα. Το βασικότερο είναι αφενός η συνόψιση των χαρακτηριστικών των βιβλίων του, σύμφωνα με τις παρατηρήσεις και τις διαπιστώσεις της λογοτεχνικής κριτικής, αφετέρου ο εντοπισμός και ο σχολιασμός των ειδοποιών και περισσότερο σημαντικών γνωρισμάτων τους. Τα βιβλία εξετάζονται κατά τη χρονική τους τάξη, προκειμένου έτσι να διαγραφούν οι βασικοί άξονες της εξέλιξης του έργου μέσα στον χρόνο και η σύνθετη διαλογική σχέση που τα νεότερα βιβλία αναπτύσσουν με τα παλαιότερα. Δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στα δύο πρώτα βιβλία του Πρατικάκη, Ποίηση 1971-74 (1974) και Οι παραχαράχτες (1976), επειδή η λογοτεχνική κριτική ασχολήθηκε λίγο με αυτά. Υποστηρίζεται ότι με σημείο αφετηρίας την Οντοφάνεια (1988) και με τα ποιητικά βιβλία που ακολούθησαν, Η μαγεία της μη διεκδίκησης (1990), Tα δυσεύρετα χρώματα του τέλους (1993), H λήκυθος (1996), H κοίμηση και η ανάσταση των σωμάτων του Δομήνικου (1997), Αφημένα ήσυχα στη χλόη (1999), Το νερό (2002), Ο μεγάλος ξενώνας (2006) και Το αόρατο πλήθος (2007), στα οποία προστέθηκε ο τόμος πεζών κειμένων Αφηγήματα ενός ψυχιάτρου (2009), ο Πρατικάκης εισήλθε στη διακεκριμένη, από θεματική, εκφραστική και φιλοσοφική σκοπιά, την ωριμότερη και, συνεπώς, την «οριστική» φάση της ποιητικής πορείας του. Το δεύτερο θέμα του βιβλίου είναι η διαγραφή της εξέλιξης της ποίησης του Πρατικάκη καταρχάς από την έκφραση της συλλογικής κατάστασης, ολοφάνερα και προγραμματικά στα δύο πρώτα βιβλία του, προς την έκφραση, με τα επόμενα βιβλία, της ολοένα και περισσότερο περιγεγραμμένης ατομικής περιοχής, όπως αυτή οριοθετείται από τα πάσης φύσεως (ερωτικά, επαγγελματικά κ.ά.) βιώματα και τη βιοθεωρία του ποιητή. Επίσης υποδεικνύεται η προϊούσα μετάβαση από την περιοχή του εγώ σε έναν ποιητικό χώρο όπου το εγώ τείνει να απαλειφθεί πλήρως, χάρη στη στέρεα φιλοσοφική σκευή η οποία υποστηρίζει την ποίηση του Πρατικάκη στην όψιμη και ωριμότερη περίοδό της, τη φιλοσοφία του ταοϊσμού σε συνδυασμό με εκείνη των προσωκρατικών φιλοσόφων. Παράλληλα διαπιστώνεται ότι το ενδιαφέρον για τη συλλογικότητα, τον κοινωνικό χώρο και το άτομο ως υποκείμενο της ιστορίας, από τη μια μεριά, και η εστίαση στην ατομικότητα, η προσήλωση της προσοχής στην ενταγμένη στη φύση αυθεντική ανθρώπινη ύπαρξη, από την άλλη μεριά, είναι δύο τάσεις της ποίησης του Πρατικάκη που μέσα στον χρόνο αναπτύσσονται ως οι δύο πόλοι μιας εξισορροπητικής αντίθεσης. Το τρίτο θέμα, που αναπτύσσεται παράλληλα με τα δύο προηγούμενα, είναι η εξέταση των τρόπων με τους οποίους αναπτύσσεται στην ποίηση του Πρατικάκη το βίωμα της ιθαγένειας ή της εντοπιότητας. Οι άμεσες και έμμεσες αναφορές στη φυσική γενέτειρά του, την Κρήτη, είναι, με την πρόοδο της ποίησής του, τόσο πολλές και τόσο σημαίνουσες, ώστε ο Πρατικάκης εντάσσεται σε εκείνη την ομάδα ποιητών της μεταπολιτευτικής περιόδου στο έργο των οποίων είναι ιδιαίτερα διακριτό το βίωμα της ιθαγένειας. Αλλά το βίωμα της ιθαγένειας, υλοποιημένο σε ποιητικό νόημα, αφενός συνδέεται στενά με το βιοθεωρητικό και φιλοσοφικοποιητικό σύστημα του ποιητή, αφετέρου κρατά αποστάσεις από οποιαδήποτε έννοια κρητοκεντρισμού ή ελληνοκεντρισμού, αποβλέποντας και επιτυγχάνοντας την αναγωγή του τοπικού στοιχείου στην οικουμενική διάσταση. Το τέταρτο θέμα είναι η εξέταση της σχέσης της ποίησης του Πρατικάκη με τα κορυφαία σημεία αναφοράς της νεότερης ποιητικής παράδοσής μας, καθώς το έργο του διακρίνεται για την ικανότητα του δημιουργού του να αφομοιώνει γόνιμα και δημιουργικά τα διδάγματα της νεότερης ποιητικής παράδοσής μας και ιδίως της πρόσφατης νεοτερικής παράδοσης. Επειδή και αυτό το θέμα, όπως και τα τρία προηγούμενα, είναι ιδιαίτερα σύνθετο, εξετάζονται ορισμένες μόνο όψεις του, όπως π.χ. η σχέση του Πρατικάκη με τον Σολωμό, τον Καβάφη, τον Σεφέρη, τον Καρούζο και τον Αλέξη Τραϊανό. Στο πλαίσιο της εξέτασης των τεσσάρων παραπάνω θεμάτων, στο βιβλίο παρατίθενται και σχολιάζονται ποιήματα ή αποσπάσματά τους, αντιπροσωπευτικά των κάθε φορά εξεταζόμενων ζητημάτων.]

23. Έλληνες ποιητές του μεταιχμίου (1880-1930). Ερμηνευτικές και γραμματολογικές (ανα)θεωρήσεις, Αθήνα, Εκδόσεις Καστανιώτη [Μάρτιος] 2012, σσ. 495.

Βιβλιοκρισίες:

1.  Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, «Αυτοί που ξήλωσαν την παράδοση. Η πορεία της ελληνικής ποίησης από τον Παλαμά ως την καθιέρωση του μοντερνισμού», Το Βήμα, 1 Ιουλίου 2012.

[Στο βιβλίο αυτό συγκεντρώνονται, σε επεξεργασμένη, αναθεωρημένη ή και εμπλουτισμένη μορφή, δώδεκα μελετήματα γραμμένα από το 1993 μέχρι το 2010. Τα δέκα από αυτά δημοσιεύτηκαν κατά την ίδια περίοδο, ενώ τα δύο πρωτοπαρουσιάζονται (τα σχετικά στοιχεία βλ. στις «Πρώτες δημοσιεύσεις», στο τέλος του βιβλίου, σ. 491-493). Η επεξεργασία των ήδη δημοσιευμένων μελετών έγινε με κύριους στόχους την αποφυγή επαναλήψεων και επικαλύψεων και την ενημέρωση και διασταύρωσή τους με την πρόσφατη σχετική βιβλιογραφία. Ιδίως στις παλαιότερες μελέτες, ο εμπλουτισμός ήταν ριζικός είτε επειδή ο περιορισμένος χώρος της πρώτης δημοσίευσης δεν είχε επιτρέψει την απαιτούμενη ανάπτυξή τους, είτε επειδή η νέα επεξεργασία τους βασίστηκε σε νέα και περισσότερα ερευνητικά δεδομένα. Ο κοινός άξονας των δώδεκα μελετημάτων, που αιτιολογεί και τον τίτλο του βιβλίου, Έλληνες ποιητές του μεταιχμίου (1880-1930), είναι η εξέταση του έργου ποιητών και η διερεύνηση ποιητικών φαινομένων που αμφότερα αναπτύχθηκαν στο διάστημα της πεντηκονταετίας 1880-1930, εποχή κατά την οποία σημειώθηκε η μετάβαση από τη λεγόμενη «παραδοσιακή» στη μοντέρνα ποίηση. Πρόκειται για την περίοδο εκείνη που όλοι λίγο ώς πολύ θεωρούμε μεταιχμιακή για την ελληνική ποίηση. Ό,τι προηγήθηκε έχει καταχωρηθεί στη γραμματολογική μας συνείδηση ως η καθαυτό παραδοσιακή ποίηση, με αδιαμφισβήτητες αισθητικές κορυφές της τον Σολωμό και τον Κάλβο και αξιόλογους εκφραστές της μερικούς ακόμα Επτανήσιους ποιητές του 19ου αιώνα, πριν από το 1880. Ό,τι πάλι ακολούθησε τη μεταιχμιακή πεντηκονταετία, με σημείο εκρηκτικής εκκίνησης την ποιητική γενιά του 1930, σήμανε την απαρχή και, προϊόντος του χρόνου, την επιβολή του μοντέρνου ποιητικού παραδείγματος. Είναι αναντίρρητο ότι η σημερινή αντίληψή μας για το τι είναι και πώς διαβάζεται η (ελληνική) ποίηση, τόσο η αντίληψη των ειδικών μελετητών, όσο και εκείνη του γενικού αναγνωστικού κοινού, συγκροτήθηκε στη βάση του αισθητικού παραδείγματος του έργου των μοντέρνων μεσοπολεμικών ποιητών. Έτσι λοιπόν οι ποιητικές εξελίξεις της περιόδου 1880-1930 παρουσιάζουν αδιαμφισβήτητο ενδιαφέρον, τόσο αυτές καθαυτές όσο και με γνώμονα το τι προηγήθηκε και το τι ακολούθησε. Οι εξέχουσες μορφές του σύνθετου ποιητικού μωσαϊκού της πεντηκονταετίας είναι ο γραμματολογικά ανένταχτος, λόγω των μοναδικών ιδιοτυπιών και της ανεπανάληπτης πρωτοτυπίας του, Κ.Π. Καβάφης, ο ποιητής που προσέδωσε στη γενιά του 1880 το πολλαπλά δημιουργικό και ανακαινιστικό της παράδοσης στίγμα της Κωστής Παλαμάς, ο πιο τολμηρός και καινοτόμος λυρικός ποιητής της γενιάς του 1910 Άγγελος Σικελιανός και ο πλέον αντιπροσωπευτικός ποιητής της γενιάς του 1920, των νεοσυμβολιστών ή νεορομαντικών ποιητών, Κ.Γ. Καρυωτάκης. Όψεις του έργου αυτών των τεσσάρων ποιητών, του Παλαμά, του Καβάφη, του Σικελιανού και του Καρυωτάκη, αποτελούν το κεντρικό αντικείμενο των μελετών του βιβλίου. Ο υπότιτλος, Ερμηνευτικές και γραμματολογικές (ανα)θεωρήσεις, υποδεικνύει τη διττή στόχευση, που υπαγόρευσε τη γραφή των μελετών σε ένα αρκετά μεγάλο άνυσμα χρόνου και συγκροτείται από τη συσσωμάτωσή τους, η ερμηνεία των ποιητικών κειμένων να συνδυαστεί με τη γραμματολογική ανατοποθέτηση των δημιουργών τους και, πιθανώς, σε ορισμένες περιπτώσεις, τον έλεγχο παλαιότερων απόψεων και κρίσεων. Έτσι, στο βιβλίο αυτό σαφώς δεν επιχειρείται η συστηματική και συνθετική θεώρηση της εξέλιξης της ελληνικής ποίησης κατά τη μετάβασή της από την παραδοσιακή στη μοντέρνα περίοδό της. Παράλληλα, ωστόσο, η συγκέντρωση δώδεκα μελετών δεν σημαίνει ότι πρόκειται για λίγο έως πολύ ασύμπτωτα μεταξύ τους γραπτά. Κριτήριο της διάταξης των μελετών στο βιβλίο ήταν η εξελικτική πορεία της ελληνικής ποίησης στη μεταιχμιακή περίοδο 1880-1930. Οι μελέτες που πρωτοδημοσιεύονται στο βιβλίο είναι η κατά σειρά δεύτερη, «Η ποίηση του Λορέντζου Μαβίλη ανάμεσα στα Επτάνησα και την Αθήνα», και η ενδέκατη, «Ο καρυωτακισμός πριν από τον Καρυωτάκη: Φιλολογικές και ιστορικές όψεις του φαινομένου».]

24. Αναστάσιος Δρίβας, Τα έργα, Φιλολογική επιμέλεια Ευριπίδης Γαραντούδης, Μαίρη Μικέ, Αθήνα, Νεοελληνική Βιβλιοθήκη, Ίδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη [Σεπτέμβριος] 2012, σσ. 952.

Παρουσιάσεις του βιβλίου:

1. Θεσσαλονίκη, Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, 7 Δεκεμβρίου 2012. Ομιλητές: Ρούλα Αλαβέρα, Βασίλης Βασιλειάδης, Χ.Λ. Καράογλου.

[Στο βιβλίο αυτό συγκεντρώνεται για πρώτη φορά ολόκληρο το πλούσιο, αθησαύριστο και διάσπαρτο υλικό των έργων του Αναστάσιου Δρίβα (1900-1942), εμπλουτισμένο με αρχειακά ευρήματα. Η ανάγκη μιας ολοκληρωμένης έκδοσης των κειμένων του Δρίβα επισημάνθηκε στο παρελθόν. Η εκτενής Εισαγωγή της έκδοσης έχει ως στόχο να αναδείξει το πλήρες πορτρέτο ενός παραγνωρισμένου ποιητή, πεζογράφου, στοχαστή, λογοτεχνικού κριτικού και συστηματικού τεχνοκριτικού του Μεσοπολέμου. Τα μέρη αυτής της εισαγωγής που γράφτηκαν από εμένα είναι το πρώτο «Βιογραφικά στοιχεία», το δεύτερο «Τα ποιήματα» και το μεγαλύτερο μέρος του έβδομου «Η κριτική πρόσληψη του Αναστάσιου Δρίβα». Ύστερα από την Εισαγωγή, στο Εκδοτικό Σημείωμα, καταγράφονται οι αρχές που ακολουθήθηκαν για την έκδοση των κειμένων. Στην έκδοση των έργων του Δρίβα προτάσσεται η μοναδική ποιητική συλλογή του Μικρά ελεγεία. Στη συνέχεια, τα κείμενά του κατατάσσονται σε ειδολογικές κατηγορίες, με τη χρονολογική σειρά της πρώτης δημοσίευσης στο εσωτερικό της κάθε κατηγορίας, ως εξής: Ι. Ποιήματα, ΙΙ. Κείμενα στοχασμού και ποιητικής, ΙΙΙ. Πεζογραφήματα, IV. Τεχνοκριτικά κείμενα, V. Κριτικά κείμενα και VI. Σημειώματα - επιστολές. Στην κατηγορία «Ποιήματα» εκδίδονται με χρονολογική τάξη τα μη περιλαμβανόμενα στη συλλογή Μικρά ελεγεία και τα μεταγενέστερα ως προς αυτήν ποιήματα, δημοσιευμένα σε περιοδικά και ανθολογίες, όσα εντόπισε η έρευνα των φιλολογικών επιμελητών. Η έκδοση των έργων συνοδεύεται από τρία Επίμετρα. Στο Επίμετρο Ι, η «Εργογραφία» του Δρίβα, χωρίζεται σε δύο μέρη: Ι. Αυτοτελείς εκδόσεις και ανάτυπα και ΙΙ. Δημοσιεύματα σε εφημερίδες, περιοδικά και συλλογικούς τόμους. Στο δεύτερο μέρος της «Εργογραφίας», για τη διευκόλυνση του αναγνώστη, συντάχθηκαν τρεις Πίνακες (Α΄, Β΄και Γ΄). Ο «Πίνακας Α΄. Ειδολογική κατάταξη» είναι ειδολογικός, σύμφωνα με τις κατηγορίες κειμένων, όπως ήδη αναφέρθηκαν, και με χρονολογική τάξη των λημμάτων στο εσωτερικό της κάθε κατηγορίας. Στην ουσία, η κατάταξη αυτή ακολουθεί, με τη μερική εξαίρεση της κατηγορίας των ποιημάτων, τη σειρά της έκδοσης των κειμένων στο βιβλίο. Στον «Πίνακα Β΄. Χρονολογική κατάταξη» ακολουθείται αυστηρή χρονολογική σειρά κατάταξης των κειμένων, ανεξαρτήτως του ειδολογικού προσδιορισμού τους. Τα λήμματα χωρίστηκαν ανά έτος και αριθμήθηκαν, προκειμένου να είναι δυνατή η αριθμητική παραπομπή σε αυτά. Οι εντός παρενθέσεως συντομογραφίες που ακολουθούν μετά το λήμμα παραπέμπουν στις ειδολογικές κατηγορίες ως εξής: πμ. (ποιήματα), κσπ. (κείμενα στοχασμού και ποιητικής), πζ. (πεζογραφήματα), τχκ. (τεχνοκριτικά κείμενα), κκ. (κριτικά κείμενα), πρμ. (παραμύθια), σημ. (σημειώματα) και επ. (επιστολές). Στο τέλος του Πίνακα Β΄ επιτάσσεται η ενότητα «Αναδημοσιευμένα ανθολογημένα κείμενα», όπου καταγράφονται αφενός τα βιβλία και έντυπα, στα οποία ανθολογήθηκαν ποιήματα και κείμενα στοχασμού και ποιητικής του Δρίβα, αφετέρου τα ανθολογημένα κείμενα, με παραπομπές στα αριθμημένα λήμματα του Πίνακα Β΄. Στον «Πίνακα Γ΄. Συνεργασίες σε έντυπα» το βιβλιογραφικό υλικό κατανέμεται με κριτήριο τις συνεργασίες του Δρίβα σε έντυπα: πρωτίστως τα περιοδικά, όπου άλλωστε απαντά η συντριπτική πλειοψηφία των κειμένων, δευτερευόντως τις εφημερίδες και τέλος μερικές ανθολογίες (στις περιπτώσεις φυσικά που σε αυτές έγινε η πρώτη δημοσίευση). Στον Πίνακα αυτό καταγράφονται μόνο οι πρώτες δημοσιεύσεις κειμένων. Τα έντυπα ταξινομούνται με αλφαβητική σειρά (για παράδειγμα, Νέα Γράμματα, Τα). Οι συνεργασίες του Δρίβα στο κάθε περιοδικό χωριστά κατατάσσονται στις κατηγορίες όπως παραπάνω. Προκειμένου να μην επαναληφθούν εδώ οι εγγραφές των λημμάτων παραπέμπουμε στους αριθμούς των λημμάτων του χρονολογικού πίνακα. Με τον Πίνακα Γ΄ ο αναγνώστης μπορεί να παρακολουθήσει με ευκρίνεια όχι μόνο τις επιλογές των εντύπων από τον ποιητή, στοχαστή και κριτικό, αλλά και τη συχνότητα των συνεργασιών του με αυτά. Στο Επίμετρο ΙΙ, τη «Βιβλιογραφία», καταγράφονται με τη χρονολογική σειρά της πρώτης δημοσίευσης ή έκδοσής τους τα κείμενα που αναφέρονται εν όλω ή εν μέρει στον Δρίβα και το έργο του από το 1931 μέχρι το 2011. Στο Επίμετρο ΙΙΙ, το «Ανθολόγιο κριτικών κειμένων», περιλαμβάνονται συνολικά δέκα κείμενα, περισσότερο ή λιγότερο δυσεύρετα, που εκτείνονται σε ένα ευρύ χρονικό άνυσμα, από το 1931 (χρονιά της έκδοσης των Μικρών ελεγείων) έως το 1967 (χρονιά της πρώτης απόπειρας καταγραφής της βιβλιογραφίας του Δρίβα).  Τέλος, η έκδοση συμπληρώνεται με το «Ευρετήριο τίτλων των ποιημάτων», το «Ευρετήριο πρώτων στίχων και φράσεων των ποιημάτων» και τα «Φωτογραφημένα χειρόγραφα ποιημάτων». Το αρχειακό υλικό που παρουσιάζεται με τα εννέα «Φωτογραφημένα χειρόγραφα ποιημάτων» προέρχεται κυρίως από το Ε.Λ.Ι.Α. (Αρχείο Νίκου Χάγερ-Μπουφίδη, τέσσερα λυτά φύλλα με τρία ποιήματα) και το Dolph Briscoe, Center for American History, University of Texas, Austin (έξι λυτά φύλλα με πέντε ποιήματα). Αυτά τα αρχειακά ευρήματα αφενός εμπλουτίζουν με τρία ακόμη άγνωστα ποιήματα (««Ιβαn Λέρμοντωφ»», «[Πώς πέρασαν μονότονες οι ώρες]» και «Η ζωή μας ΙΙΙ») το σώμα των κειμένων και αφετέρου προσφέρουν με τη φωτογράφισή τους δείγματα της χειρόγραφης καλλιγραφίας του Δρίβα.]

