Αρχική » Προπτυχιακές Σπουδές » Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκού Έτους 2019-2020 » Μαθήματα » Μαθήματα Λατινικής Φιλολογίας

Μαθήματα Λατινικής Φιλολογίας 2019-2020

ΦΦL01 Εισαγωγή στη λατινική γλώσσα και γραμματεία | A' εξάμηνο

Σ. Παπαϊωάννου (Α-Λ) 

Εισαγωγή στη Λατινική Γραμματεία. Βασικά λογοτεχνικά είδη και εκπρόσωποι. Επισκόπηση της Ρωμαϊκής ιστορίας και η σημασία της ιστορικής πραγματικότητας για την εμφάνιση των λογοτεχνικών ειδών. 

Επανάληψη επιλεγμένων ενοτήτων του λατινικού συντακτικού (μετοχές, δευτερεύουσες προτάσεις, πλάγιος λόγος) και ενίσχυση του λατινικού λεξιλογίου με ασκήσεις και κείμενα. 

 

Α. Μιχαλόπουλος (Μ-Ω)

Αντικείμενο του μαθήματος αποτελεί η επισκόπηση της Λατινικής λογοτεχνίας από τις αρχές της μέχρι και τον 2ο αι. μ.Χ. Μελετώνται τα λογοτεχνικά είδη στη διαχρονική τους εξέλιξη, καθώς και η ζωή και το έργο των σημαντικότερων εκπροσώπων κάθε είδους. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στους συγγραφείς και τα λογοτεχνικά είδη κατά την εποχή του Αυγούστου. Παράλληλα, επιδιώκεται η διεύρυνση και εμβάθυνση των γνώσεων των φοιτητών στη Γραμματική και το Συντακτικό της λατινικής γλώσσας καθώς και ο εμπλουτισμός του λεξιλογίου τους μέσα από τη μελέτη επιλεγμένων κειμένων της λατινικής πεζογραφίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αντιμετώπιση μεταφραστικών προβλημάτων και στην εξοικείωση των φοιτητών με τεχνικές μετάφρασης από τη λατινική στην ελληνική.

 

ΦΦL02 Λατινική Φιλολογία -Μεταφραστική θεωρία και πράξη | Β' εξάμηνο

Δ. Μπενέτος

Μεταφραστική Θεωρία και Πράξη

    1. Θεωρία και γλωσσικές ασκήσεις για τη μετάφραση από τα λατινικά στα ελληνικά και αντίστροφα.
    2. Επιμέρους γνωστικά πεδία
      • Σύγχρονη και παραδοσιακή ορολογία
      • Μορφολογία
      • Σύνταξη
      • Γλωσσολογικές προεκτάσεις
      • Γλωσσικές ασκήσεις πεζού λόγου
      • Δημοφιλή κείμενα
      • Κλασική και μεσαιωνική λατινική γλώσσα
    3. Λέξεις Κλειδιά: Μετάφραση, μεταφραστική Θεωρία, Κλασικές γλώσσες, Λατινικά, Λατινική Φιλολογία, Λατινική πεζογραφία

ΚΦL03 - ΜΦL03 - ΓΦL03 Λατινική Φιλολογία – Έπος | Γ' εξάμηνο

Ε. Καραμαλέγκου

Βιργιλίου, Αινειάς. Εισαγωγή στην εποχή του Αυγούστου, στη λατινική επική ποίηση και στο έργο του ποιητή. Το έπος του Βιργιλίου στο πλαίσιο της λογοτεχνικής παράδοσης και της αυγούστειας κουλτούρας με έμφαση στα ζητήματα του είδους και της διακειμενικότητας. Ανάλυση και ερμηνεία αποσπασμάτων από τα βιβλία I, II, III, IV, VI, VIII, X, XII.

ΚΦL04 Λατινική Φιλολογία – Ρητορεία | Δ' εξάμηνο

Σ.  Γεωργακοπούλου

Εισαγωγή στη ρωμαϊκή ρητορική και Κικέρων, Pro Marcello

1. Ρωμαϊκή ρητορική ως ιστορική πραγματικότητα και ως ιδεολογικό υπόδειγμα (συνθήκες, ορολογία, θεωρητικές πραγματείες, το σύστημα της ρητορικής τέχνης στην αρχαία Ρώμη).

