Αρχική » Προπτυχιακές Σπουδές » Μαθήματα προσφερόμενα σε άλλα Τμήματα » Τμήμα Ιστορίας & Αρχαιολογίας

Μαθήματα Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας 2017-2018

Αρχαία Ελληνική Φιλολογία Ι: Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Φιλολογία (Α΄Εξάμηνο, ΒΦΑ03)

  • Διδάσκουσα: Α. Καρβούνη

Αρχαία Ελληνική Φιλολογία ΙΙ: Ηρόδοτος (Γ΄Εξάμηνο, ΒΦΑ04)

Ηρόδοτος: εισαγωγή στην ιστοριογραφία, σύγκριση Εκαταίου, Ηροδότου και Θουκυδίδη, ο βίος και το έργο του Ηροδότου, ερμηνεία επιλεγμένων χωρίων από το πρώτο και τρίτο  βιβλίο.

  • Διδάσκουσα: Α. Κουμιώτου

Αρχαία Ελληνική Φιλολογία ΙΙΙ: Θουκυδίδης (Ε΄Εξάμηνο, ΒΦΑ27)

Κατά τις παραδόσεις θα αναγνωσθούν και θα σχολιασθούν εκτενή αποσπάσματα από το σύνολο του κειμένου των Ιστοριών του Θουκυδίδη. Θα μελετηθεί η γλώσσα, το λογοτεχνικό ύφος, η ιστορική μέθοδος και η κοσμοθεωρία του ιστορικού. Θα συζητηθούν προβλήματα κριτικής και παραδόσεως του κειμένου και θα γίνει αξιολόγηση της συμβολής του έργου στην εξέλιξη της ιστοριογραφίας ως λογοτεχνικού και επιστημονικού είδους.

Διδάσκ.: Β. Βερτουδάκης

Αρχαία Ελληνική Φιλολογία ΙΙV: Μεταγενέστερη ιστοριογραφία (ΣΤ΄Εξάμηνο, ΒΦΑ07)

Αντικείμενο του μαθήματος είναι η εξοικείωση με την ελληνική συγγραφική παραγωγή των αυτοκρατορικών χρόνων με έμφαση στα είδη της πεζογραφίας. Τα εισαγωγικά μαθήματα εξετάζουν το ιστορικό πλαίσιο της ρωμαϊκής κυριαρχίας, τις νέες τάσεις στην ελληνική ιστοριογραφία που αναδύονται κατά την περίοδο αυτή, καθώς και την άνθηση της ρητορικής, το κίνημα της 'Δεύτερης Σοφιστικής' και τους εκπροσώπους της, το αρχαίο ελληνικό μυθιστόρημα και το είδος της βιογραφίας. Για το μεγαλύτερο μέρος των μαθημάτων εστιάζουμε στη μορφή του Πλουτάρχου και στους Παράλληλους Βίους του, και στη μελέτη του βίου του Αλεξάνδρου.

  • Διδάσκουσα: Αικ. Καρβούνη

Μαθήματα Λατινικής Φιλολογίας 2017-2018

Λατινική Φιλολογία Ι: Θεματογραφία (Β΄Εξάμηνο, ΒΦL03)

Σκοπός του μαθήματος αποτελεί η επανάληψη, διεύρυνση και εμβάθυνση των γνώσεων των φοιτητών έσα από τη μελέτη επιλεγμένων φαινομένων της λατινικής γραμματικής και του συντακτικού, καθώς και ο εμπλουτισμός του λεξιλογίου τους μέσα από την επεξεργασία ασκήσεων και κειμένων της λατινικής πεζογραφίας.

Διδάσκοντες: Σ. Παπαϊωάννου (Α-Λ), Α. Μιχαλόπουλος (Μ-Ω)

Λατινική Φιλολογία ΙΙ: Ιστοριογραφία (Γ΄Εξάμηνο, ΒΦL04)

  1. Εισαγωγή στη Μεσαιωνική Λατινική Φιλολογία. Ιστορικές περίοδοι και αντιπροσωπευτικοί συγγραφείς.

     Λογοτεχνικά είδη

    • Ιστοριογραφία του 6ου μ.Χ. αι. στη Δύση: Gregorius Turonensis, Historia Francorum, αποσπάσματα για τους Φράγκους βασιλείς της δυναστείας των Μεροβιγγείων.
    • Θρησκευτική Μεσαιωνική Ποίηση: Sequentiae Stabat Mater και Dies Irae. Ρυθμοτονική λατινική μεσαιωνική μετρική.
    • Κοσμική Μεσαιωνική Ποίηση: Venantius Honorius Clementianus Fortunatus (Ad Radegundem), Carmina Burana (O fortuna, Imperatrix Mundi).
    • Θρησκευτικό δράμα:  Ludus passionis. Γέννηση και εξέλιξη του θρησκευτικού δράματος και σύνδεσή του με το ευρωπαϊκό θέατρο.