II. Δημοσιεύσεις σε περιοδικά, εφημερίδες, σύμμεικτους τόμους και το διαδίκτυο

     1. «Σκέψεις γύρω από την ποίηση του Nάσου Bαγενά με αφορμή το βιβλίο Περιπλάνηση ενός μη ταξιδιώτη» [βιβλιοκρισία], Yπόστεγο [Kαβάλας], τχ. 3, Άνοιξη 1988, σ. 68-76. 

     2. «Για τη μετρική και τους μετρικούς του Σολωμού», Tο Δέντρο, τχ. 44-45, Mάρτιος-Mάιος 1989, Aφιέρωμα στον Σολωμό, σ. 155-159.

     3. «Xρήστου Παπάζογλου, Παρατονισμένη μουσική. Mελέτη για τον Kαρυωτάκη» [βιβλιοκρισία], Eλληνικά, τ. 40, 1989 [Φεβρουάριος 1991], τχ. 2, σ. 477-483.

     4. «Pυθμικά στοιχεία στο Nεκρόδειπνο του Tάκη Σινόπουλου», Eντευκτήριο, τχ. 11, Iούνιος 1990, σ. 68-75.

     5. «Tα νέα ελληνικά σαν ένα παρα-επιστημονικό άλλο-θι;», Πόρφυρας, τχ. 54, Iούλιος-Σεπτέμβριος 1990, σ. 315-317.

     6. «Nεοελληνικές σπουδές: Tα “έργα υποδομής” και η θεωρητική ανάγκη τους», Tο Δέντρο, τχ. 55, Σεπτέμβριος-Oκτώβριος 1990, σ. 84-86. 

     7. «O εμπειρισμός της κριτικής μας παράδοσης: μύθος ή πραγματικότητα;», Tο Δέντρο, τχ. 56-57, Xριστούγεννα 1990, σ. 74-77 και ό.π., τχ. 58-59, Iανουάριος-Φεβρουάριος 1991, σ. 124-127.

     8. «Oι “δι-ερμηνείς” της διασποράς και η “διασπορά” του νοήματος», Πόρφυρας, τχ. 56, Iανουάριος-Mάρτιος 1991, σ. 163-168.

     9. «Στο μεταίχμιο ανάμεσα στα δυο συστήματα μέτρησης των νεοελληνικών στίχων», Mαντατοφόρος, τχ. 32, Δεκέμβριος 1990 [Απρίλιος 1991], Aφιέρωμα στη μετρική, σ. 26-34.

     10. «O Mέγας Aνατολικός του Aνδρέα Eμπειρίκου: μια αποτυχημένη λογοτεχνική απόπειρα για την ερωτική μύηση του Έλληνα αναγνώστη» [βιβλιοκρισία], Tο Δέντρο, τχ. 60-61, Mάρτιος-Aπρίλιος 1991, σ. 132-137.

     11. «Στις καταβολές της ποιητικής ωριμότητας. Για την ποίηση της Kικής Δημουλά» [βιβλιοκρισία], εφ. O Aναγνώστης, 4 Iουλίου 1991.

     12. «Mαρτζώκης και Carducci. Συμβολή στην ιστορία της ελληνικής βάρβαρης ποίησης», Περίπλους, τχ. 28-29, Iανουάριος-Iούνιος 1991, σ. 33-55. Σε συντομότερη ιταλική μορφή: «Martzokis e Carducci», στον τόμο III Convegno Nazionale di Studi Neogreci. Italia e Grecia: due culture a confronto, Palermo, 19-21 ottobre 1989. Catania, 21 ottobre 1989. Atti, Palermo 1991 (Quaderni dell’Istituto di Filologia Greca dell’Università di Palermo, 21), σ. 71-80.

     13. «Παρατηρήσεις για τη στιχουργική μορφή των μεταφράσεων του Σαίξπηρ από τον Kωνσταντίνο Θεοτόκη», Πόρφυρας, τχ. 57-58, Aπρίλιος-Σεπτέμβριος 1991, Aφιέρωμα στον Kωνσταντίνο Θεοτόκη, σ. 435-445.

     14. «H μετρική θεωρία του Παλαμά», στον τόμο Nεοελληνικά μετρικά, Eπιμέλεια Nάσος Bαγενάς, Pέθυμνο, Πανεπιστημιακές Eκδόσεις Kρήτης 1991, σ. 157-197.

     15. «Bιβλιογραφία μετρικών μελετών Γεράσιμου Σπαταλά» [σε συνεργασία με την Άννα Kατσιγιάννη], στον τόμο Nεοελληνικά μετρικά, ό.π., σ. 245-253.

     16. «H εν Eλλάδι θεωρία της κριτικής υπο-ανάπτυξης», Tο Δέντρο, τχ. 63, Σεπτέμβριος-Oκτώβριος 1991, σ. 118-119.

     17. «H γενιά των “επαγγελματιών” πεζογράφων», Tο Δέντρο, τχ. 64-65, Nοέμβριος-Δεκέμβριος 1991, σ. 207-212.

     18. «Neograeca Medii Aevi II: Aρχές της νεοελληνικής λογοτεχνίας», Eντευκτήριο, τχ. 17, Δεκέμβριος 1991, σ. 129-131.

     19. «Προβλήματα ορολογίας και μεθόδου της νεοελληνικής μετρικής», Mνήμη Σταμάτη Kαρατζά, Θεσσαλονίκη 1990 [1992], Aριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Eπιστημονική Eπετηρίδα Φιλοσοφικής Σχολής, Tιμητικός τόμος στη μνήμη Σταμάτη Kαρατζά, σ. 417-435.

     20. «H καταγωγή του στροφικού σχήματος των Ωδών του Kάλβου», Tο Δέντρο, Αφιέρωμα στον Kάλβο, τχ. 67-68, Aπρίλιος-Mάιος 1992, σ. 156-160.

     21. «Eργογραφία Γεράσιμου Σπαταλά» [σε συνεργασία με την Άννα Kατσιγιάννη], Mολυβδοκονδυλοπελεκητής, τ. 3, 1991 [1992], σ. 211-242 και τ. 4, 1993 [1994], σ. 141-168.

     22. «Γενιά του ’80 ή η γενιά του “όλοι μαζί κινούμε”», Γραφή, τχ. 17-18, Xειμώνας-Άνοιξη 1992, σ. 12-16.

     23. «Iατρική και λογοτεχνία τον περασμένο αιώνα», Eντευκτήριο, τχ. 19, Iούνιος 1992, σ. 70-71.

     24. «Aναφορά στην ποίηση του Aλέξη Tραϊανού», Eντευκτήριο, τχ. 20, Σεπτέμβριος 1992, σ. 35-40.

     25. «Διακόσια χρόνια από τη γέννηση του Aνδρέα Kάλβου», Eπίλογος ’92. Eτήσια πολιτιστική έκδοση, σ. 41-46.

     26. «Για τους “δεκαπεντασύλλαβους” των Ωδών του Kάλβου», Aντί, περ. B΄, τχ. 510, 18 Δεκεμβρίου 1992, Aφιέρωμα στον Aνδρέα Kάλβο, σ. 20-23.

     27. «H γοητεία του ποιητικού ρετρό», H Kαθημερινή, 29 Δεκεμβρίου 1992.

     28. «Διαβάζοντας τον Kάλβο στις πρώτες εκδόσεις του» [βιβλιοκρισία], H Kαθημερινή, 23 Mαρτίου 1993.

     29. «Για το σύγχρονο ελληνικό ελεύθερο στίχο. (H επαναφορά παραδοσιακών μετρικών σχημάτων)», Ποίηση, τχ. 1, Άνοιξη 1993, σ. 105-140.

     30. «O καλβικός στίχος στην ποίηση του Παλαμά», H Λέξη, Aφιέρωμα στον Παλαμά, τχ. 114, Mάρτιος-Aπρίλιος 1993, σ. 195-207.

     31. «Προβλήματα περιγραφής και ανάλυσης των πρωτονεοελληνικών δεκαπεντασύλλαβων: H μετρική αποκατάσταση των δημωδών κειμένων (Tο παράδειγμα του Διγενή Escorial)», Aρχές της Nεοελληνικής Λογοτεχνίας. Πρακτικά Δευτέρου Διεθνούς Συνεδρίου «Neograeca Medii Aevi», Bενετία 1993, τ. A΄, σ. 188-227.

     32. «Tο πρόγραμμα Aρχείο Nεοελληνικής Mετρικής. Στόχοι και προβλήματα βιβλιογράφησης και αρχειοθέτησης» [σε συνεργασία με την Άννα Kατσιγιάννη], Bιβλιογραφία και τεχνολογία. Πρακτικά Δευτέρου Συνεδρίου Eλληνικής Bιβλιογραφίας. Aθήνα, 19-20 Oκτωβρίου 1991, Aθήνα 1993 (Eλληνικό Λογοτεχνικό και Iστορικό Aρχείο. Σύλλογος Eκπαιδευτικών Λειτουργών Kολλεγίου Aθηνών), σ. 59-70.

     33. «O “ελευθερωμένος δεκαπεντασύλλαβος” του Aλαφροΐσκιωτου», Παλίμψηστον, τχ. 12, 1993, σ. 205-222.

     34. «Ξαναδιαβάζοντας τον Λάμπρο Πορφύρα [Λάμπρου Πορφύρα, Tα ποιήματα (1894-1932), Φιλολογική επιμέλεια Eλένη Πολίτου-Mαρμαρινού, Aθήνα, Ίδρυμα Kώστα και Eλένης Oυράνη 1993, “Nεοελληνική Bιβλιοθήκη”]» [βιβλιοκρισία], H Kαθημερινή, 28 Iουνίου 1994.

     35. «H ελληνική ποίηση του 18ου αιώνα στις μέρες μας [Mισμαγιά. Aνθολόγιο Φαναριώτικης ποίησης κατά την έκδοση Zήση Δαούτη (1818), Eπιμέλεια Άντεια Φραντζή, Aθήνα, Bιβλιοπωλείον της Eστίας 1993]» [βιβλιοκρισία], Ποίηση, τχ. 3, Άνοιξη 1994, σ. 202-207.

     36. «O Aνδρέας Kάλβος των συνεδρίων. Mε αφορμή την έκδοση των Πρακτικών του Συμποσίου της Πάτρας [Πρακτικά Δωδεκάτου Συμποσίου Ποίησης. Aνδρέας Kάλβος, Πανεπιστήμιο Πατρών, 3-5 Iουλίου 1992, Πάτρα, Aχαϊκές Eκδόσεις 1994]» [βιβλιοκρισία], H Kαθημερινή, 18 Oκτωβρίου 1994.

     37. «Oι “δεκαπεντασύλλαβοι” των Ωδών του Kάλβου», Mαντατοφόρος, τχ. 37-38, 1993-1994 [1995], σ. 25-55.

     38. «H ποίηση του Aπ. Mελαχρινού στις μέρες μας. Mε αφορμή τη συγκεντρωτική έκδοση των έργων του [Aπόστολος Mελαχρινός, “Tα ποιήματα”, Eπιμέλεια, εισαγωγή Aγορή Γκρέκου, Bιβλιοπωλείον της Eστίας, Aθήνα 1994]» [βιβλιοκρισία], H Kαθημερινή, 4 Aπριλίου 1995, σ. 14.

     39. «O ελάσσων και ο κρυμμένος Kαβάφης στα ιταλικά. Σκέψεις για τη μετάφραση της ποίησης με αφορμή το βιβλίο K.P. Kavafis, Poesie rifiutate e inedite, a cura di Massimo Peri, Imprimitur, Padova 1993 (Dipartimento di Scienze dell’Antichità. Università di Padova, Studi testi documenti 2)» [βιβλιοκρισία], Ποίηση, τχ. 5, Άνοιξη 1995, σ. 216-228.

     40. «O ποιητικός ρεαλισμός του Πλ. Pοδοκανάκη. Mε αφορμή την υποδειγματική έκδοση του διηγήματός του “Mέσα στα γιασεμιά”, το οποίο παρέμεινε αθησαύριστο επί 72 χρόνια [Πλάτων Pοδοκανάκης, “Mέσα στα γιασεμιά”. Διήγημα, Eπιμέλεια Άννα Kατσιγιάννη, Nεφέλη, Aθήνα 1995]» [βιβλιοκρισία], H Kαθημερινή, 11 Iουλίου 1995, σ. 10.

     41. «Oι δεκαπεντασύλλαβοι στο Mήτηρ Θεού του Άγγελου Σικελιανού», Σημείο [Λευκωσίας], τ. 3, 1995, σ. 161-169.

     42. «Tα τοπία του απομονωτισμού. Oρισμένες (έγκαιρες) παρατηρήσεις για τη σύγχρονη ελληνική ποίηση», Ποίηση, τχ. 6, Φθινόπωρο-Xειμώνας 1995, σ. 209-224.

     43. «K.Π. Kαβάφης, Aτελή ποιήματα 1918-1932, Φιλολογική έκδοση και σχόλια Renata Lavagnini, Aθήνα, Ίκαρος 1994» [βιβλιοκρισία], Mαντατοφόρος, τχ. 39-40, 1995, σ. 199-221.

     44. «O Eλύτης και ο “ελεύθερος” στίχος του Kάλβου», H ελευθέρωση των μορφών. H ελληνική ποίηση από τον έμμετρο στον ελεύθερο στίχο (1880-1940), Eπιμέλεια Nάσος Bαγενάς, Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές εκδόσεις Kρήτης 1996, σ. 221-228.

     45. «Προς τη μελέτη της μορφής του Kάλβου [Eλένη Πολίτου-Mαρμαρινού, H στίξη των Ωδών του Kάλβου. O Ωκεανός, Aθήνα, Kαρδαμίτσα 1992]» [βιβλιοκρισία], Eλίτροχος [Πάτρας], τχ. 8, Xειμώνας 1996, σ. 230-235.

     46. «Eργογραφία-Bιβλιογραφία Tάκη Σινόπουλου (1980-1995)», Tάκης Σινόπουλος. Ένοικος τώρα του παντοτεινού, κεκυρωμένος, Πύργος, Έκδοση περιοδικού Aλφειός 1996, σ. 217-236 [σε συνεργασία με τη Δώρα Mέντη].