2. Πολιτική επισκόπηση του έτους 46 π.Χ. στη Ρώμη (με έμφαση στο πολιτικό πρόγραμμα του Ιουλίου Καίσαρα και τη θέση του Κικέρωνα, καθώς και στην πολιτική ταυτότητα του Μαρκέλλου). Το είδος του λόγου Υπέρ του Μαρκέλλου, η χρονική του δόμηση, οι πολιτικοποιημένοι όροι-κλειδιά, clementia Caesaris και magnanimitas. Ανάλυση και μετάφραση. Σχολιασμός (ερμηνευτικός, ιστορικός, ρητορικός, ετυμολογικός). Κριτικό υπόμνημα. Παράλληλα κείμενα από τη σύγχρονη επιστολογραφία του Κικέρωνα.

ΜΦL04 – ΓΦL04 Λατινική Φιλολογία – Ρητορεία | Δ' Εξάμηνο

Μ. Γκαράνη

Το μάθημα θα εστιάσει σε ένα λόγο του Κικέρωνα, τον πρώτο Κατιλινιακό λόγο (63 π.Χ.). Θα εξετάσουμε τα κοινωνικά και πολιτικά συμφραζόμενα της συνωμοσίας του Κατιλίνα, καθώς και τις ρητορικές τεχνικές που χρησιμοποιούνται στο κείμενο, όπως αυτές σχετίζονται με τον απώτερο σκοπό του ρήτορα. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη γραμματική και το συντακτικό του κειμένου. Συγχρόνως θα γίνει μια γενικότερη εισαγωγή στην ιστορία της Ρητορικής στην Αρχαία Ρώμη.

ΚΦL05-ΓΦL05 Λατινική Φιλολογία - Λυρική ποίηση | Ε' εξάμηνο

Α. Μιχαλόπουλος

Αντικείμενο του μαθήματος είναι η εξέταση του είδους της λυρικής ποίησης και της εξέλιξής του σε Ελλάδα και Ρώμη με επίκεντρο τις Ωδές του Ορατίου. Παρουσιάζονται η ζωή και το έργο του Ορατίου, η εποχή του και το ιστορικό, ιδεολογικό και πολιτικό πλαίσιο, στο οποίο έζησε και έγραψε. Μέσα από τη μελέτη επιλεγμένων ποιημάτων από τα τέσσερα βιβλία των Ωδών του μελετώνται λεπτομερώς η θεματολογία, η τεχνοτροπία, η ιδεολογία, η φιλοσοφία, το ύφος, η γλώσσα και το μέτρο του μεγάλου Αυγούστειου ποιητή.

ΚΦL07 - ΜΦL07 - ΓΦL07 Μεσαιωνική Λατινική Φιλολογία | ΣΤ' εξάμηνο

 Δ. Μπενέτος

  1. Εισαγωγή στη Μεσαιωνική Λατινική Φιλολογία. Ιστορικές περίοδοι και αντιπροσωπευτικοί συγγραφείς.
  2. Λογοτεχνικά είδη
    • Ιστοριογραφία του 6ου μ.Χ. αι. στη Δύση: Gregorius Turonensis, Historia Francorum, αποσπάσματα για τους Φράγκους βασιλείς της δυναστείας των Μεροβιγγείων.
    • Θρησκευτική Μεσαιωνική Ποίηση: Sequentiae Stabat Mater και Dies Irae. Ρυθμοτονική λατινική μεσαιωνική μετρική.
    • Κοσμική Μεσαιωνική Ποίηση: Venantius Honorius Clementianus Fortunatus (Ad Radegundem), Carmina Burana (O fortuna, Imperatrix Mundi).
    • Θρησκευτικό δράμα:  Ludus passionis. Γέννηση και εξέλιξη του θρησκευτικού δράματος και σύνδεσή του με το ευρωπαϊκό θέατρο.
  3. Λέξεις Κλειδιά: Μεσαιωνική Λατινική Φιλολογία, Gregorius Turonensis, Sequentia, Ludus passionis, Historia Francorum

ΚΦL06 – ΜΦL06- ΓΦL06 Λατινική Φιλολογία –Ελεγεία | Ζ' Εξάμηνο

Σ. Γεωργακοπούλου

1. Ιστορική επισκόπηση και κλειδιά ανάγνωσης της αυγούστειας ελεγείας. ΄Εμφυλη προσέγγιση με βάση τη θεωρία του Φουκώ. Εικονογραφικά, επιγραφικά και λογοτεχνικά testimonia του θεού Amor (Cupido) στη Ρώμη.