    Λέξεις Κλειδιά: Μεσαιωνική Λατινική Φιλολογία, Gregorius Turonensis, Sequentia, Ludus passionis, Historia Francorum

Διδάσκων: Δ. Μπενέτος


Μαθήματα Νεοελληνικής Φιλολογίας 2017-2018

ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

ΒΦΝ03 (Δ’ Εξαμ.) Νεοελληνική Φιλολογία Ι/Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας από τις αρχές έως και τον 20ό αι.            

  • Διδάσκων: Γιάννης Ξούριας

Αντικείμενο του μαθήματος είναι η γραμματολογική επισκόπηση της νεοελληνικής λογοτεχνικής παραγωγής από τις αρχές έως τον 20ό αι., ώστε οι φοιτητές/τριες να διαμορφώσουν, μέσα από την παρουσίαση των συνεχειών και των ρήξεων, επαρκή εικόνα της εξέλιξης της νεοελληνικής λογοτεχνίας (γραμματολογικές περίοδοι, συγγραφείς, έργα, αισθητικά και πνευματικά ρεύματα). Παράλληλα, το μάθημα στοχεύει στην εξοικείωση με τους μεθοδολογικούς και επιστημολογικούς προβληματισμούς της ιστοριογραφίας της λογοτεχνίας. Η διδασκαλία υποστηρίζεται από τη μελέτη επιλεγμένων κειμένων, τα οποία αξιοποιούνται ως εποπτικά εργαλεία και ως τεκμήρια των γενικών γραμματολογικών διαπιστώσεων.

ΒΦΝ83 (ΣΤ’ Εξάμ.)  Νεοελληνική Φιλολογία ΙΙ/Ποίηση και πεζογραφία 19ου και 20ού αι.

  • Διδάσκων Δημήτρης Αγγελάτος

Από την αληθοφάνεια στην παροντικότηταζωγραφικές τροχιές της νεοελληνικής πεζογραφίας στο β’ ήμισυ του 19ου αιώνα

Στην παράδοση θα εξεταστούν νεοελληνικά πεζογραφικά κείμενα (μυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα) που καλύπτουν χρονικά το β’ ήμισυ του 19ου αιώνα και συνδέονται με αισθητικά και λογοτεχνικά ρεύματα της εποχής, όπως ο Ρομαντισμός, ο Ρεαλισμός, ο Νατουραλισμός, ο Αισθητισμός, αλλά και ιδιαίτερα λογοτεχνικά είδη.

Η αφετηρία εδώ της ερμηνευτικής προσέγγισης των κειμένων, έγκειται στο γεγονός ότι τα καλλιτεχνικά εγχειρήματα –και κατά κύριο λόγο, τα λογοτεχνικής και εικαστικής υφής- ορίζονται από την εποχή του Περί Ποιητικής του Αριστοτέλη, ως τροποποιήσεις της πραγματικής χρονικής ροής, ως ιδιαίτερες δηλαδή, καλλιτεχνικά μορφοποιημένες όψεις του Χρόνου, "ορατού" πλέον με «σάρκα και οστά» (κατά τη διατύπωση του M. Bakhtin) ο οποίος έτσι χωροποιείται.  

Η χωροποίηση αυτή του Χρόνου γίνεται ιδιαίτερα αισθητή σε κείμενα που χαρακτηρίζονται για τους εικαστικού χαρακτήρα αφηγηματικούς και ρητορικούς τρόπους τους, για τις επιλογές δηλαδή συγγραφέων, με τις οποίες ο λόγος της αφήγησης συγκλίνει με τους όρους διαμόρφωσης της εικόνας, εξ ου και οι ζωγραφικές αφηγηματικές πραγματώσεις, κατά ορισμένες κλίμακες που οδηγούν από την αρχαϊκή ομοιότητα (η ψευδαισθητική εκδοχή στοίχισης με την πραγματική ροή του Χρόνου) στη μοντέρνα παροντικότητα (η απόδοση του Χρόνου στην ακαριαία έκρηξή του)