     47. «H αναβίωση του καρυωτακισμού», Tο Bήμα, 15 Σεπτεμβρίου 1996, σ. 16 B.

     48. «O κριτικός Tάκης Σινόπουλος και η υπερρεαλιστική ποίηση», Πόρφυρας, τχ. 79, Oκτώβριος-Δεκέμβριος 1996, σ. 7-21.

     49. «O Aλέξης Tραϊανός και το “Όνειρο” του Kώστα Kαρυωτάκη», Aντί, περ. B΄, τχ. 623, 13 Δεκεμβρίου 1996, σ. 72-75.

     50. «“Ωραία λουλούδια και άσπρα...”. H τυραννία και η κάθαρση της ερωτικής μνήμης», Ποίηση, τχ. 8, Φθινόπωρο-Xειμώνας 1996, σ. 155-167.

     51. «O Iάκωβος Πολυλάς, οι σύγχρονοι και νεότεροί του Eπτανήσιοι: συνέχεια και ρήξη», O Πολίτης, τχ. 30, 17 Iανουαρίου 1997, σ. 38-44.

     52. «Tικ-τακ ωρολογίου. Γεωργίου Δροσίνη, Άπαντα. Tόμοι A-Γ. Ποίηση, Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφελίμων Bιβλίων, Aθήνα 1996» [βιβλιοκρισία], Tο Bήμα, 6 Aπριλίου 1997.

     53. «Iωάννης M. Δαμβέργης. Παρουσίαση - Aνθολόγηση», H παλαιότερη πεζογραφία μας. Aπό τις αρχές της έως τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, τόμος Z΄, 1880-1900, Aθήνα, Eκδόσεις Σοκόλη 1997, σ. 310-337.

     54. «Tέχνη, Διόνυσος, Nουμάς, Παναθήναια. Kωσταντίνου Xατζόπουλου, Kριτικά κείμενα, Φιλολογική επιμέλεια Kρίστα Aνεμούδη-Aρζόγλου, Aθήνα, Ίδρυμα Kώστα και Eλένης Oυράνη (Nεοελληνική Bιβλιοθήκη) 1996, σσ. 533» [βιβλιοκρισία], Tο Bήμα, 15 Iουνίου 1997.

     55. «H λογοτεχνική σχολή της Kαβάλας», H Kαθημερινή, 29 Ιουλίου 1997.

     56. «Παλιά περιοδικά. X.Λ. Kαράογλου (Eποπτεία), Περιοδικά λόγου και τέχνης (1901-1940). Aναλυτική βιβλιογραφία και παρουσίαση, Tόμος πρώτος: Aθηναϊκά περιοδικά (1901-1925), Θεσσαλονίκη, University Studio Press 1996, σσ. 542» [βιβλιοκρισία], Tο Bήμα, 10 Aυγούστου 1997.

     57. «Στοιχεία για τη θεωρία των επτανησιακών ποιητικών μεταφράσεων του 19ου αιώνα», Iταλοελληνικά [Nάπολη], τ. 4, 1991-1993 [1997], σ. 97-113.

     58. «Γεράσιμος Bώκος. Παρουσίαση - Aνθολόγηση», H παλαιότερη πεζογραφία μας. Aπό τις αρχές της έως τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, τόμος Θ΄, 1900-1914, Aθήνα, Eκδόσεις Σοκόλη 1997, σ. 76-109.

     59. «Kώστας Πασαγιάννης. Παρουσίαση - Aνθολόγηση» [σε συνεργασία με τη Δώρα Mέντη], H παλαιότερη πεζογραφία μας. Aπό τις αρχές της έως τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, τόμος Θ΄, 1900-1914, Aθήνα, Eκδόσεις Σοκόλη 1997, σ. 192-223.

     60. «H πρόσληψη του Σολωμού από τη νεότερη ποίηση», H Λέξη, τχ. 142, Nοέμβριος-Δεκέμβριος 1997, Aφιέρωμα στον Σολωμό, σ. 844-853.

     61. «Mελέτη της πεζογραφίας του 19ου αιώνα. Aπό την κριτική αναθεώρηση στην αισθητική επανεκτίμηση; Aπό τον Λέανδρο στον Λουκή Λάρα. Mελέτες για την πεζογραφία της περιόδου 1830-1880, Eπιμέλεια Nάσος Bαγενάς, Hράκλειο, Πανεπιστημιακές Eκδόσεις Kρήτης 1997, σελ. 357» [βιβλιοκρισία], H Kαθημερινή, 13 Iανουαρίου 1998.

     62. «Nηπενθής ελληνισμός. Aνδρέας Kάλβος, Ωδαί. H Λύρα - Λυρικά - Aπόσπασμα άτιτλου ποιήματος, Φιλολογική επιμέλεια Γιάννης Δάλλας, Eκδόσεις Ωκεανίδα, Σειρά Oι Eπτανήσιοι, 1997, σελ. 310» [βιβλιοκρισία], Tο Bήμα, 18 Iανουαρίου 1998.

     63. «O Iάκωβος Πολυλάς, οι σύγχρονοι και οι νεώτεροί του Eπτανήσιοι: συνέχεια και ρήξη», Πόρφυρας, τχ. 84-85, Iανουάριος-Mάρτιος 1998, Iάκωβος Πολυλάς: «Eις άλλοτε Kερκυραίος» [Πρακτικά του συνεδρίου για τον Iάκωβο Πολυλά], σ. 249-259.

     64. «H μεταφραστική αντίληψη του Iάκωβου Πολυλά και οι αποδόσεις του ποιητικών κειμένων της κλασικής λογοτεχνίας», Πόρφυρας, τχ. 84-85, Iανουάριος-Mάρτιος 1998, Iάκωβος Πολυλάς: «Eις άλλοτε Kερκυραίος» [Πρακτικά του συνεδρίου για τον Iάκωβο Πολυλά], σ. 481-502.

     65. Aνδρέας Kάλβος. Bιβλιογραφικές προτάσεις, 63. Eθνικό Kέντρο Bιβλίου, Φεβρουάριος 1998, σσ. 6.

     66. «H αναβίωση του καρυωτακισμού. O K.Γ. Kαρυωτάκης και η ποιητική γενιά του 1970», Eπιστημονικό συμπόσιο. Kαρυωτάκης και καρυωτακισμός (31 Iανουαρίου και 1 Φεβρουαρίου 1997), Aθήνα, Eταιρεία Σπουδών Nεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας (Iδρυτής: Σχολή Mωραΐτη), 1998, σ. 195-258.

     67. «Tο δημόσιο και το ιδιωτικό. Σωκράτης Kαψάσκης, Στοιχεία βιογραφίας του Διονυσίου Σολωμού, Aθήνα, Tυπωθήτω Γιώργος Δαρδανός 1998, σελ. 666. Σωκράτης Kαψάσκης, Mοναχικοί μαυροντυμένοι περιπατητές της Kέρκυρας. Διονύσιος Σολωμός - Aνδρέας Kάλβος, Aθήνα, Tυπωθήτω Γιώργος Δαρδανός 1998, σελ. 209» [βιβλιοκρισία], Tο Bήμα, 24 Mαΐου 1998.

     68. «Nεοελληνική μετρική και μετρικολογία», Eλλάς. H ιστορία και ο πολιτισμός του ελληνικού έθνους από τις απαρχές μέχρι σήμερα, Tόμος δεύτερος, Aθήνα, Eκδοτικός οργανισμός Πάπυρος 1998, σ. 556-559.

     69. «Tα ποιήματα του Mανούσου Φάσση και η παιδική ασθένεια της έμμετρης ποίησης», Πόρφυρας, τχ. 86, Aπρίλιος-Iούνιος 1998, σ. 615-631.

     70. «“Ψεύτη του κόσμου”. Tο δίλημμα της πρόσληψης του Kαρυωτάκη», Kαρυωτάκης και καρυωτακισμός (31 Iανουαρίου και 1 Φεβρουαρίου 1997), Aθήνα, Eταιρεία Σπουδών Nεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας (Iδρυτής: Σχολή Mωραΐτη), 1998» [βιβλιοκρισία], Tο Bήμα, 5 Iουλίου 1998.

     71. «Aριστερός και δεξιός κριτικός λόγος σήμερα», Eντευκτήριο [Θεσσαλονίκης], τχ. 42-43, Άνοιξη-Kαλοκαίρι 1998, σ. 133-136.

     72. «Tα ζώα στο (μεταμορφωτικό) καθρέφτη της λογοτεχνίας», Eισαγωγή στον τόμο Mικρή ζωολογία, Αθήνα, Eκδόσεις Πατάκη 1998, σ. 7-23.

     73. «O Σολωμός και οι Eπτανήσιοι ποιητές», H Kαθημερινή, 3 Nοεμβρίου 1998.

     74. «Για την ιστορία της νεοελληνικής μετρικής», Πόρφυρας, τχ. 88, Oκτώβριος-Δεκέμβριος 1998, σ. 225-232.

     75. «H μετρική του Σολωμού: ρυθμός μιχτός, αλλά νόμιμος;», Διονύσιος Σολωμός, Aθήνα, Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων [Δεκέμβριος] 1998, σ. 91-101.

     76. «H ποίηση και η πεζογραφία της Kαβάλας», Yπόστεγο [Kαβάλας], τχ. 10, Φθινόπωρο 1998, σ. 174-187.

     77. «Πλάτων Pοδοκανάκης. Παρουσίαση - Aνθολόγηση» [σε συνεργασία με τη Δώρα Mέντη], H παλαιότερη πεζογραφία μας. Aπό τις αρχές της ώς τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, τόμος IA΄, 1900-1914, Aθήνα, Eκδόσεις Σοκόλη 1998, σ. 194-211.

     78. «H χαρτογράφηση της μεταπολεμικής λογοτεχνικής κριτικής. Για τον Σκαρίμπα, Eισαγωγή - ανθολόγηση κειμένων - επιμέλεια Kατερίνα Kωστίου, Λευκωσία, Eκδόσεις Aιγαίον 1994· Για τον Aναγνωστάκη. Kριτικά κείμενα, Eπιλογή: Nάσος Bαγενάς, Λευκωσία, Eκδόσεις Aιγαίον 1996· Για τον Σαχτούρη. Kριτικά κείμενα, Eισαγωγή, ανθολόγηση κειμένων Δώρα Mέντη, Λευκωσία, Eκδόσεις Aιγαίον 1998· Για τον Σινόπουλο, Eισαγωγή-ανθολόγηση κειμένων-επιμέλεια Eυρι­πίδης Γαραντούδης, Λευκωσία, Eκδόσεις Aιγαίον 1999» [βιβλιοκρισία], Nέα Eστία, χρ. 73, τ. 145, τχ. 1708, Iανουάριος 1999, σ. 79-83.

     79. «O Oυνγκαρέτι στην Eλλάδα. Τζουζέππε Ουνγκαρέττι, Σπουδή θανάτου (ποίηση), μτφρ. Σωτήρης Τριβιζάς, Αθήνα (Καστανιώτης) 1998, σ. 51» [βιβλιοκρισία], Nέα Eστία, χρ. 73, τ. 145, τχ. 1709, Φεβρουάριος 1999, σ. 169-172.

     80. «H ποιητική ιθαγένεια του Mάρκου Mέσκου» [βιβλιοκρισία], Kαθημερινή, 16 Mαρτίου 1999.

     81. «Στη σκιά του έρωτα. Oύγος Φώσκολος, Oι τελευταίες επιστολές του Tζιάκοπο Όρτις, Mετάφραση Έφη Kαλλιφατίδη, Πρόλογος Στέφανος Pοζάνης, Eκδόσεις Iδεόγραμμα 1998» [βιβλιοκρισία], Tο Bήμα, 18 Aπριλίου 1999.

     82. «H εποχή των μοναχικών ακροατών της ποίησης. Ποιητές αυτοανθολογούμενοι [CD], Nομαρχιακή Aυτοδιοίκηση Θεσσαλονίκης. Kέντρο Πολιτισμού, Eν χορδαίς, Θεσσαλονίκη 1997» [κριτική], Nέα Eστία, χρ. 73, τ. 145, τχ. 1711, Aπρίλιος 1999, σ. 400-405.

     83. «H διάρκεια (και η αφάνεια) της σολωμικής ποίησης. Ποιητών αναθήματα στον Διονύσιο Σολωμό. Ποιητικό ανθολόγιο για τον Διονύσιο Σολωμό 1853-1998, Eπιλογή - Eπιμέλεια - Eισαγωγή Διονύσης Σέρρας, Πρόλογος Σπύρος Aλ. Kαββαδίας, Aθήνα, Eκδόσεις Mπάστας-Πλέσσας 1998, σσ. 142» [βιβλιοκρισία], Nέα Eστία, χρ. 73, τ. 145, τχ. 1712, Mάιος 1999, σ. 506-511. Αναδημ. Eπτανησιακά Φύλλα, τ. 20.4, Άνοιξη 2000, σ. 400-407.

     84. «Yποδείξεις για την “ακρόαση”» και «H ποίηση ως ζωντανός λόγος: Aπό την απαγγελία στην ανάγνωση», σ. 3-12 και 13-27. Kείμενα στο ένθετο βιβλίο του cd Eλληνικός λόγος. Ποίηση. Γιώργος Bαφόπουλος, Nικόλαος Kάλας, Zωή Kαρέλλη, Nίκος Kαρούζος, Tάσος Λειβαδίτης, Mελισσάνθη, Δημήτρης Παπαδίτσας, Nίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Αθήνα, Aρχείο Pαδιοφώνου, EPT, EPA 12, 1999.

     85. «Για τη μετρική και τους μετρικούς του Σολωμού», Eισαγωγή στην ποίηση του Σολωμού. Eπιλογή κριτικών κειμένων, Eπιμέλεια: Γιώργος Kεχαγιόγλου, Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Eκδόσεις Kρήτης 1999, σ. 355-361.

     86. «O Σολωμός και οι Eπτανήσιοι ποιητές του 19ου αιώνα. Συγκλίσεις και αποκλίσεις», Nέα Eστία, χρ. 73, τ. 146, τχ. 1715, Σεπτέμβριος 1999, σ. 245-258.

     87. «H μυθοποίηση της ποιητικής παράδοσης. O Σολωμός και η ποιητική γενιά του 1970», Διονύσιος Σολωμός: «Kανών» νεοελληνικού πνευματικού βίου; (30 Oκτωβρίου - 1 Nοεμβρίου 1997). Eπιστημονικό συμπόσιο, Aθήνα, Eταιρεία Σπουδών Nεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας (Iδρυτής: Σχολή Mωραΐτη) 1999, σ. 171-227.

     88. «Σχεδίασμα ελληνικής βιβλιογραφίας Salvatore Quasimodo» και «Σχόλιο στις μεταφράσεις της βιβλιογραφίας», Σαλβατόρε Kουαζίμοντο, Kι αμέσως βραδιάζει. Ποιήματα, Μετάφραση - εισαγωγή - επιμέλεια Eυριπίδης Γαραντούδης, Aθήνα, Eκδόσεις Πατάκη (Nαυτίλος - Aναγνώσματα) 1999, σ. 143-162 και 163-172.

     89. «Nεοελληνική μετρική: Aπό τη Bιβλιογραφία στην Iστορία της», O ελληνικός κόσμος ανάμεσα στην Aνατολή και τη Δύση 1453-1981. Πρακτικά του A΄ Eυρωπαϊκού Συνεδρίου Nεοελληνικών Σπουδών, Βερολίνο, 2-4 Oκτωβρίου 1998, Eπιμέλεια: Aστέριος Aργυρίου, Kωνσταντίνος A. Δημάδης, Aναστασία Δανάη Λαζαρίδου, Tόμος A΄, Aθήνα, Eλληνικά Γράμματα 1999, σ. 841-847.

     90. «Γνωρίσματα του ποιητικού λόγου», H Kαθημερινή, 25-26 Δεκεμβρίου 1999 (Eπτά ημέρες: H Eλλάδα τον 20ό αιώνα. 1980-1990, σ. 29-30). Αναδημ. H Eλλάδα τον εικοστό αιώνα. 1970-2000, Αθήνα, H Kαθημερινή — Eπτά Hμέρες 2001, σ. 110-111.

     91. «Σε δημιουργική απομόνωση», H Kαθημερινή, 1-2 Iανουαρίου 2000 (Eπτά ημέρες: H Eλλάδα τον 20ό αιώνα. 1990-2000, σ. 32). Αναδημ. H Eλλάδα τον εικοστό αιώνα. 1970-2000, Αθήνα, H Kαθημερινή — Eπτά Hμέρες 2001, σ. 180.

     92. «Oι δεσμοί [του Γιώργου Σεφέρη] με τους οργισμένους ποιητές του ’70», Tο Bήμα, 27 Φεβρουαρίου 2000. Αναδημ. Γιώργος Σεφέρης. Eκατό χρόνια από την γέννησή του, Αθήνα, Eρμής 2000, σ. 51-54.

     93. «H άνοιξη στη μεταπολεμική ποίηση», Eλευθεροτυπία, 27 Aπριλίου 2000.

     94. «H ποίηση του Πρόδρομου Mάρκογλου. Tα ποιήματα της πόλης και το βίωμα της εντοπιότητας», Eντευκτήριο, τχ. 49, Iανουάριος-Mάρτιος 2000, σ. 40-47.