2. Προπέρτιος, 1.1, 1.19, 1.22: μετάφραση, σχόλια τριών ελεγειών από τη Μονόβιβλο. Οβίδιος, Remedia amoris: ανάλυση και ερμηνεία χωρίων που αποτυπώνουν τους ερωτογραφικούς κοινούς τόπους και την ελεγειακή μεταγλώσσα. Η επιγονικότητα του Οβιδίου και οι συνέπειές της. Κριτικό υπόμνημα. Ελεγειακό δίστιχο.

ΚΦL10 Σεμινάριο Λατινικής Φιλολογίας | Ζ' Εξάμηνο

1. Σ. Γεωργακοπούλου: Μενίππεια Σάτιρα - Σενέκας, Apocolocyntosis

Η Αποκολοκύνθωσις του θεϊκού Κλαυδίου είναι η μοναδική ακέραια σωζόμενη μαρτυρία μενίππειας σάτιρας. Ιστορικό πλαίσιο (54 μ.Χ.). Δομή του έργου. Μετάφραση και ερμηνεία. Prosimetrum, spoudaiogeloion. (Η σεμιναριακή εργασία βασίζεται σε ξενόγλωσση βιβλιογραφία).

 

2. Δ. Μπενέτος: Εισαγωγή στη Μεσαιωνική Λατινική Παλαιογραφία

  1. Εισαγωγή στη Μεσαιωνική Λατινική Παλαιογραφία. Η εποχή του Καρλομάγνου.
  2. Κριτική του κειμένου και Υπομνήματα (Apparatus criticus, apparatus fontium, apparatus sacrae scripturae).
  • Ανάγνωση και έκδοση χειρογράφων.
  • Εκμάθηση του προγράμματος  Classical Text Editor (Austrian Academy of  Sciences).
  • Εκμάθηση του προγράμματος  Endnote (Reuters).
  • Σεμιναριακή εργασία: Ανάγνωση και έκδοση λατινικού φιλολογικού χειρογράφου (συνήθως σχολιαστές του Αριστοτέλη)

Λέξεις Κλειδιά: Λατινική παλαιογραφία, Μεσαιωνική Λατινική Φιλολογία, Classical Text Editor, Endnote, Αυστριακή Ακαδημία Επιστημών, κριτικό υπόμνημα, κριτική του κειμένου.

 

3. Σ. Παπαϊωάννου: Αινειάδα

Η Αινειάδα του Βιργιλίου είναι το πλέον πολυδιαβασμένο έργο της Ελληνορωμαϊκής Λογοτεχνίας ανά τους αιώνες, με βάση των αριθμό των σωζόμενων χειρογράφων. Το σεμινάριο προσφέρει λεπτομερή ερμηνευτική μελέτη του έπους του Βριγιλίου στο σύνολό του, με έμφαση σε επιλεγμένα αποσπάσματα από όλα τα βιβλία. Παράλληλα, στη διάρκεια των μαθημάτων θα επιχειρηθεί ουσιαστική εισαγωγή στη θεωρία της λογοτεχνίας, με αναφορά στις βασικότερες λογοτεχνικές θεωρίες ερμηνείας των κλασικών κειμένων από τα μέσα του 20ου αι. και ως τις ημέρες μας, αρχής γενομένης από τη Νέα Κριτική και τον Στρουκτουραλισμό, αλλά και στην πολιτική της λογοτεχνικής πρόσληψης και παρουσίας του Βιργιλίου σε κλασικά έργα της Ευρωπαϊκής νεώτερης και σύγχρονης λογοτεχνίας. 

 

4. Ελ. Ντάνου (eldanou@hotmail.com): Ρωμαϊκή Βουκολική Ποίηση

Αντικείμενο του σεμιναρίου αποτελεί η μελέτη της γένεσης και της εξέλιξης της Ρωμαϊκής βουκολικής ποίησης με ιδιαίτερη έμφαση στο έργο που σηματοδότησε την καθιέρωση του βουκολικού είδους στη Ρώμη, τις Εκλογές του Βιργιλίου. Αρχικά, θα συζητηθεί ο όρος «βουκολικός» και θα εξετασθούν τα πρότυπα και οι καινοτομίες του Βιργιλίου στο βουκολικό είδος. Στη συνέχεια, θα γίνει επισκόπηση του ιστορικοκοινωνικού πλαισίου που οδήγησε στη δημιουργία και ανάπτυξη του βουκολικού είδους στη Ρώμη. Επιπλέον, θα μελετηθεί η εξέλιξη του βουκολικού είδους μέσα από την ανάλυση επιλεγμένων χωρίων από την ποίηση του Καλπούρνιου και του Νεμεσιανού. Στόχος του σεμιναρίου είναι η εξοικείωση των φοιτητών με την επιστημονική έρευνα, την επιλογή και εφαρμογή κατάλληλης μεθοδολογίας και βιβλιογραφίας μέσα από την προφορική παρουσίαση και την παράδοση μιας γραπτής εργασίας σχετικής με το αντικείμενο του σεμιναρίου.