Στο πλαίσιο αυτό της σύγκλισης λόγου και εικόνας,  το ενδιαφέρον της παράδοσης θα στραφεί σε αφηγηματικά κείμενα της νεοελληνικής πεζογραφίας στο β’ ήμισυ του 19ου αιώνα, εποχή που δεσπόζει ο αισθητικός και καλλιτεχνικός κανόνας της αληθοφάνειας, η τυποποίηση δηλαδή του πραγματικού και η αναγωγή του στη σφαίρα του ιδανικού. Τα κείμενα που θα εξεταστούν, μέσα από το πρίσμα της σύγκλισης λόγου και εικόνας, άλλοτε συντονίζονται με τον κανόνα της αληθοφάνειας όπως π.χ. συμβαίνει με το ηθογραφικό διήγημα, άλλοτε τον αμφισβητούν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο και μορφοποιούν/χωροποιούν καλλιτεχνικά το Χρόνο στη διάσταση της παροντικότητάς του (όπως στις  περιπτώσεις του Εμμ. Ροϊδη, του Αλέξ. Παπαδιαμάντη, του Μιχ. Μητσάκη και του Νικ. Επισκοπόπουλου), άλλοτε, τέλος, κινούνται στον ενδιάμεσο χώρο (όπως στις περιπτώσεις του Ανδρ. Καρκαβίτσα, του Γρηγ. Ξενόπουλου και του Ιωάν. Κονδυλάκη).

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΚΦΝ08 (Ε’ Κλασικό) Συγκριτική Φιλολογία

  • Διδάσκουσα: Λητώ Ιωακειμίδου

Ύστερα από μια εισαγωγή στον κλάδο της Συγκριτικής Φιλολογίας και την παρουσίαση του ερευνητικού της ενδιαφέροντος για το ζήτημα των λογοτεχνικών ειδών, το μάθημα επικεντρώνεται στην εξέταση του διηγήματος. Μελετώνται τα ειδολογικά χαρακτηριστικά του σε θεωρητικό επίπεδο, αλλά και με τη στήριξη χαρακτηριστικών παραδειγμάτων. Γίνεται εκτενής αναφορά στην εξέλιξη του διηγήματος στο πλαίσιο της δυτικής λογοτεχνικής παραγωγής από την Αναγέννηση μέχρι τις μέρες μας και στους «σταθμούς» της πορείας του. Βάσει επιλογής κειμένων, αναπτύσσονται ζητήματα του ηθογραφικού, του νατουραλιστικού και του μοντερνιστικού διηγήματος στη νεοελληνική και τις ξένες λογοτεχνίες.

ΚΦΝ09 (Ε’ Κλασικό) Θεωρία Λογοτεχνίας

  • Διδάσκουσα: Άννα Τζούμα

Εισαγωγή στη Θεωρία της Λογοτεχνίας. Οι Περιγραφικές θεωρίες του 20ου αι.: Φορμαλισμός, Νέα Κριτική, Τσέχικος δομισμός, Γαλλικός δομισμός, Σημειωτική. Εισαγωγή στη Δομική αφηγηματολογία. Αφηγηματική τυπολογία G. Genette. Παραδειγματισμός από το μυθιστόρημα του Στρατή Τσίρκα Ακυβέρνητες Πολιτείες.

ΓΦΝ07 (Ζ’ Γλωσσολογικό) Νεοελληνική Λογοτεχνία 19ου αι. I

  • Διδάσκων: Ευριπίδης Γαραντούδης

Στόχος του μαθήματος είναι η παρουσίαση αντιπροσωπευτικών κειμένων της ελληνικής ποίησης του 19ου αιώνα και πιο συγκεκριμένα της περιόδου 1820-1880. Συγκεκριμένα, θα αναλυθούν από ιστορικογραμματολογική και αισθητική σκοπιά αντιπροσωπευτικά ποιητικά κείμενα των βασικών ποιητών της επτανησιακής και της αθηναϊκής ποιητικής παράδοσης, με έμφαση στο έργο του Διονυσίου Σολωμού και του Ανδρέα Κάλβου. Δευτερευόντως θα εξεταστούν ποιητικά κείμενα του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, του Παναγιώτη Σούτσου, του Αλέξανδρου Ρίζου Ραγκαβή κ.ά.

ΚΦΝ12 (Ζ’ Κλασικό) Νεοελληνική Λογοτεχνία 20ού αι. I

  • Διδάσκουσα: Χριστίνα Ντουνιά 

Στο μάθημα παρουσιάζεται το έργο του Κ. Π. Καβάφη και η ποίηση της δεκαετίας του 1920, με έμφαση στο έργο του Κ. Γ. Καρυωτάκη και της Μαρίας Πολυδούρη, δύο βασικών εκπροσώπων της πρώτης μεσοπολεμικής γενιάς. Στόχος του μαθήματος είναι η ανάδειξη της σχέσης των  ποιητών αυτών με την ανανεωμένη ποιητική παράδοση και την ευρωπαϊκή λογοτεχνία, η εξέταση των τεχνοτροπικών και θεματικών παραμέτρων της ποίησης τους καθώς και η πρόσληψή τους στα χρόνια του μεσοπολέμου. Σε αυτή την προοπτική θα μελετηθούν τόσο τα ίδια τα λογοτεχνικά κείμενα, όσο και οι σημαντικότερες κριτικές αποτιμήσεις τους.