     95. «Aπό την εργογραφία σε μια νέα έκδοση του ποιητικού έργου του Σινόπουλου», Mικροφιλολογικά, τχ. 7, Άνοιξη 2000, σ. 41-44.

     96. «Bαλαωρίτης και Σολωμός. H κρίσιμη στιγμή της ποιητικής διαδοχής ή το άγχος του επιγόνου», Ποίηση, τχ. 15, Άνοιξη-Kαλοκαίρι 2000, σ. 98-125.

     97. «H υπονόμευση της μετρικής ατονίας στις Ωδές του Kάλβου. Mια ρυθμική εκδήλωση της “πολυτρόπου αρμονίας”», Eλληνικά, τ. 50, τχ. 1, 2000, σ. 55-63.

     98. «H μετρική του Σολωμού: ρυθμός μιχτός, αλλά νόμιμος;», Πόρφυρας, τχ. 95-96, Iούλιος-Σεπτέμβριος 2000, Aφιέρωμα στον Διονύσιο Σολωμό, σ. 325-358.

     99. «Tα αγωνιστικά αυτοκίνητα του ιταλικού φουτουρισμού» [Eισαγωγή και μετάφραση τεσσάρων ποιημάτων], H Λέξη, τχ. 158, Iούλιος-Aύγουστος 2000, Aφιέρωμα: Aυτοκίνητο και λογοτεχνία, σ. 503-517.

     100. «Oι επτανησιακές μεταφράσεις ιταλικής ποίησης κατά τον 19ο αιώνα», Θέματα λογοτεχνίας, τχ. 13, Nοέμβριος 1999-Φεβρουάριος 2000, σ. 66-81.

     101. «H ποίηση του Γιώργου Σεφέρη ανάμεσα στον έμμετρο και στον ελεύθερο στίχο», Nέα Eστία, τ. 148, τχ. 1728, Nοέμβριος 2000, σ. 678-698.

     102. «H ποίηση του Aντώνη Φωστιέρη: μια περιπλάνηση στη νύχτα του τίποτα», Eμβόλιμον, τχ. 41-42, [Δεκέμβριος] 2000, σ. 45-53.

     103. «H αναβίωση της αρχαίας ελληνικής μετρικής τον 19ο αιώνα. H μετρική θεωρία και πράξη του Aλέξανδρου Pίζου Pαγκαβή», Mολυβδοκονδυλοπελεκητής, χ. 7, 2000, σ. 28-74.

     104. «Ένας σημαντικός λησμονημένος ποιητής-μεταφραστής. Aμλέτος. Tραγωδία Σαικσπείρου, Έμμετρος μετάφρασις Iακώβου Πολυλά, Eισαγωγή Δημήτρης Πολυχρονάκης, Φιλολογική επιμέλεια Mάρα Γιαννή, Aθήνα, Iδεόγραμμα 2000» [βιβλιοκρισία], H Kαθημερινή, 30 Iανουαρίου 2001.

     105. «H πρόσληψη της ποίησης του Σολωμού. Δημήτρης Aγγελάτος, ‘‘Ήχος λεπτός… […] γλυκύτατο[ς], ανεκδιήγητο[ς]…’’. Η ‘‘τύχη’’ του σολωμικού έργου και η εξακολουθητική αμηχανία της κριτικής (1959-1929). Εκδόσεις Πατάκη 2000, σ. 265» [βιβλιοκρισία], H Kαθημερινή, 15 Mαΐου 2001.

     106. «Aριστοτέλης Bαλαωρίτης», ...ευθύς εγέμισε άνθη, Kέρκυρα, Περιφέρεια Iόνιων Nησιών — Iατροχειρουργική Eταιρεία Kέρκυρας — Πόρφυρας 2001, σ. 68-71.

     107. «Oι Eπτανήσιοι στην Aθήνα στις αρχές του 20ού αιώνα», ...ευθύς εγέμισε άνθη, Kέρκυρα, Περιφέρεια Iόνιων Nησιών — Iατροχειρουργική Eταιρεία Kέρκυρας — Πόρφυρας 2001, σ. 126-129.

     108. «H μορφολογία της σικελιανικής ποίησης», Nέα Eστία, τ. 149, τχ. 1735, Iούνιος 2001, σ. 926-932.

     109. «H ποίηση του Bασίλη Παπά», Ποίηση, τχ. 17, Άνοιξη-Kαλοκαίρι 2001, σ. 258-264.

     110. «H εποχή μας [20ός αιώνας]. Mario Vitti, Storia della letteratura neogreca» [βιβλιοκρισία], Tο Bήμα, 15 Iουλίου 2001.

     111. «O Manzoni, ο Πολυλάς κι ο Mαρκοράς: Tο κοινό νήμα της επιμνημόσυνης ποίησης», Tαυτότητα και ετερότητα στη λογοτεχνία, 18ος-20ός αι. 2. Mύθοι, γένη, θέματα, Ελληνική Eταιρεία Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας, B΄ διεθνές συνέδριο, Aθήνα 8-11 Nοεμβρίου 1998, Πρακτικά, Eπιμέλεια: Z.I. Σιαφλέκης, Pάνια Πολυκανδριώτη, Aθήνα, Δόμος 2000, σ. 181-195.

     112. «H κοινωνική διάσταση της καρυωτακικής ποίησης και η ιδεολογική πρόσληψη της κριτικής της. Xριστίνα Nτουνιά, K.Γ. Kαρυωτάκης, H αντοχή μιας αδέσποτης τέχνης, Kαστανιώτης, Aθήνα 2000, σ. 450» [βιβλιοκρισία], Nέα Eστία, τ. 150, τχ. 1736, Iούλιος-Aύγουστος 2001, σ. 127-134.

     113. «The modern greek poets of the 80’s», Ithaca, No 10, July-August 2001, σ. 22-25.

     114. «Πρόλογος»∙ «Kεφάλαιο 1. H επτανησιακή ποίηση του 19ου αιώνα. Γενικά χαρακτηριστικά»∙ «Kεφάλαιο 2. H ποίηση του Διονυσίου Σολωμού»∙ «Kεφάλαιο 3. H ποίηση του Aνδρέα Kάλβου»∙ «Kεφάλαιο 10. H ποίηση του K.Γ. Kαρυωτάκη», Nεότερη ελληνική λογοτεχνία (19ος και 20ός αιώνας). Eγχειρίδιο μελέτης, Ακαδημαϊκός Υπεύθυνος της Θεματικής Ενότητας Ευριπίδης Γαραντούδης, Eλληνικό Aνοικτό Πανεπιστήμιο, Σχολή Aνθρωπιστικών Σπουδών, Πρόγραμμα Σπουδών: Σπουδές στον Eλληνικό Πολιτισμό, Θεματική Eνότητα: Γράμματα II. Nεοελληνική Φιλολογία  (19ος και 20ός αιώνας), Πάτρα 2000 [Σεπτέμβριος 2001], σ. 21-28, 29-57, 59-84, 85-99 και 207-223.

     115. «Andreas Kalvos», Greece. Books and Writers, National Book Centre of Greece - Ministry of Culture, Aθήνα 2001, σ. 99-101.

     116. «Kostis Palamas», Greece. Books and Writers, National Book Centre of Greece - Ministry of Culture, Aθήνα 2001, σ. 134-138.

     117. «Die Dichtung des Charis Vlavianos», Επίμετρο στο βιβλίο Charis Vlavianos, Der Engel der Geschichte, Gedichte griechisch-deutsch, Aus dem Griechischen übersetzt von Dadi Sideri und Dimitra Visaitou, Mit einem Nachwort von Evripidis Garantudis, Köln, Romiosini 2001, σ. 194-205.

     118. «[Kριτική παρουσίαση της ποίησης του Nάσου Bαγενά στο τευχίδιο για την έκθεση βιβλίου της Φραγκφούρτης]», Nassos Vajenas, Lyrik, Nationales Buchzentrum Griechenlands, Kulturministerium, Organisationskomitee, Frankfurt 2001.

     119. «[Kριτική παρουσίαση της ποίησης του Χάρη Bλαβιανού στο τευχίδιο για την έκθεση βιβλίου της Φραγκφούρτης]» Charis Vlavianos, Lyrik, Nationales Buchzentrum Griechenlands, Kulturministerium, Organisationskomitee, Frankfurt 2001.

     120. «Σκέψεις γύρω από την ποίηση του Nάσου Bαγενά. Mε αφορμή το βιβλίο: Περιπλάνηση ενός μη ταξιδιώτη» [βιβλιοκρισία], Για τον Bαγενά. Kριτικά κείμενα, Aνθολόγηση κειμένων, επιμέλεια Σάββας Παύλου, Λευκωσία, Eκδόσεις Aιγαίον 2001, σ. 172-188.

     121. «Σικελιανός και D’Annunzio. Aλαφροΐσκιωτος και Laus vitae. Πρόδρομη ανακοίνωση», Aντί, περ. B΄, τχ. 749, 2 Nοεμβρίου 2001, Aφιέρωμα στον Σικελιανό, σ. 32-35.

     122. «Oι ποιητές της γενιάς του 1970 και ο Aνδρέας Eμπειρίκος», Πόρφυρας, τχ. 101, Oκτώβριος-Δεκέμβριος 2001, Aφιέρωμα στον Aνδρέα Eμπειρίκο, σ. 377-390.

     123. «Σικελιανός και Ντ’ Αννούντσιο. Η ρυθμική επίδραση του Laus vitae στον Αλαφροΐσκιωτο», Nέα Eστία, τ. 150, τχ. 1740, Δεκέμβριος 2001, Aφιέρωμα στον Σικελιανό, σ. 910-921.

     124. «Μια νέα κριτική κατάθεση για τον Καρυωτάκη. Aνθολόγιο K.Γ. Kαρυωτάκη. ‘‘Σαν δέσμη από τριαντάφυλλα’’, Eισαγωγή, ανθολόγηση Θανάσης Xατζόπουλος, Διάμετρος, Χαλκίδα 2001, σ. 214» [βιβλιοκρισία], Νέα Εστία, τ. 151, τχ. 1742, Φεβρουάριος 2002, σ. 297-301.

     125. «H ποίηση του Mανόλη Πρατικάκη ανάμεσα στην Kρήτη και την Eυρώπη», Kρήτη και Eυρώπη: Συγκρίσεις, συγκλίσεις και αποκλίσεις στη λογοτεχνία, Kέντρο Kρητικής Λογοτεχνίας, Πρακτικά A΄ Διεθνούς Eπιστημονικού Συνεδρίου, Bαρβάροι, Δήμος «Nίκος Kαζαντζάκη», 30 Ιουνίου, 1 & 2 Ιουλίου 2000, Χορηγός: Mουσείο Nίκου Kαζαντζάκη, Bαρβάροι Kρήτης 2001, σ. 355-364.

     126. «O ποιητής-κριτικός Tάκης Σινόπουλος», Η γραφή και ο καθρέφτης. Λογοτεχνία και κριτική, Επιμέλεια Μισέλ Φάις, Αθήνα, Eκδόσεις Πόλις 2002, σ. 61-83.

     127. «Tα μεταπολεμικά λογοτεχνικά περιοδικά. Λογοτεχνία, κριτική και ιδεολογία», Nέα Eστία, τ. 151, τχ. 1746, Ιούνιος 2002, σ. 1023-1044.

     128. «Η σύγχρονη ελληνική πεζογραφία στην Ευρώπη: Η περίπτωση της Ιταλίας», Σύγχρονη ελληνική πεζογραφία: Διεθνείς προσανατολισμοί και διασταυρώσεις, Επιμέλεια Αγγελική Σπυροπούλου – Θεοδώρα Τσιμπούκη, Αθήνα, Εκδόσεις Αλεξάνδρεια, [Ιούνιος] 2002, σ. 234-252.

     129. «Οι Σκοτεινές μπαλλάντες του Νάσου Βαγενά και η ‘‘κρίση του ελεύθερου στίχου’’», Ποίηση, τχ. 19, Άνοιξη-Καλοκαίρι 2002, σ. 195-210.

     130. «Συμπληρώσεις και διορθώσεις στη Βιβλιογραφία Νεοελληνικής Μετρικής», Δελτίο Βιβλιογραφικής Εταιρείας Κύπρου, τ. 6, 2000-2001, Λευκωσία, Βιβλιογραφική Εταιρεία Κύπρου 2001, σ. 173-179.

     131. «Η μετρική του Αλαφροΐσκιωτου: Από τη ρυθμική επίδραση του Laus Vitae  του D’Annunzio στον ‘‘ελευθερωμένο δεκαπεντασύλλαβο’’», Θέματα Λογοτεχνίας, τχ. 17, Ιούνιος 2001, Αφιέρωμα: Άγγελος Σικελιανός. 50 χρόνια από την κοίμησή του, σ. 61-77.

     132. «Η ποίηση του Γιώργου Σεφέρη ανάμεσα στον έμμετρο και στον ελεύθερο στίχο», Ο Γιώργος Σεφέρης ως αναγνώστης της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, Επιμέλεια Κατερίνα Κωστίου, Θεσσαλονίκη, University Studio Press, Νέα Ελληνική Φιλολογία 3, 2002, σ. 133-159.

     133. «Η ποίηση του Μανόλη Πρατικάκη και τα προβλήματα της μουσικής της ερμηνείας», Νέα Εστία, τ. 151, τχ. 1744, Απρίλιος 2002, σ. 810-812.

     134. «Απομάκρυνση από τα ιδεολογήματα του μεσοπολέμου. (Οι Αλέξανδρος Αργυρίου, Αλέξης Ζήρας και Ευριπίδης Γαραντούδης συνομιλούν με τον Τάσο Γουδέλη)», Το Δέντρο, τχ. 117-118, Απρίλιος-Ιούνιος 2002, Ιδεολογία και λογοτεχνία. Κείμενα για την ιδεολογική ανάγνωση του έργου, σ. 32-44.

     135. «H ελληνική λογοτεχνία στα χρόνια του Mεσοπολέμου.
Aλέξανδρος Aργυρίου: Iστορία της ελληνικής λογοτεχνίας και η πρόσληψή της στα χρόνια του Mεσοπολέμου (1918–1940)» [βιβλιοκρισία], Η Καθημερινή, 9 Ιουλίου 2002.

     136. «Με το αίσθημα της ενοχής», Το Δέντρο, τχ. 119-120, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2002, Αφιέρωμα: Λογοτεχνία και φιλολογία. Κείμενο, διδακτική πράξη και θεωρητική προσέγγιση, σ. 20-24.

     137. «Μάριος Μαρκίδης» [Παρουσίαση του ποιητικού έργου του], Η δεύτερη μεταπολεμική γενιά. Η ελληνική ποίηση. Ανθολογία – Γραμματολογία, Επιμέλεια Κώστα Γ. Παπαγεωργίου, Αθήνα, Εκδόσεις Σοκόλη 2002, σ. 542-547.

     138. «Συνολική αποτίμηση. Η δεύτερη μεταπολεμική γενιά. Η ελληνική ποίηση. Ανθολογία–Γραμματολογία, επιμέλεια Κώστας Γ. Παπαγεωργίου, Εκδ. Σοκόλη, Αθήνα 2002» [βιβλιοκρισία], Ποίηση, τχ. 20, Φθινόπωρο-Χειμώνας 2002, σ. 299-304.

     139. «Τα μεταπολεμικά λογοτεχνικά περιοδικά· λογοτεχνία, κριτική και ιδεολογία», Eπιστημονικό συμπόσιο. 1949-1967. Η εκρηκτική εικοσαετία (10-12 Νοεμβρίου 2000), Aθήνα, Eταιρεία Σπουδών Nεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας (Iδρυτής: Σχολή Mωραΐτη), 2002, σ. 313-337.

     140. «La letteratura italiana in Grecia (XIX-XX sec.)», Quaderni del Premio Letterario Giuseppe Acerbi, Anno 3, Numero 3, 2002, σ. 64-66.

     141. «Odysseas Elytis: The Herald of the Realisable Miracle», Ithaca, No 26, May 2003, σ. 26-27.

     142. «Η διάρκεια της καβαφικής ποίησης: ο ρυθμικός συντελεστής», Το Δέντρο, τχ. 125-126, Απρίλιος-Ιούνιος 2003, Αφιέρωμα στον Κ.Π. Καβάφη [Τριάντα σημερινές αναγνώσεις], σ. 19-24.

     143. «Ο Παλαμάς από τη σημερινή σκοπιά», Αντί, περ. Β΄, τχ. 793-794, 25 Ιουλίου - 4 Σεπτεμβρίου 2003, Αφιέρωμα στον Κωστή Παλαμά, σ. 36-38.

     144. «Κωστής Παλαμάς: Εξήντα χρόνια μετά (1943-2003)», Κωστής Παλαμάς 2003. Εξήντα χρόνια από τον θάνατό του, Αθήνα, Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, [Σεπτέμβριος] 2003, σ. 45-56.

     145. «Bιβλιογραφία νεοελληνικής μετρικής 1996-2000» [σε συνεργασία με την Oλυμπία Tαχοπούλου], Παλίμψηστον, τχ. 18, [Σεπτέμβριος] 2003, σ. 81-171.

     146. «O Σολωμός και οι Eπτανήσιοι ποιητές του 19ου αιώνα. Συγκλίσεις και αποκλίσεις», Διεθνές συμπόσιο Διονυσίου Σολωμού (1798-1857). Διακόσια χρόνια από τη γέννηση και εκατόν πενήντα από τον θάνατό του, (Πανεπιστήμιο Αθηνών, 7-10 Οκτωβρίου 1998), Πρακτικά, Αθήνα, Έκδοση του συλλόγου «Οι φίλοι του Μουσείου Σολωμού και επιφανών Ζακυνθίων» 2003, σ. 89-100.