5. Alessandro Lagioia: Λατινική Μετρική

Το Σεμινάριο έχει ως στόχο τη διδασκαλία της προσωδίας σε λατινικά κείμενα της κλασικής περιόδου της Ρωμαϊκής Λογοτεχνίας και συγκεκριμένα: • Εισαγωγή - Στοιχεία προσωδίας - Συλλαβισμός • Σχέση λογοτεχνικού είδους και μέτρου • Κανόνες μακρότητας και βραχύτητας • Ενδεικτικά διδασκόμενα μέτρα: δακτυλικό εξάμετρο και ελεγειακό δίστιχο, ιαμβικό τρίμετρο, σαπφική στροφή, σατούρνιος στίχος • Στοιχεία ρυθμικής πρόζας: cursus, clausula Για τους φοιτητές που θα επιλέξουν το σεμινάριο ΔΕΝ απαιτούνται προηγούμενες γνώσεις προσωδίας και μετρικής. Ενδεικτική βιβλιογραφία • Power point παραδόσεων • Αναστασίου Μέγα, Λατινική Μετρική • Fragmentum Censorini (De metris id est numeris anonymi cuiusdam epitoma) • Emanuel Alvarez, Praecepta de vocabulis et de ultimis syllabis


ΚΦL08 - ΓΦL08 Λατινική Φιλολογία: Δράμα – Κωμωδία | Ζ' εξάμηνο

Σ. Παπαϊωάννου

Εισαγωγή στο Ρωμαϊκό Θέατρο και τη Ρωμαϊκή Κωμωδία. Ρωμαϊκή Κωμωδία και Ελληνική Νέα Κωμωδία. Ρωμαϊκή Κωμωδία και η κωμική παράδοση της Ιταλίας. Εισαγωγή στον Πλαύτο και τον Τερέντιο. Εξέλιξη του λογοτεχνικού είδους από τον Αριστοφάνη ως τον Τερέντιο. Συστηματική μελέτη της κωμωδίας του Πλαύτου, Miles Gloriosus (Ο Καυχησιάρης Στρατιώτης) στο σύνολό της, τόσο από φιλολογική άποψη όσο και από την οπτική της δραματουργίας, και της κωμωδίας Ευνούχος του Τερεντίου. Θα μελετηθούν επιλεγμένα αποσπάσματα και από τα δύο έργα από το πρωτότυπο, ενώ και τα δύο έργα στο σύνολό τους από μετάφραση. 

ΚΦL12 Λατινική Πεζογραφία | Η' Εξάμηνο

Ελ. Ντάνου 

Ρωμαϊκό Μυθιστόρημα: Απουλήιου Μεταμορφώσεις 

Το μάθημα θα εξετάσει το Ρωμαϊκό μυθιστόρημα κατά τον1ο και 2ο αιώνα μ.Χ., εστιάζοντας στις Μεταμορφώσεις του Απουλήιου. Βασικοί στόχοι του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών με τα:

  • τα πρότυπα, τις βασικές θεματικές και την ιδιαιτερότητα του Ρωμαϊκού μυθιστορήματος
  • τη μελέτη των αφηγηματικών τεχνικών των Μεταμορφώσεων του Απουλήιου
  • την επισκόπηση του είδους σε συνάρτηση με το ιστορικοπολιτικό πλαίσιο κατά τον 1ο και 2ο αιώνα μ.Χ.

Κατά τη διάρκεια των μαθημάτων οι φοιτητές θα έχουν τη δυνατότητα να εξετάσουν το είδος του Ρωμαϊκού μυθιστορήματος σε σχέση τόσο με το αρχαιοελληνικό μυθιστόρημα, όσο και με το μοντέρνο μυθιστόρημα. Επίσης, θα δοθεί έμφασηστη γλώσσα και το ύφος του Ρωμαϊκού μυθιστορήματος μέσα από τη μελέτη και την ανάλυση επιλεγμένων αποσπασμάτων από το πρωτότυπο.