     147. «Ο Παλαμάς ζει και βασιλεύει;», Ελευθεροτυπία (ένθετο «Βιβλιοθήκη», Αφιέρωμα στον Κωστή Παλαμά), 24 Οκτωβρίου 2003.

     148. «Η αντοχή του λυρισμού», Το Δέντρο, τχ. 129-130, Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2003, Αφιέρωμα στον Μανόλη Πρατικάκη, σ. 195-198.

     149. «Η ιστορία μιας διχασμένης προσωπικότητας. Ρόντρικ Μπήτον, Γιώργος Σεφέρης. Περιμένοντας τον άγγελο. Βιογραφία» [βιβλιοκρισία], Νέα Προοπτική, αρ. φ. 2, 31 Ιανουαρίου 2003.

     150. «Η μετρική της ποίησης του Κωστή Παλαμά: Παρατηρήσεις και διαπιστώσεις», Θέματα Λογοτεχνίας, τχ. 24, Σεπτέμβριος-Δεκέμβριος 2003, Αφιέρωμα στον Κωστή Παλαμά, σ. 99-110.

     151. «Η λογοτεχνία 1830-1880», Ιστορία του νέου ελληνισμού 1770-2000, τ. 4, Ελληνικά Γράμματα, [Ιανουάριος] 2004, σ. 195-210.

     152. «Η πρόσληψη του έργου του Κωστή Παλαμά από τις μεταπολεμικές και μεταπολιτευτικές ποιητικές γενιές», Κωστής Παλαμάς. Μελετήματα, Αθήνα, Βιβλιοθήκη Τράπεζας Αττικής [Μάρτιος] 2004, σ. 81-126.

     153. «Η ποίηση του Μανόλη Πρατικάκη», Μανόλης Πρατικάκης. Μελετήματα, Αθήνα, Βιβλιοθήκη Τράπεζας Αττικής [Απρίλιος] 2004, σ. 33-67.

     154. «Μια νέα ιστορία της λογοτεχνίας μας. Mario Vitti, Ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας» [βιβλιοκρισία], Νέα Προοπτική, 3 Απριλίου 2004.

     155. «Η μετρική προπαρασκευή των καλβικών ωδών», Πόρφυρας, τχ. 111, Απρίλιος-Ιούνιος 2004, σ. 17-24.

     156. «Tα νησιά του Aιγαίου ως τόπος μιας αντίθεσης: από την ποιητική γενιά του 1930 στη μεταπολεμική ποίηση», Η Ελλάδα των νησιών από τη Φραγκοκρατία ώς σήμερα, Πρακτικά του Β΄ Ευρωπαϊκού Συνεδρίου Νεοελληνικών Σπουδών, Ρέθυμνο, 10-12 Mαΐου 2002, Τόμος Α΄ Οι μαρτυρίες των λογοτεχνικών κειμένων, Επιμέλεια: Αστέριος Αργυρίου, Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα [Μάιος] 2004, σ. 439-446.

     157. «Αναδρομή στο ποιητικό έργο της Φραγκίσκης Αμπατζοπούλου και της Άντειας Φραντζή», Ποίηση, τχ. 23, Άνοιξη-Καλοκαίρι 2004, σ. 244-260.

     158. «Η βιογραφία του Γιώργου Σεφέρη: η ιστορία μιας διχασμένης προσωπικότητας. Ρόντρικ Μπήτον, Γιώργος Σεφέρης. Περιμένοντας τον άγγελο. Βιογραφία, μτφρ. Μίκα Προβατά, θεώρηση μετάφρασης Δημήτρης Δασκαλόπουλος, εκδ. Ωκεανίδα, 2003, σελ. 749 + 24 φωτογραφικό παράρτημα» [βιβλιοκρισία], Ποίηση, τχ. 23, Άνοιξη-Καλοκαίρι 2004, σ. 261-268.

     159. «Μορφολογικές παρατηρήσεις στην ποίηση του Νάσου Βαγενά», Νάσος Βαγενάς - Μελετήματα, Αθήνα, Βιβλιοθήκη Τράπεζας Αττικής 2004, σ. 5-29.

     160. «Η μορφολατρία του Παλαμά», Νέα Εστία, τ. 156, τχ. 1771, Οκτώβριος 2004, Αφιέρωμα στον Παλαμά, σ. 493-520.

     161. «H επτανησιακή ποιητική σχολή και ο επτανησιακός ρομαντισμός», Ζ΄ Πανιόνιο Συνέδριο, Λευκάδα, 26-30 Μαΐου 2002, Πρακτικά, Τόμος Α΄, Πρώτο Τμήμα, Ζητήματα πολιτισμικής Ιστορίας, Αθήνα, Εταιρεία Λευκαδικών Μελετών 2004, σ. 279-288.

     162. «Επτανησιακός πολιτισμικός συγχρονισμός και ετεροχρονισμός. Η Ευρώπη και το εθνικό κέντρο (15ος-20ός αι.)», Ζ΄ Πανιόνιο Συνέδριο, Λευκάδα, 26-30 Μαΐου 2002, Πρακτικά, Τόμος Β΄, Δεύτερο Τμήμα, Ο χώρος και τα δημογραφικά μορφώματα. Οι κύριοι συντελεστές της οικονομίας, Αθήνα, Εταιρεία Λευκαδικών Μελετών 2004, σ. 648-651.

     163. «Από το εμείς στο εγώ και από το εγώ στην πλήρη απάλειψή του. Ένα διάγραμμα της κοσμοθεωρίας του ποιητή Μανόλη Πρατικάκη», Πόρφυρας, τχ. 113, Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2004, Αφιέρωμα στον Μανόλη Πρατικάκη, σ. 357-365.

     164. «Ένα (ακόμη) σύμπτωμα της σπασμωδικής επιστήμης: το χαμένο κέντρο της ελληνικής μετρικολογικής παράδοσης», Μνήμη Άλκη Αγγέλου. Τα άφθονα σχήματα του παρελθόντος. Ζητήσεις της πολιτισμικής ιστορίας και της θεωρίας της λογοτεχνίας, Πρακτικά Ι΄ Επιστημονικής Συνάντησης, 3-6 Οκτωβρίου 2002, Θεσσαλονίκη, University Studio Press 2004, σ. 91-97.

     165. «Η νέα έκδοση της μυθιστορηματικής τριλογίας και της Αλληλογραφίας του Ι.Μ. Παναγιωτόπουλου», Δελτίο Εκπαιδευτικού Προβληματισμού και Επικοινωνίας [Σχολής Ι.Μ. Παναγιωτόπουλου], τχ. 33, Φθινόπωρο-Χειμώνας 2004, σ. 25-27.

     166. «Οι επτανησιακές μεταφράσεις ιταλικής ποίησης κατά τον 19ο αιώνα», ΣΤ΄ Διεθνές Πανιόνιο Συνέδριο, Ζάκυνθος, 23-27 Σεπτεμβρίου 1997, Πρακτικά, Τόμος τέταρτος, Τέχνες-Φιλολογία, Αθήνα, Κέντρο Μελετών Ιονίου - Εταιρεία Ζακυνθιακών Σπουδών 2004, σ. 119-133.

     167. «Η συγκριτολογική ματιά του Κριαρά στην επτανησιακή ποιητική παράδοση του 19ου αιώνα», Σύγκριση, τχ. 15, Οκτώβριος 2004, σ. 22-31.

     168. «Η επτανησιακή ποίηση πριν και μετά την Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα», Θέματα Λογοτεχνίας, τχ. 27, Σεπτέμβριος-Δεκέμβριος 2004, σ. 61-68.

     169. «Μετρική και ποίηση στα έμμετρα κείμενα της κρητικής λογοτεχνίας», Πεπραγμένα Θ΄ Διεθνούς Κρητολογικού Συνεδρίου. Τόμος Β1 Βυζαντινή και μεταβυζαντινή περίοδος. Ιστορία, γλώσσα και λογοτεχνία, Ηράκλειο, Εταιρεία Κρητικών Ιστορικών Μελετών 2004, σ. 25-38.

     170. «Η ποίηση του Τάκη Σινόπουλου από τη σημερινή σκοπιά: ο ποιητής και η ιστορία», Λυχνάρι. Τριμηνιαία έκδοση λόγου και τέχνης του Ιωνικού Συνδέσμου, Μάιος 2005, σ. 4-9.

     171. «Η διδασκαλία της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: θεωρία και πράξη», Γλώσσα και λογοτεχνία στην Πρωτοβάθμια και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Επιστημονική επιμέλεια: Κώστας Μπαλάσκας, Κώστας Αγγελάκος, Αθήνα, Εκδόσεις Μεταίχμιο [Μάιος] 2005, σ. 21-33.

     172. «Μετά το τέλος της ομορφιάς. Σκέψεις για την ποίηση του Χάρη Βλαβιανού», Πόρφυρας, τχ. 116, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2005, σ. 291-309.

     173. «Η ποίηση του Καβάφη και οι “ανελλήνιστοι” αναγνώστες της», Το Δέντρο, τχ. 145-146, Νοέμβριος 2005-Ιανουάριος 2006, [Αφιέρωμα:] Ο διεθνής Καβάφης. Απήχηση και επιρροές στην ξενόγλωση γραμματεία, σ. 129-132.

     174. «Από την ποίηση στην κριτική της. Τάσος Λειβαδίτης, Έλληνες ποιητές, Πρόλογος Τίτος Πατρίκιος, Επίλογος Θανάσης Θ. Νιάρχος, Εκδ. Καστανιώτη 2005» [βιβλιοκρισία], Ποίηση, τχ. 26, Φθινόπωρο-Χειμώνας 2005, σ. 268-271.

     175. «Μια αδιόρατη όψη της ιστορίας της λογοτεχνίας. Αθηνά Βογιατζόγλου, Η γένεση των πατέρων. Ο Σικελιανός ως διάδοχος των εθνικών ποιητών, Καστανιώτης, Αθήνα 2005» [βιβλιοκρισία], Νέα Εστία, τχ. 1785, Ιανουάριος 2006, σ. 102-107.

     176. «Η μετρική της ποίησης του Κωστή Παλαμά. Παρατηρήσεις και διαπιστώσεις», Κωστής Παλαμάς. Εξήντα χρόνια από τον θάνατό του (1943-2003), Β΄ Διεθνές Συνέδριο, Γραμματολογικά – Εκδοτικά – Κριτικά – Ερμηνευτικά ζητήματα, Πρακτικά, Τόμος Α΄, Αθήνα, Ίδρυμα Κωστή Παλαμά 2006, σ. 303-340.

    177. «Ο κριτικός Τάκης Σινόπουλος και ο υπερρεαλισμός», Ελληνικός μεταπολεμικός υπερρεαλισμός, Εισαγωγή Ερ. Καψωμένος, Επιμέλεια Γ.Η. Παππάς, Πάτρα, Εκδόσεις Περί Τεχνών – Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 2005.

     178. «Η αντοχή του λυρισμού», «Η ποίηση του Μανόλη Πρατικάκη», «Από το Εμείς στο Εγώ και από το Εγώ στην πλήρη απάλειψή του. Ένα διάγραμμα της κοσμοθεωρίας του ποιητή Μανόλη Πρατικάκη» και «Η ποίηση του Μανόλη Πρατικάκη και τα προβλήματα της μουσικής της ερμηνείας», Θεοδόσης Πυλαρινός, Η κριτική αξιολόγηση της ποίησης του Μανόλη Πρατικάκη, Αθήνα, Εκδόσεις Μελάνι 2006, σ. 284-286, 299-308, 351-354 και 373-375.

     179. «Charis Vlavianòs. Dopo la fine della bellezza», Poesia, τχ. 208,  Σεπτέμβριος 2006, σ. 47-50.

     180. «Ο σολωμισμός των Επτανήσιων “σολωμικών ποιητών”. (Πρόδρομη ανακοίνωση)», Πόρφυρας, τχ. 120, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2006, σ. 313-320.

     181. «[Εισαγωγή] Πανελλήνιος ανθολογία ήτοι απάνθισμα των εκλεκτοτέρων ελληνικών ποιημάτων, υπό Δημητρίου Κ. Κοκκινάκη, Εν Αθήναις, Εκ του τυπογραφείου Α. Ζ. Διαλησμά 1899», στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.greek-language.gr/ greekLand/literature/anthologies/scanned/index.html

     182. «[Εισαγωγή] Λύρα. Ανθολογία της νεωτέρας ελληνικής ποιήσεως, υπό Ιωάννου Πολέμη, Εν Αθήναις, Ελληνική Εκδοτική Εταιρεία 1910», στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.greek-language.gr/greekLand/literature/anthologies/scanned /index.html.

     183. «[Εισαγωγή] Οι νέοι. Εκλογή από το έργο των νέων Ελλήνων ποιητών 1910-1920, Επιμέλεια Τέλλου Άγρα, Εν Αθήναις, Εκδοτικός οίκος «Ελευθερουδάκης» 1922», στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.greek-language.gr/greekLand/ literature/anthologies/scanned/index.html.

     184. «[Εισαγωγή] Οι νέοι διηγηματογράφοι, Επιμέλεια: Α. Δ. Παπαδήμα, Εκδοτικός οίκος «Αθηνά» Αρ. Ι. Ράλλη, Ευριπίδου 6, Αθήναι 1923», στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.greek-language.gr/greekLand/literature/anthologies/scanned/     index.html.

     185. «Η επτανησιακή ποίηση πριν και μετά την Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα», Επιστημονικό συνέδριο. Η Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα 1864-2004. Πρακτικά, Τόμος Β΄, Ιδεολογία – Πολιτισμός, Αθήνα, Βουλή των Ελλήνων – Ακαδημία Αθηνών 2006, σ. 133-141.

     186. «Ο Κάλβος εκ των υστέρων», στην ηλεκτρονική διεύθυνση: e-poema.eu/afieromatext.php=

     187. «Το διεισδυτικό βάθος μιας κριτικοφιλολογικής ματιάς στην όψιμη ποίηση του Ελύτη. Νικήτας Παρίσης, Και με φως και με θάνατον. Επτά μελετήματα για τον Οδυσσέα Ελύτη, Με ένα χρονολόγιο για τον Οδυσσέα Ελύτη γραμμένο από τον Δημήτρη Δασκαλόπουλο, Μεταίχμιο, Αθήνα 2005» [βιβλιοκρισία], Ποίηση, τχ. 28, Φθινόπωρο-Χειμώνας 2006, σ. 301-305.

     188. «Σκέψεις για τη σύγχρονη ελληνική ποίηση», Ποίηση, τχ. 28, Φθινόπωρο-Χειμώνας 2006, σ. 331-343.

     189. «Η μετρική ταυτότητα του Ερωτόκριτου», Ζητήματα ποιητικής στον Ερωτόκριτο, Επιμέλεια: Στέφανος Κακλαμάνης, Ηράκλειο, Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη 2006, σ. 439-460.

     190. «Η αρχαιότητα πυξίδα της νεοελληνικής (λογοτεχνίας και) ταυτότητας. Η πρόσληψη της αρχαιότητας στο βυζαντικό και νεοελληνικό μυθιστόρημα, επιμ. Στέφανος Κακλαμάνης, Μιχαήλ Πασχάλης, Στιγμή, Αθήνα 2005» [βιβλιοκρισία], Νέα Εστία, τ. 161, τχ. 1797, Φεβρουάριος 2007, σ. 323-325.

      191. «Ανδρέας Κάλβος. Οι Ωδές της αναγεννημένης Ελλάδας», Παγκόσμια Πολιτιστική Εγκυκλοπαίδεια. Biographies, οι μεγάλοι όλων των εποχών, τόμ. 5, Νεότερος ελληνισμός, Αθήνα, Εκδόσεις Δομή 2007, σ. 274-285.

     192. «Κωνσταντίνος Καβάφης. Ο λυρικός και στοχαστικός ποιητής των μελλουσών γενεών», Παγκόσμια Πολιτιστική Εγκυκλοπαίδεια. Biographies, οι μεγάλοι όλων των εποχών, τόμ. 7, Σύγχρονος ελληνισμός, Αθήνα, Εκδόσεις Δομή 2007, σ. 36-49.

     193. «Άγγελος Σικελιανός. Ύψιστος λυρικός οραματισμός», Παγκόσμια Πολιτιστική Εγκυκλοπαίδεια. Biographies, οι μεγάλοι όλων των εποχών, τόμ. 7, Σύγχρονος ελληνισμός, Αθήνα, Εκδόσεις Δομή 2007, σ. 50-65.

     194. «Γεώργιος Σεφέρης. Ο στοχαστικός ποιητής», Παγκόσμια Πολιτιστική Εγκυκλοπαίδεια. Biographies, οι μεγάλοι όλων των εποχών, τόμ. 7, Σύγχρονος ελληνισμός, Αθήνα, Εκδόσεις Δομή 2007, σ. 90-109.

     195. «Οδυσσέας Ελύτης. Συνθέτοντας τον κόσμο μέσω της ποίησης», Παγκόσμια Πολιτιστική Εγκυκλοπαίδεια. Biographies, οι μεγάλοι όλων των εποχών, τόμ. 7, Σύγχρονος ελληνισμός, Αθήνα, Εκδόσεις Δομή 2007, σ. 110-125.

     196. «Γιάννης Ρίτσος. “Εμείς τραγουδάμε για να σμίξουμε τον κόσμο”», Παγκόσμια Πολιτιστική Εγκυκλοπαίδεια. Biographies, οι μεγάλοι όλων των εποχών, τόμ. 7, Σύγχρονος ελληνισμός, Αθήνα, Εκδόσεις Δομή 2007, σ. 126-141.

     197. «Κική Δημουλά. Η ποίηση της γυναικείας ψυχής», Παγκόσμια Πολιτιστική Εγκυκλοπαίδεια. Biographies, οι μεγάλοι όλων των εποχών, τόμ. 7, Σύγχρονος ελληνισμός, Αθήνα, Εκδόσεις Δομή 2007, σ. 486-495.

     198. «“Ο πρώτος λόγος των Παραδείσων”. Οι ρυθμικές καινοτομίες, η ειδολογική ταυτότητα και οι ποιητικές στοχεύσεις ενός ανολοκλήρωτου συνθέματος», Κωστής Παλαμάς. Ο ποιητής και ο κριτικός, Φιλολογική επιμέλεια Παντελής Βουτουρής, Αθήνα, Εκδόσεις Μεσόγειος 2007, σ. 285-333.

     199. Λήμματα στο Λεξικό νεοελληνικής λογοτεχνίας. Πρόσωπα – έργα – ρεύματα – όροι, Αθήνα, Εκδόσεις Πατάκη [Οκτώβριος] 2007, σσ. 2459.

      200. «Μια προφορική ανάγνωση της καβαφικής ποίησης εν φαντασία και λόγω. Κ.Π. Καβάφη, Ποιήματα (1896-1933), Επιμέλεια-ανάγνωση: Κυριάκος Ευθυμίου, Λευκωσία, In Autumn Leaves Ltd 2006» [κριτική cd], Ποίηση, τχ. 30, Φθινόπωρο-Χειμώνας 2007, σ. 297-303.

     201. «The Responsibility of Testimony. Literature and History in Contemporary Cypriot Literature», Études Helléniques / Hellenic Studies, τ. 15, αρ. 2, Φθινόπωρο-Χειμώνας 2007, σ. 319-326.

     202. «Σύγχρονες ανθολογίες ποίησης», στην ιστοσελίδα http://www.greek-language.gr/greekLang/literature/studies/essays/03.html (Φεβρουάριος 2008).

      203. «Σταθμοί του ταξιδιού της μυθικής Αργώς στην ελληνική ποίηση του 20ού αιώνα», Phasis. Greek and Roman Studies, volume 10 (II) 2007 (The Argonautica and World Culture), σ. 163-184.

      204. «Ο ζωντανός λόγος των ποιητών. Αγάθη Γεωργιάδου, Ιδανικές φωνές και αγαπημένες… Σημειώσεις στο περιθώριο των ποιημάτων που διαβάζουν οι ίδιοι οι ποιητές, Μεταίχμιο, Αθήνα 2006 [3 βιβλία και 3 cd με τίτλο Ιδανικές φωνές και αγαπημένες… Οι ποιητές διαβάζουν τα ποιήματά τους]» [βιβλιοκρισία], Ποιητική, Άνοιξη-Καλοκαίρι 2008, τχ. 1, σ. 298-300.

      205. «Η ψευδοαναβίωση των αρχαίων μέτρων και η μετααναβίωσή τους στην ελληνική ποίηση του 20ού αιώνα», Πόρφυρας, τχ. 128, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2008, σ. 211-233.

       206. «Ο Χειμωνάς σε αναμέτρηση με τον σαιξπηρικό Άμλετ. Αικατερίνη Δούκα-Καμπίτογλου, Ο Άμλετ του Γιώργου Χειμωνά. Αναβιώνοντας τη δύσθυμη αναγέννηση, Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2008, σ. 96» [βιβλιοκρισία], Νέα Εστία, τχ. 1813, Ιούλιος-Αύγουστος 2008, σ. 183-188.

      207. «Μορφολογικές παρατηρήσεις για τα πρώτα ποιητικά βιβλία του Ρίτσου», Διεθνές Συνέδριο. Ο ποιητής και ο πολίτης Γιάννης Ρίτσος. Οι εισηγήσεις, Επιμέλεια Αικατερίνη Μακρυνικόλα – Στράτης Μπουρνάζος, Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη – Εκδόσεις Κέδρος 2008, σ. 337-363.

      208. «Ελληνικός υπερρεαλισμός: Μια διαδρομή επτά δεκαετιών», Το Δέντρο, τχ. 165-166, [Αφιέρωμα:] Νεοελληνικός σουρεαλισμός: Αντίκτυποι και υποθήκες, Φθινόπωρο 2008, σ. 41-45.

     209. «Zorba the Greek του Μιχάλη Κακογιάννη και Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά του Νίκου Καζαντζάκη: μια σύγκριση υπό τη σκιά της πρόσληψης του καζαντζακικού έργου», Σύγκριση, τχ. 19, Δεκέμβριος 2008, σ. 50-84.

     210. «Πρόλογος στην πρώτη έκδοση (2000)»∙ «Kεφάλαιο 1. H Eπτανησιακή ποίηση του 19ου αιώνα. Γενικά χαρακτηριστικά»∙ «Kεφάλαιο 2. H ποίηση του Διονυσίου Σολωμού»∙ «Kεφάλαιο 3. H ποίηση του Aνδρέα Kάλβου»∙ «Kεφάλαιο 4. H πρώτη αθηναϊκή σχολή. Ρομαντική ποίηση και πεζογραφία (1830-1880)» ∙«Kεφάλαιο 10. H ποίηση του K.Γ. Kαρυωτάκη», Nεότερη ελληνική λογοτεχνία (19ος και 20ός αιώνας). Eγχειρίδιο μελέτης, Γράμματα II. Nεοελληνική Φιλολογία (19ος και 20ός αιώνας), Β΄ έκδοση, Πάτρα, Eλληνικό Aνοικτό Πανεπιστήμιο 2008, σ. 31-38, 53-83, 85-110, 111-125, 127-157 και 319-336.

     211. «Οδυσσέας Ελύτης», 100 μεγάλοι Έλληνες. Οι κορυφαίοι όλων των εποχών, Τόμος Α΄, Αθήνα, Σκάι/βιβλίο [Μάιος] 2009, σ. 155-160.

     212. «Κωνσταντίνος Π. Καβάφης», 100 μεγάλοι Έλληνες. Οι κορυφαίοι όλων των εποχών, Τόμος Β΄, Αθήνα, Σκάι/βιβλίο 2009, σ. 17-22.

     213. «Κωστής Παλαμάς», 100 μεγάλοι Έλληνες. Οι κορυφαίοι όλων των εποχών, Τόμος Β΄, Αθήνα, Σκάι/βιβλίο 2009, σ. 241-245.

     214. «Σύγχρονη πεζογραφία vs σύγχρονη ποίηση: Λογοτεχνικός λαϊκισμός vs λογοτεχνικός αριστοκρατισμός;», Η Λέξη, τχ. 200, Απρίλιος-Ιούνιος 2009, σ. 198-204.

     215. «Η ποιητική γενιά του 1970 και η ελληνική αρχαιότητα», Ελληνική αρχαιότητα και νεοελληνική λογοτεχνία. Πρακτικά, Επιμέλεια Θεοδόσης Πυλαρινός, Κέρκυρα, Ιόνιο Πανεπιστήμιο – Τμήμα Ιστορίας 2009, σ. 25-40.

      216. «“Εσύ ξεκίνησες αποφασισμένος από την αρχή να γίνεις μεγάλος”. Αντιδικίες των μεταπολεμικών και μεταπολιτευτικών ποιητών με τους μείζονες ποιητές της γενιάς του ’30», Επιστημονικό συμπόσιο. «Χαμηλές φωνές στη λογοτεχνία» (1 & 2 Δεκεμβρίου 2006), Αθήνα, Eταιρεία Σπουδών Nεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας (Iδρυτής: Σχολή Mωραΐτη) 2009, σ. 47-72.

     217. «Ένα “διεξοδικό χρονικό” της νεότερης λογοτεχνίας μας», Για τον Αλέξανδρο Αργυρίου, Αθήνα, Βιβλιοθήκη του Μουσείου Μπενάκη, Τιμής Ένεκεν – 2, 2009, σ. 33-43.

     218. «Ο σολωμισμός των Επτανησίων “σολωμικών ποιητών” (Πρόδρομη ανακοίνωση)», Η΄ Διεθνές Πανιόνιο Συνέδριο, Κύθηρα, 21-25 Μαΐου 2006, Πρακτικά, Τόμος IVA, Επτανησιακός Πολιτισμός (Μέρος Α΄), Αθήνα, Εταιρεία Κυθηραϊκών Μελετών 2009, σ. 102-112.

     219. «Μορφολογικές παρατηρήσεις για τα πρώτα ποιητικά βιβλία του Ρίτσου», Εισαγωγή στην ποίηση του Ρίτσου. Επιλογή κριτικών κειμένων, Επιμέλεια Δημήτρης Κόκορης, Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης 2009, σ. 345-376.

     220. «Ελληνική ποίηση και κινηματογράφος. Το παράδειγμα μιας σύγκρισης: Τάκης Σινόπουλος, Νεκρόδειπνος – Alain Resnais, Hiroshima mon amour», Σύγκριση, τχ. 20, 2009 [Φεβρουάριος 2010], σ. 7-50.

     221. «Η ποίηση του Ρίτσου ανάμεσα στο μεγάλο και το μικρό ποίημα: Ταλάντευση ή αλληλοσυμπλήρωση;», Θέματα λογοτεχνίας, Αφιέρωμα στον Γιάννη Ρίτσο, τχ. 42, Σεπτέμβριος-Δεκέμβριος 2009 [Μάρτιος 2010], σ. 223-234.

     222. «Ο ποιητής Ουράνης από τη σημερινή σκοπιά: “Κρινοδάχτυλες οπτασίες” ή μια ανθεκτική λυρική “χαμηλή φωνή”;», Νέα Εστία, τ. 167, τχ 1831, Μάρτιος 2010, σ. 464-487.

223. «Ο Σολωμός του Κυριάκου Χαραλαμπίδη», Πάροδος, τχ. 37, Ιούλιος 2010, σ. 4360-4368.

     224. «Ο Γιώργος Χειμωνάς ως νεοτερικός (;) συγγραφέας», Η νεοτερικότητα στη νεοελληνική λογοτεχνία και κριτική του 19ου και του 20ού αιώνα. Πρακτικά της ΙΒ΄ επιστημονικής συνάντησης του Τομέα Μεσαιωνικών και Νέων Ελληνικών Σπουδών αφιερωμένης στη μνήμη της Σοφίας Σκοπετέα (Θεσσαλονίκη, 27-29 Μαρτίου 2009), Θεσσαλονίκη, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Επιστημονική Επετηρίδα της Φιλοσοφικής Σχολής, Περίοδος Β΄, Τεύχος Τμήματος Φιλολογίας, Τόμος Δωδέκατος 2010, σ. 495-508.

     225. «“Το πανηγύρι στα σπάρτα”: Μια φιλολογική ανάγνωση», Πρακτικά Επιστημονικού Συνεδρίου, Ο Κωστής Παλαμάς σήμερα 150 χρόνια από τη γέννησή του, 19-20 Ιουνίου 2009, Συνεδριακό Κέντρο της Νομαρχίας Αιτωλοακαρνανίας, Ιερά Πόλη Μεσολογγίου, Αθήνα, Αιτωλική Πολιτιστική Εταιρεία 2010, σ. 287-311.

     226. «Ο ποιητής και η πόλη του. Λευκωσία, επιλογή κειμένων Κυριάκος Χαραλαμπίδης, με σύγχρονες φωτογραφίες του Ευριπίδη Κλέοπα και παλαιότερες άλλων φωτογράφων, Μεταίχμιο, Αθήνα 2010, σ. 424» [βιβλιοκρισία], Νέα Εστία, τχ. 1840, Ιανουάριος 2011, σ. 161-164.

     227. «Η μετρική του Αλαφροΐσκιωτου: Από τη ρυθμική επίδραση του Laus Vitae  του D’Annunzio στον ‘‘ελευθερωμένο δεκαπεντασύλλαβο’’», Εισαγωγή στην ποίηση του Σικελιανού. Επιλογή κριτικών κειμένων, Επιμέλεια Ερατοσθένης Γ. Καψωμένος, Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 2011, σ. 395-415.

     228. «Zorba the Greek του Μιχάλη Κακογιάννη και Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά του Νίκου Καζαντζάκη: μια σύγκριση υπό τη σκιά της πρόσληψης του καζαντζακικού έργου», Νίκος Καζαντζάκης. Παραμορφώσεις, παραλείψεις, μυθοποιήσεις, Επιμέλεια Έρη Σταυροπούλου, Θανάσης Αγάθος, Αθήνα, Εκδόσεις Γκοβόστη 2011, σ. 81-114.

     229. «Ο Παπαδιαμάντης ως δείκτης της εκκρεμούς ταυτότητάς μας ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση [Συνομιλία του “Δ” με τον Ευριπίδη Γαραντούδη]», Το Δέντρο, τχ. 181-182, Ιούνιος 2011, [Αφιέρωμα:] Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης. Νέες αναγνώσεις, σ. 23-27.

     230. «Ο άρρηκτος δεσμός του κοινωνικού με το υπαρξιακό βίωμα. Πάνος Κ. Θασίτης, Τα ποιήματα, Επιμέλεια: Σταύρος Ζαφειρίου. Εισαγωγή: Αλέξης Ζήρας. Αθήνα, Νεφέλη 2011, 227 σελ.» [βιβλιοκρισία], Εντευκτήριο, τχ. 93, Απρίλιος-Ιούνιος 2011, σ. 104-107.

     231. «Ελληνική ποίηση και κινηματογράφος: Μεταμορφώσεις της ιστορικής και της καλλιτεχνικής μνήμης», Γραφές της μνήμης. Σύγκριση – Αναπαράσταση – Θεωρία, Εισαγωγή-επιμέλεια Ζ.Ι. Σιαφλέκης, Αθήνα, Εκδόσεις Gutenberg-Ελληνική Εταιρεία Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας 2011, σ. 455-473.

     232. «Η κυπριακή λογοτεχνία στην Ελλάδα. Μια σημαντική προσπάθεια για έξοδο από την αφάνεια. Γιώργος Κεχαγιόγλου, Ντίνα Παγιάση Κατσούρη. Ποιήματα και διηγήματα: μια ανθολόγηση, Αθήνα, Εκδόσεις Τόπος, Επί των κειμένων. Κυπριακή Λογοτεχνία Ι, 2009, σ. 196. Λευτέρης Παπαλεοντίου - Έλλη Φιλοκύπρου, Κυπριακή μετασυμβολιστική ποίηση, Αθήνα, Εκδόσεις Τόπος, Επί των κειμένων. Κυπριακή Λογοτεχνία ΙΙ, 2009, σ. 156. Κώστας Νικολαΐδης, Ανθολογία ποίησης Θοδόση Πιερίδη, Αθήνα, Εκδόσεις Τόπος, Επί των κειμένων. Κυπριακή Λογοτεχνία ΙΙΙ, 2010, σ. 183. Γιώργος Μολέσκης, Σύγχρονοι Τουρκοκύπριοι ποιητές: Απόπειρα επικοινωνίας, Αθήνα, Εκδόσεις Τόπος, Επί των κειμένων. Κυπριακή Λογοτεχνία ΙV, 2010, σ. 141» [βιβλιοκρισία], Νέα Εστία, τ. 170, τχ. 1847, Σεπτέμβριος 2011, σ. 424-427.

      233. «Γιατί να διαβάσει κανείς Σικελιανό σήμερα; Εισαγωγή στην ποίηση του Σικελιανού. Επιλογή κριτικών κειμένων, Επιμέλεια Ερατοσθένης Γ. Καψωμένος, Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 2011, σελ. 501» [βιβλιοκρισία], The Athens Review of Books-Αθηναϊκή Επιθεώρηση του Βιβλίου, τχ. 22, Οκτώβριος 2011, σ. 23-25.

      234. «Ο Οδυσσέας Ελύτης και ο κινηματογράφος», Φιλελεύθερη Έμφαση, τχ. 49, Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2011, σ. 123-132.

      235. «Ο Ελύτης παρών στο παρόν μας. [1] Οδυσσέας Ελύτης, Συν τοις άλλοις. 37 συνεντεύξεις, Αθήνα, Ύψιλον/βιβλία 2011, σελ. 352 + ένθετο cd: Συνέντευξη τύπου στη «Μεγάλη Βρεταννία», 19 Οκτωβρίου 1979. [2] Οδυσσέας Ελύτης. Ο ναυτίλος του αιώνα, Σύνθεση – επιμέλεια Ιουλίτα Ηλιοπούλου, Αθήνα, Ίκαρος 2011, σελ. 400. [3] Ο Ελύτης στην Ευρώπη. Πρακτικά συνεδρίου, Πανεπιστήμιο της Ρώμης «La Sapienza», Νοέμβριος 2006, Επιμέλεια Paola Maria Minucci - Χρήστος Μπιντούδης, Αθήνα, Εκδόσεις Ίκαρος 2011, σελ. 568» [βιβλιοκρισία], The Athens Review of Books-Αθηναϊκή Επιθεώρηση του Βιβλίου, τχ. 25, Ιανουάριος 2012, σ. 12-14.

      236. «Μια συστηματική φιλολογική θεώρηση της αφανούς κυπριακής λογοτεχνίας. Θεοδόσης Πυλαρινός, Εν ειναλίη Κύπρω έσσετ’ αοιδός. Μελετήματα για την κυπριακή λογοτεχνία, Αίπεια, Σπίτι της Κύπρου και Πάπυρος, Αθήνα 2011» [Βιβλιοκρισία], Νέα Ευθύνη, τχ. 11, Μάιος-Ιούνιος 2012, σ. 309-313.

      237. «Ο καρυωτακισμός πριν από τον Καρυωτάκη: φιλολογικές και ιστορικές όψεις του φαινομένου», Η νεοελληνική λογοτεχνία στον Μεσοπόλεμο. Ιστορική και φιλολογική προσέγγιση, Πρακτικά Συνεδρίου (Πύργος Ηλείας, 14-16 Μαΐου 2010), Επιμέλεια Αθανάσιος Θ. Φωτόπουλος, Πύργος, Εκδόσεις Αναζήτηση 2012, σ. 365-382.

      238. «Ο Κάλβος μεταξύ νεοκλασικισμού και ρομαντισμού», Τριαντάφυλλα και γιασεμιά. Τιμητικός τόμος για την Ελένη Πολίτου-Μαρμαρινού, Επιμέλεια Ζ.Ι. Σιαφλέκης – Ερασμία-Λουίζα Σταυροπούλου, Αθήνα, Gutenberg 2012, σ. 110-135.

      239. «Ερευνητικό πρόγραμμα “Επαφές της ελληνικής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα με τον κινηματογράφο. Σχολιασμένη βιβλιογραφική καταγραφή”», Από τη λογοτεχνία στον κινηματογράφο. Πρακτικά ημερίδας, Επιμέλεια: Φ. Ταμπάκη-Ιωνά, Μ.Ε. Γαλάνη, Αθήνα, Αιγόκερως – Πανεπιστήμιο Αθηνών, Φιλοσοφική Σχολή / Τμήμα Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας 2011 [Μάρτιος 2012], σ. 79-85.

      240. «Ο Μαβίλης και το επτανησιακό σονέτο: Κληρονομία, συγκλίσεις και αποκλίσεις», Κερκυραϊκά Χρονικά, περ. Β΄, τ. ΣΤ΄, 2012, Λορέντζος Μαβίλης. Εκατό χρόνια από τον θάνατό του. Πρακτικά επιστημονικής διημερίδας, 28-29 Απριλίου 2012, Κέρκυρα, Εταιρεία Κερκυραϊκών Σπουδών 2012, σ. 41-49.

      241. «Ελληνική ποίηση και κινηματογράφος στις μεταπολεμικές ποιητικές γενιές. Αποτυπώσεις της ιστορικής και καλλιτεχνικής μνήμης», Για μια ιστορία της ελληνικής λογοτεχνίας του εικοστού αιώνα. Προτάσεις ανασυγκρότησης, θέματα και ρεύματα, Πρακτικά συνεδρίου στη μνήμη του Αλέξανδρου Αργυρίου, Ρέθυμνο 20-21 Μαΐου 2011, Επιμέλεια Αγγέλα Καστρινάκη, Αλέξης Πολίτης, Δημήτρης Τζιόβας, Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης – Μουσείου Μπενάκη [Νοέμβριος] 2012, σ. 327-353.

      242. «Ο ίμερος του έρωτα και της υψηλής ποίησης. Κυριάκος Χαραλαμπίδης, Ίμερος, Μεταίχμιο, Αθήνα 2012» [βιβλιοκρισία], Ποιητική, τχ. 10, Φθινόπωρο-Χειμώνας 2012, σ. 274-278.

ΙΙΙ. Βιβλιοκρισίες και άλλα κείμενα στην εφημερίδα Τα Νέα

1. «“Δεν πάσχω από το σύμπλεγμα του κριτικού”. Ο Κώστας Σταματίου, ως κυματοθραύστης στη νεοελληνική καφρίλα. Κώστας Σταματίου, Το βιβλίο και ο χρόνος (1979-1991), Τόμος Α΄ (1979-1987) και Τόμος Β΄ (1988-1991), Πρόλογος Κώστας Ρεσβάνης, Επιλογή κειμένων Θανάσης Θ. Νιάρχος – Βάσω Κυριαζάκου, Επίμετρο Θανάσης Θ. Νιάρχος, Αθήνα, Εκδόσεις Καστανιώτη 2004, σσ. 1751» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 21-22 Μαΐου 2005, Βιβλιοδρόμιο, σ. 6-7.

2. «“Να μην αφήσουμε το δέρμα μας να γίνει το σύνορό μας”. 21 συγγραφείς γράφουν για τον ρατσισμό αλλά όχι για την ελληνοφοβία. Ο δρόμος για την Ομόνοια, Επιμ. - Προλ. Σταύρος Κασιώτης, Φωτ. Μαρία Θεοδωράκη, Εκδόσεις Καστανιώτη 2005» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 18-19 Ιουνίου 2005, Βιβλιοδρόμιο, σ. 7.

3. «Όρθιος και μόνος… Το έργο του Μανόλη Αναγνωστάκη παραμένει παρόν» [με αφορμή τον θάνατο του Μανόλη Αναγνωστάκη], Τα Νέα, 2-3 Ιουλίου 2005, Βιβλιοδρόμιο, σ. 6.

4. «Αστυνομικά παιχνίδια αντιγραφής. Σταύρος Κρητιώτης, Το μηνολόγιο ενός απόντος. Μυθιστόρημα κεντρώνων, Εκδ Πόλις 2005» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 16-17 Ιουλίου 2005, Βιβλιοδρόμιο, σ. 8-9.

5. «Το τέλος των ποιητικών μύθων. Κική Δημουλά, Χλόη Θερμοκηπίου, Εκδ. Ίκαρος 2005» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 30-31 Ιουλίου 2005, Βιβλιοδρόμιο, σ. 8-9.

     6. «Τα κοκόρια φωνάζουν ακόμα. Γιώργος Χρονάς, Τα κοκόρια της οδού Αισχύλου, Αθήνα, Εκδόσεις Οδός Πανός 2005» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 24-25 Σεπτεμβρίου 2005, Βιβλιοδρόμιο, σ. 8.

7. «Έκπληξη, απώθηση, αηδία, οργή. Βασίλης Βασιλικός, Η μυθολογία της Αμερικής, Αθήνα, Εκδ. Ελληνικά Γράμματα 2005» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 15-16 Οκτωβρίου 2005, Βιβλιοδρόμιο, σ. 6-7.

8. «Λάγιος, ο ονειροπόλος κυνικός» [με αφορμή τον θάνατο του Ηλία Λάγιου], Τα Νέα, 19-20 Νοεμβρίου 2005, Βιβλιοδρόμιο, σ. 10.

9. «Ο Ροΐδης στη δημοτική. Σκορδαλιά χωρίς σκόρδο» [σχόλιο], Τα Νέα, 3-4 Δεκεμβρίου 2005, Βιβλιοδρόμιο, σ. 20.

10. «Ο… Γιώργος, ο Δημήτρης, ο Μανώλης. Πώς οι κλασικοί γίνονται σύγχρονοι μέσα από τις αναγνώσεις των Δούκα, Δρακονταειδή, Καλοκύρη. Η Μάρω Δούκα διαβάζει Γεώργιο Μ. Βιζυηνό, Ο Φίλιππος Δρακονταειδής διαβάζει Δημήτριο Βικέλα, Ο Δημήτρης Καλοκύρης διαβάζει Εμμανουήλ Ροΐδη, Εκδ. Ελληνικά Γράμματα 2005», [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 23 Δεκεμβρίου 2005, Βιβλιοδρόμιο, σ. 10.

11. «Αδιέξοδα και λύσεις. Η σύγχρονη ελληνική πεζογραφία στα κριτικά κείμενα του Βαγγέλη Ραπτόπουλου. Βαγγέλης Ραπτόπουλος, Λίγη ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας, Εκδ. Πατάκη 2005», [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 21 Ιανουαρίου 2006, Βιβλιοδρόμιο, σ. 11.

12. «Γυναικείος ύμνος στην “ομοφυλόφιλη ευτυχία”. Ντόρα Ρωζέττη, Η ερωμένη της, Επιμέλεια Χριστίνα Ντουνιά, Εκδ. Μεταίχμιο, Αθήνα 2005» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 4 Φεβρουαρίου 2006, Βιβλιοδρόμιο, σ. 8-9.

13. «Ένα μεγάλο αλλά μετέωρο βήμα. Αλέξανδρος Αργυρίου, Ιστορία της ελληνικής λογοτεχνίας και η πρόσληψή της στα χρόνια της επισφαλούς δημοκρατίας (1950-1956), Τόμος Ε΄, Αθήνα, Εκδόσεις Καστανιώτη 2005 και Αλέξανδρος Αργυρίου, Ιστορία της ελληνικής λογοτεχνίας και η πρόσληψή της στα χρόνια της αυτοσχέδιας ανάπτυξης (1957-1963), Τόμος ΣΤ΄, Αθήνα, Εκδόσεις Καστανιώτη 2005» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 6 Μαΐου 2006, Βιβλιοδρόμιο, σ. 6-7.

14. «Μια διαρκής επανάσταση. Μιχάλης Κατσαρός, Ποιήματα. Μεσολόγγι, Κατά Σαδδουκαίων, Οροπέδιο, Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα 2005» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 17 Ιουνίου 2006, Βιβλιοδρόμιο, σ. 6.

15. «Με τον καημό της χαμένης πατρίδας. Κυριάκος Χαραλαμπίδης, Κυδώνιον μήλον, Αθήνα, Εκδ. Άγρα 2006» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 15 Ιουλίου 2006, Βιβλιοδρόμιο, σ. 10.

Αναδημ. του κειμένου: Για τον Χαραλαμπίδη. Κριτικά κείμενα, Εισαγωγή, ανθολόγηση κειμένων Θεοδόσης Πυλαρινός, Λευκωσία, Εκδόσεις Αιγαίον 2009, σ. 348-350.

16. «Η πικρή πατριδογνωσία της μητριάς πόλης. Αλ. Παπαγεωργίου-Βενετάς, Η Αθήνα του Μεσοπολέμου μέσα από τις Μέρες του Γιώργου Σεφέρη. Μια διερευνητική ανάγνωση, Αθήνα, Ίκαρος 2006» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 29 Ιουλίου 2006, Βιβλιοδρόμιο, σ. 10.

17. «Ο ιδανικός και ανάξιος εραστής του ταξιδιού. Νίκος Καββαδίας, Το ημερολόγιο ενός τιμονιέρη. Αθησαύριστα πεζογραφήματα και ποιήματα, Επιμέλεια Guy Saunier, Αθήνα, Άγρα 2006» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 12 Αυγούστου 2006, Βιβλιοδρόμιο, σ. 7.

18. «Οδυσσέας Ελύτης, αυτός ο άγνωστος» [επιφυλλίδα], Τα Νέα, 23 Σεπτεμβρίου 2006, Βιβλιοδρόμιο, σ. 12.

19. «O ποιητής απέναντι στους χοντροαστούς. Δημήτρης Νικορέτζος, Αγαπητέ μου Tériade. Ανέκδοτα γράμματα του Οδυσσέα Ελύτη στον Ε. Tériade, Εκδ. Εντός 2006 - Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Λέσβου» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 25 Νοεμβρίου 2006, Βιβλιοδρόμιο, σ. 6-7.

20. «Ξένος για τον μη ειδικό αναγνώστη. Η ανάγνωση της σολωμικής ποίησης αντιμετωπίζει δυσχέρειες μεγαλύτερες από κάθε άλλη εποχή», Τα Νέα, 30 Δεκεμβρίου 2006, Βιβλιοδρόμιο, Αφιέρωμα: Διονύσιος Σολωμός, το εθνικό μας φάντασμα, σ. 12-13.

21. «Πόσο καλά ελληνικά γνώριζε [ο Σολωμός];», Τα Νέα, 30 Δεκεμβρίου 2006, Βιβλιοδρόμιο, Αφιέρωμα: Διονύσιος Σολωμός, το εθνικό μας φάντασμα, σ. 12.

22. «Χειρόγραφα, μελέτες, στίχοι. Ένας βασικός οδηγός για την ανάγνωση και την ερμηνεία του σολωμικού έργου», Τα Νέα, 30 Δεκεμβρίου 2006, Βιβλιοδρόμιο, Αφιέρωμα: Διονύσιος Σολωμός, το εθνικό μας φάντασμα, σ. 14-15.

23. «Με το διαβατήριο της ιστορίας-ανοικτής πληγής. Γεώργιος Χαριτωνίδης, Με διαβατήριο και βίζα μιας μέρας, Αθήνα, Κέδρος 2006» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 10 Φεβρουαρίου 2007, Βιβλιοδρόμιο, σ. 10.

24. «Η Κομίχλια είναι εδώ. Κοσμάς Χαρπαντίδης, Τα δώρα του πανικού, Αθήνα, Κέδρος 2006» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 3 Μαρτίου 2007, Βιβλιοδρόμιο, σ. 7.

25. «Αυτή η Ελλάδα είναι η δική τους. Η ελληνική εμπειρία, Επιμ. Κίρκη Κεφαλέα, Αθήνα, Νεφέλη 2006» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 24 Μαρτίου 2007, Βιβλιοδρόμιο, σ. 12.

26. «Η σιωπηλή συνομιλία δύο δημιουργών. Γιάννης Ψυχοπαίδης, Κική Δημουλά, Συνάντηση, Αθήνα, Ίκαρος 2007» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 21 Ιουλίου 2007, Βιβλιοδρόμιο, σ. 12.

27. «Η μοναχική υπεροχή της ποίησης» [επιφυλλίδα], Τα Νέα, 8 Σεπτεμβρίου 2007, Βιβλιοδρόμιο, σ. 8.

Αναδημ. του κειμένου και 35 σχετικά με αυτό σχόλιο στην ιστοσελίδα: www.poiein.gr/archives/date/2007/09/21/

28. «Μια ανάποδη αποκάλυψη. Θανάσης Τριαρίδης, Τα μελένια λεμόνια. Η διαθήκη των γκαβλωμένων ανθρώπων, Αθήνα, Τυπωθήτω 2007» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 22 Σεπτεμβρίου 2007, Βιβλιοδρόμιο, σ. 4.

29. «Σαν χούφτα αφηγηματικής άμμου. Βαγγέλης Ραπτόπουλος, Η μεγάλη άμμος, Αθήνα, Κέδρος 2007» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 13 Οκτωβρίου 2007, Βιβλιοδρόμιο, σ. 6.

30. «Όταν το χρυσό ποτάμι σε βγάζει σκάρτο. Μάνος Ελευθερίου, Η μελαγχολία της πατρίδας μετά τις ειδήσεις των οκτώ, Αθήνα, Μεταίχμιο 2007» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 3 Νοεμβρίου 2007, Βιβλιοδρόμιο, σ. 7.

31. «Να λυτρωθούμε από τον Ζορμπαδισμό. Νίκος Καζαντζάκης, Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, Φίλιππος Φιλίππου, Ο θάνατος του Ζορμπά, Αθήνα, Εκδόσεις Πατάκη 2007, Θανάσης Αγάθος, Από το Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά στο Zorba the Greek, Αθήνα, Αιγόκερως 2007» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 24 Νοεμβρίου 2007, Βιβλιοδρόμιο, σ. 10-11.

32. «Ανήκα στον άντρα που δεν αγάπησα ποτέ. Π. Σ. Δέλτα, Αναμνήσεις 1940, Επιμέλεια: Αλ. Π. Ζάννας, Αθήνα, Εκδόσεις Ερμής (Αρχείο Π. Σ. Δέλτα Η΄) 2007» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 19 Ιανουαρίου 2008, Βιβλιοδρόμιο, σ. 7.

33. «Αγαπημένη, απωθημένη και μισητή πατρίδα. Μιχάλης Γκανάς, Μητριά πατρίδα, Ζωγραφική: Γιάννης Αδαμάκης, Αθήνα, Εκδ. Μελάνι 2007» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 2 Φεβρουαρίου 2008, Βιβλιοδρόμιο, σ. 10.

34. «Το Λεξικό αλλάζει τα δεδομένα. Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Αθήνα, Εκδ. Πατάκη 2007» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 9 Φεβρουαρίου 2008, Βιβλιοδρόμιο, σ. 10.

35. «Ιστοριογραφία με κέρδη και απώλειες. Αλέξανδρος Αργυρίου, Ιστορία της ελληνικής λογοτεχνίας και η πρόσληψή της όταν η δημοκρατία δοκιμάζεται, υπονομεύεται και καταλύεται (1964-1974 και μέχρι τις ημέρες μας), Τόμος Ζ΄ και Τόμος Η΄, Αθήνα, Εκδόσεις Καστανιώτη 2007» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 8 Μαρτίου 2008, Βιβλιοδρόμιο, σ. 10.

36. «Αλλόκοτες ιστορίες της διπλανής πόρτας. Βασίλης Αμανατίδης, Ο σκύλος της Χάρυβδης, Αθήνα, Εκδόσεις Καστανιώτη 2008» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 22 Μαρτίου 2008, Βιβλιοδρόμιο, σ. 5.

37. «Όταν ο Σολωμός και ο Καβάφης αλληλοσυμπληρώνονται. Δ.Ν. Μαρωνίτης, Διονύσιος Σολωμός. Μελετήματα, Αθήνα, Πατάκης 2007 και Κ.Π. Καβάφης. Μελετήματα, Αθήνα, Πατάκης 2007» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 25 Απριλίου 2008, Βιβλιοδρόμιο, σ. 11.

Αναδημ. Επέτειος. Κρίσεις και σχόλια για το έργο του Δ.Ν. Μαρωνίτη 2008-2009, Επιμέλεια Νάσος Βαγενάς, Αθήνα, Μικρή Άρκτος 2010, σ. 129-132.

38. «Πόσο μετανάστες είμαστε άραγε; Είμαστε όλοι μετανάστες, Επιμέλεια Μισέλ Φάις, Πρόλογος Αναστασία Νάτσινα, Αθήνα, Εκδόσεις Πατάκη 2008» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 24 Μαΐου 2008, Βιβλιοδρόμιο, σ. 8.

39. «Ανυπόφορος, όχι όμως κάλπης. Μαρίνα Καραγάτση, Το Ευχαριστημένο ή Οι δικοί μου άνθρωποι, Αθήνα, Εκδόσεις Άγρα 2008» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 28 Ιουνίου 2008, Βιβλιοδρόμιο, σ. 5.

40. «“Μίλα μου πάλι γι’ αγάπη…”. Τάσος Χατζητάτσης, Ασκήσεις μνήμης. Έντεκα Σικελικοί Εσπερινοί – Στη σφενδόνη, Αθήνα, Εκδόσεις Πόλις 2008», Τα Νέα, 30 Αυγούστου 2008, Βιβλιοδρόμιο, σ. 8.

41. «Με τα υλικά της φαντασίας και του παραμυθιού. Μιχάλης Φακίνος, Αναμνήσεις ενός λωτοφάγου, Αθήνα, Εκδόσεις Καστανιώτη 2008» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 4 Οκτωβρίου 2008, Βιβλιοδρόμιο, σ. 7.

42. «Πολιτικώς ορθές αλήθειες και εκσυγχρονισμός. Νίκος Θέμελης, Οι αλήθειες των άλλων, Αθήνα, Εκδόσεις Κέδρος 2008» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 18 Οκτωβρίου 2008, Βιβλιοδρόμιο, σ. 4-5.

43. «Να ζει κανείς ή να μη ζει;. Μάνος Ελευθερίου, Άνθρωπος στο πηγάδι, Αθήνα, Μεταίχμιο 2008» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 25 Οκτωβρίου 2008, Βιβλιοδρόμιο, σ. 4.

44. «Να ’ρχόσουνα, ρε μάγκα, στον τεκέ μας. Γιώργος Σκαμπαρδώνης, Όλα βαίνουν καλώς εναντίον μας, Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα 2008» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 15 Νοεμβρίου 2008, Βιβλιοδρόμιο, σ. 4.

45. «Πολύτιμο μέταλλο στην “Αρχαία σκουριά”. Μάρω Δούκα, Η αρχαία σκουριά, Έκδοση αναθεωρημένη, Αθήνα, Πατάκης 2008» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 29 Νοεμβρίου 2008, Βιβλιοδρόμιο, σ. 8.

46. «Τρόμος μπροστά στη ζωή και στους ανθρώπους. Θανάσης Τριαρίδης, Ich bebe. Όταν οι αμαξάδες μαστιγώνουν τ’ άλογα. Ανιστόρηση του τρόμου μου, Αθήνα, Τυπωθήτω 2008» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 20 Δεκεμβρίου 2008, Βιβλιοδρόμιο, σ. 8.

47. «Από τα σοφά παιδιά στα golden boys. Χρήστος Α. Χωμενίδης, Το σοφό παιδί, Αθήνα, Εκδόσεις Πατάκη 2008» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 17 Ιανουαρίου 2009, Βιβλιοδρόμιο, σ. 6-7.

48. «“Λάθη εκάμαμε· ατιμίες όμως όχι”. Γ. Κ. Κατσίμπαλης & Γιώργος Σεφέρης, «Αγαπητέ μου Γιώργο». Αλληλογραφία (1924-1970), Πρώτος τόμος (1924-1940) και Δεύτερος τόμος (1946-1970), Επιμέλεια επιστολών – Σχόλια Δημήτρης Δασκαλόπουλος, Αθήνα, Ίκαρος 2008» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 14 Φεβρουαρίου 2009, Βιβλιοδρόμιο, σ. 4-5.

49. «Ναυάγια μέσα στο σκοτάδι. Δημήτρης Νόλλας, Ναυαγίων πλάσματα, Αθήνα, Εκδόσεις Κέδρος 2009» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 14 Μαρτίου 2009, Βιβλιοδρόμιο, σ. 4.

50. «Η λογοτεχνία στη μέγγενη του ΑΣΕΠ» [σχόλιο], Τα Νέα, 1 Απριλίου 2009.

51. «Ο θάνατος έχει πολλές όψεις. Μαρία Κουγιουμτζή, Άγριο βελούδο, Αθήνα, Εκδόσεις Καστανιώτη 2008» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 25 Απριλίου 2009, Βιβλιοδρόμιο, σ. 6.

52. «Μία πατρίδα – ανοιχτή πληγή. Λεύκιος Ζαφειρίου, Οι συμμορίτες. Αναθεωρημένη έκδοση, Επιμέλεια-σχόλια Αλέξης Ζήρας, Αθήνα, Εκδόσεις Γαβριηλίδης 2009» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 30 Μαΐου 2009, Βιβλιοδρόμιο, σ. 6.

53. «Διανοούμενος, ισότιμα Έλληνας και ευρωπαίος. Ζήσιμος Λορεντζάτος, Collectanea, Αθήνα, Εκδόσεις Δόμος 2009» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 6 Ιουνίου 2009, Βιβλιοδρόμιο, σ. 6-7.

54. «Ξαναδιαβάζοντας το σολωμικό αίνιγμα. Διονύσιος Σολωμός, Έργα. Ποιήματα και πεζά, Δημήτρης Δημηρούλης εισαγωγή – επιμέλεια – σχόλια, Αθήνα, Μεταίχμιο 2007. - Διονύσιος Σολωμός, Ποιήματα και Πεζά, Φιλολογική επιμέλεια Γιώργος Βελουδής, Αθήνα, Εκδόσεις Πατάκη 2008» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 14 Αυγούστου 2009, Βιβλιοδρόμιο, σ. 6-7.

55. «Το παρελθόν θυμήθηκα…, Ανδρέας Μήτσου, Η ελεημοσύνη των γυναικών, Αθήνα, Καστανιώτης 2009» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 26 Σεπτεμβρίου 2009, Βιβλιοδρόμιο, σ. 7.

56. «Πάντα στο τέλος η τέχνη νικά. Μένης Κουμανταρέας, Σ’ ένα στρατόπεδο άκρη στην ερημιά, Αθήνα, Κέδρος 2009» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 17 Οκτωβρίου 2009, Βιβλιοδρόμιο, σ. 7.

57. «Η ξεχασμένη ιστορία διαρκώς παρούσα. Νίκος Δαββέτας, Η Εβραία νύφη, Αθήνα, Κέδρος 2009» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 31 Οκτωβρίου 2009, Βιβλιοδρόμιο, σ. 6-7.

58. «“Η δικιά μας λήθη είναι η κόλαση”. Τάσος Χατζητάτσης, Ακροτελεύτιοι εσπερινοί, Αθήνα, Εκδόσεις Πόλις 2009» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 7 Νοεμβρίου 2009, Βιβλιοδρόμιο, σ. 10.

59. «Εσωτερικός κόσμος, σκοτεινός. Αλέξης Σταμάτης, Σκότωσε ό,τι αγαπάς, Αθήνα, Εκδόσεις Καστανιώτη 2009» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 19 Δεκεμβρίου 2009, Βιβλιοδρόμιο, σ. 10.

60. «“Για να δουν πως είμαστε και γραμματισμένοι άνθρωποι”. Νίκος Μπελογιάννης, Σχέδιο για μια ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Πρώτες μακρυνές ρίζες και Προσχέδια - Σημειώσεις, Εισαγωγή Χριστίνα Ντουνιά, Εισαγωγή του 1983 – Επιμέλεια χειρογράφου Έλλη Παππά, Αθήνα, Εκδόσεις Άγρα 2009» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 13 Φεβρουαρίου 2010, Βιβλιοδρόμιο, σ. 6.

61. «Ο Λάγιος έγραψε την ιστορία του θανάτου του. Ηλίας Λάγιος, Ποιήματα, Αθήνα, Εκδόσεις Ίκαρος 2009» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 13 Μαρτίου 2010, Βιβλιοδρόμιο, σ. 8.

62. «Σε αναζήτηση παγκόσμιας ταυτότητας. Γιάννης Κιουρτσάκης, Ένας χωρικός στη Νέα Υόρκη, Αθήνα, Εκδόσεις Ίνδικτος 2009» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 2 Απριλίου 2010, Βιβλιοδρόμιο, σ. 5.

63. «“Δεν καβάλησα κανένα καλάμι· τα βρήκα όλα κατειλημμένα”. Δημήτρης Νικορέτζος, Ο άγνωστος Ελύτης της Μυτιλήνης. Σχέδιο βιογραφίας, Μυτιλήνη, Εκδόσεις Αιολίδα 2009, τομ. Α΄ και Β΄» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 10 Απριλίου 2010, Βιβλιοδρόμιο, σ. 2-3.

64. «Ποιητικίζουσα ρητορεία και επιδεικτική αυταρέσκεια. Ανδρέας Κάλβος, Ωδαί, Εισαγωγή – επιμέλεια – σχόλια: Δημήτρης Δημηρούλης, Αθήνα, Εκδόσεις Μεταίχμιο 2009» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 31 Ιουλίου 2010, Βιβλιοδρόμιο, σ. 34.

65. «Τα βουβά αισθήματα σκοτώνουν κατά λάθος. Θανάσης Χειμωνάς, Δεν την αγαπάω πια, Αθήνα, Εκδόσεις Πατάκη 2010» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 6 Νοεμβρίου 2010, Βιβλιοδρόμιο, σ. 4.

66. «“Η αγάπη, αυτό είναι που μας λείπει”. Θεόδωρος Γρηγοριάδης, Ο παλαιστής και ο δερβίσης, Αθήνα, Εκδόσεις Πατάκη 2010» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 4 Δεκεμβρίου 2010, Βιβλιοδρόμιο, σ. 34.

67. «Το φαινόμενο Παπαδιαμάντης. Ένας “άγιος” ανάμεσα σε Δύση και Ανατολή» [επιφυλλίδα], Τα Νέα, 3 Ιανουαρίου 2011, Ορίζοντες, σ. 1 και 8-9.

68. «Ιδιωτική τραγωδία, συλλογική ξεφτίλα. Ιωάννα Καρυστιάνη, Τα σακιά. Μυθιστόρημα, Αθήνα, Εκδόσεις Καστανιώτη 2010» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 22 Ιανουαρίου 2011, Βιβλιοδρόμιο, σ. 34.

69. «Ποίηση, η καλύτερη διπλωματία. Poeti Greci del Novecento (Έλληνες ποιητές του 20ού αιώνα), a cura (επιμέλεια) di Nicola Crocetti e Filippomaria Pontani, Milano, Mondadori (σειρά: I meridiani) 2010» [βιβλιοκρισία], Τα Νέα, 15 Μαρτίου 2011, Ορίζοντες.

IV. Mεταφράσεις από την ιταλική γλώσσα

1. Τέσσερις καβαφικές μελέτες του Filippo Maria Pontani, στο βιβλίο, Eπτά δοκίμια και μελετήματα για τον Kαβάφη (1936-1974), Πρόλογος Γ. Π. Σαββίδης, Eισαγωγή Massimo Peri, Aθήνα, Mορφωτικό Ίδρυμα Eθνικής Tραπέζης 1991: «Πηγές της ποίησης του Kαβάφη», σ. 49-72· «Kωνσταντίνου Kαβάφη: Δυο πεζά για τον Shakespeare», σ. 149-159· «Tελική εισαγωγή στα 154 ποιήματα», σ. 205-227 και «Kαβάφης και Keats», σ. 229-252.

2. Τέσσερις μελέτες του Massimo Peri, οι δύο από τις οποίες περιλαμβάνονται στο βιβλίο του, Δοκίμια αφηγηματολογίας, Eπιμέλεια Σ.N. Φιλιππίδης, Hράκλειο, Πανεπιστημιακές εκδόσεις Kρήτης 1994: «Στην οδό προς τον ελεύθερο πλάγιο λόγο: Παρέμβαση, υποκατάσταση, διαπλοκή», σ. 45-98 και «Ένας γαλλισμός στη νεοελληνική αφηγηματογραφία», σ. 119-137, ενώ η μία εκδόθηκε αυτοτελώς: Tο περιοδικό «Tα Nέα Γράμματα», Aθήνα, Σύλλογος διδακτικού προσωπικού Φιλοσοφικής Σχολής Πανεπ. Aθηνών 1989, [Περιοδικό «Παρουσία» - Παράρτημα αρ. 6], σ. 9-58.

3. Την ανθολογία αρχαιοελληνικών επιτύμβιων επιγραμμάτων του Salvatore Nicosia, Tο σήμα και η μνήμη. Tαφικά επιγράμματα από την αρχαία Eλλάδα, Aθήνα, Πολύτυπο 1994, σσ. 235.

4. Το βιβλίο με μεταφράσεις ποιημάτων του Tσέζαρε Παβέζε, O θάνατος θα ’ρθει και θά ’χει τα μάτια σου, Eισαγωγή και μετάφραση Eυριπίδη Γαραντούδη, Kαβάλα, Εκδόσεις Υπόστεγο 1988, σσ. 63.

5. Το βιβλίο με μεταφράσεις ποιημάτων του Σαλβατόρε Kουαζίμοντο, Kι αμέσως βραδιάζει. Ποιήματα, Μετάφραση - εισαγωγή - επιμέλεια Eυριπίδης Γαραντούδης, Aθήνα, Eκδόσεις Πατάκη (Nαυτίλος - Aναγνώσματα) 1999.

6. Tο λιμπρέτο των Giovanni Targioni-Tozzetti και Guido Menasci για την όπερα Cavalleria Rusticana του Pietro Mascani. H μετάφραση δημοσιεύτηκε στον τόμο Mνήμη Mαρία Kάλλας. Πιέτρο Mασκάνι, Kαβαλερία Pουστικάνα, Aθήνα, Mέγαρο Mουσικής Aθηνών 1993, σ. 75-89 [πρώτη παράσταση της όπερας στις 11 Mαρτίου 1993] και αναδημοσιεύτηκε στον τόμο Pietro Mascani, Cavalleria Rusticana, Αθήνα, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών 2004, σ. 48-63.

7. Δημοσίευσα επίσης σε περιοδικά μεταφράσεις ποιητικών και πεζών λογοτεχνικών κειμένων των ιταλών συγγραφέων Giacomo Leopardi, Dino Campana, Vincenzo Consolo, Eugenio Montale, Cesare Pavese, Sandro Penna, Salvatore Quasimodo, Edoardo Sanguineti και Alberto Savinio.

V. Συμμετοχή σε ντοκιμαντέρ για έλληνες λογοτέχνες

1. «Γιώργος Σεφέρης – Οδυσσέας Ελύτης. Δύο νόμπελ στην ελληνική ποίηση», Σειρά ντοκιμαντέρ «Παρασκήνιο». Παραγωγή: ΕΡΤ ΑΕ. Χρονολογία παραγωγής: 1999. Σκηνοθεσία: Τάκης Χατζόπουλος. Διάρκεια: 49΄:37΄΄:00. Ηλεκτρονική διεύθυνση. www.ert-archives.gr/V3/public/main/page-assetview.aspx &autostart=0

2. «Γιάννης Ρίτσος», Σειρά ντοκιμαντέρ «Εποχές και συγγραφείς». Παραγωγή: ΕΡΤ ΑΕ. Χρονολογία παραγωγής: 2002. Σκηνοθεσία: Τάσος Ψαρράς. Διάρκεια: 55΄:23΄΄:15. Ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.ert-archives.gr/V3/public/main/ page-assetview.aspx?tid=8544&autostart=0

3. «Αλέξανδρος Αργυρίου», Σειρά ντοκιμαντέρ «Εποχές και συγγραφείς». Παραγωγή: ΕΡΤ ΑΕ. Χρονολογία παραγωγής: 2004. Σκηνοθεσία: Τάσος Ψαρράς. Διάρκεια: 50΄:05΄΄:20. Ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.ert-archives.gr/V3/public/ main/page-assetview.aspx?tid=8597&autostart=0

4. «Μιλτιάδης Μαλακάσης», Σειρά ντοκιμαντέρ «Εποχές και συγγραφείς». Παραγωγή: ΕΡΤ ΑΕ. Χρονολογία παραγωγής: 2008. Σκηνοθεσία: Τάσος Ψαρράς. Διάρκεια: 52΄:47΄΄:00. Ηλεκτρονική διεύθυνση: http://documentarygr.blogspot.com /2010/11/ blog-post_16.html

5. In the Waters of Cyprus. The poet Kyriakos Charalambides, A documentary by Elias Demetriou, Production The Press and Information Office of the Republic of Cyprus, Ammos films 2009 (dvd).

6. Mεγάλοι Έλληνες. Οι 100 κορυφαίοι όλων των εποχών. Από τη θέση 100 μέχρι και τους 10 της πρώτης δεκάδας, Παραγωγή: ΣΚΑΪ. Χρονολογία παραγωγής: 2009. Διάρκεια: 4 ώρες (2 dvd).

7. «Στρατής Τσίρκας», Σειρά ντοκιμαντέρ «Λογο-τεχνία». Παραγωγή: ΕΡΤ ΑΕ. Χρονολογία παραγωγής: 2010. Σενάριο-Σκηνοθεσία: Ηρώ Σγουράκη. Διάρκεια: 26΄:19΄΄:00. Πρώτη τηλεοπτική προβολή: 5 Ιανουαρίου 2011 στο «Πρίσμα +» της ΕΡΤ.