ΚΦΝ13 (Ζ’ Κλασικό) Νεοελληνική Λογοτεχνία 20ού αι. II

  • Διδάσκων: Θανάσης Αγάθος 

Εστίαση στη νεοελληνική πεζογραφία των πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα και στα ποικίλα ρεύματα που επηρέασαν την πεζογραφική παραγωγή, με παράλληλη εξέταση αντιπροσωπευτικών κειμένων της περιόδου (Ξενόπουλος, Θεοτόκης, Χατζόπουλος, Καζαντζάκης).

ΓΦΝ15 (Η’ Γλωσσολογικό) Νεοελληνική Λογοτεχνία 20ού αι. III

  • Διδάσκουσα: Χριστίνα Ντουνιά 

Η γενιά του ’30. Ευρωπαϊκός και ελληνικός υπερρεαλισμός. Ευρωπαίοι υπερρεαλιστές στις αρχές του 20ου αι. Κείμενα Φουτουρισμού, Νταντά, Γάλλων Υπερρεαλιστών. Ελληνικός Υπερρεαλισμός. Επεξεργασία κειμένων των Ανδρέα Εμπειρίκου, Νίκου Εγγονόπουλου, Νίκου Γκάτσου, Οδυσσέα Ελύτη, Γιώργου Σεφέρη, Γιάννη Ρίτσου.

ΚΦΝ15 (Η’ Κλασικό) Νεοελληνική Λογοτεχνία 20ού αι. III

  • Διδάσκων/ουσα Δεν έχει ανατεθεί ακόμη

Σκοπός του μαθήματος είναι η εξέταση των  αισθητικών και ιδεολογικών  προσανατολισμών της ελληνικής  ποίησης στη δεκαετία του τριάντα σε συνδυασμό με την παρουσίαση των σημαντικότερων εκπροσώπων της και την κριτική υποδοχή χαρακτηριστικών ποιητικών έργων. Οι πρώτες παραδόσεις θα αφορούν στην εξοικείωση των φοιτητών με τα ευρύτερα πνευματικά και καλλιτεχνικά συμφραζόμενα της εποχής και στη διερεύνηση των ρευμάτων που συνέβαλαν στην διαμόρφωση του ελληνικού μοντερνισμού (αγγλοσαξονικός μοντερνισμός-γαλλικός υπερρεαλισμός). Στη συνέχεια -και έως το τέλος του εξαμήνου-  θα εξεταστούν αντιπροσωπευτικά  ποιήματα από  το έργο  των ποιητών Γ. Σεφέρη, Οδ. Ελύτη, Ν. Κάλας/Ν. Ράντου, Α. Εμπειρίκου, Ν. Εγγονόπουλου και Γ. Ρίτσου και θα συζητηθεί η πρόσληψή τους.

ΚΦΝ16 (Η’ Κλασικό) Νεοελληνική Λογοτεχνία 20ού αι. IV

  • Διδάσκων: Θανάσης Αγάθος 

Μελέτη των ιδεολογικών και αισθητικών προσανατολισμών των πεζογράφων της γενιάς του 1930, παρουσίαση αντιπροσωπευτικών κειμένων της περιόδου (Μυριβήλης, Θεοτοκάς, Τερζάκης, Πολίτης, Βενέζης, Καραγάτσης, Νάκου κ.ά.) και εξέταση της κριτικής υποδοχής τους και της θέσης τους στον κανόνα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας.

 

Μαθήματα Βυζαντινής Φιλολογίας 2015-2016

Μάθημα ΦΒ27 Βυζαντινή Φιλολογία (Γ΄ εξάμηνο).

  • Διδάσκων: Αντώνιος Παναγιώτου

Περίληψη

Θα γίνει παρουσίαση μιας γενικής θεώρησης της βυζαντινής λογοτεχνίας και θα γίνει μελέτη κειμένων που θα αντιπροσωπεύουν όσο το δυνατόν περισσότερα είδη της. Έμφαση βεβαίως θα δοθεί σε κείμενα ιστορικού περιεχομένου.

Μαθήματα Γλωσσολογίας 2017-2018

Ιστορική γλωσσολογία: εισαγωγή στην ιστορικοσυγκριτική, ινδοευρωπαϊκή ιστορία της ελληνικής (ΣΤ' εξάμηνο, ΦΓ07)

Εισαγωγή στην Ιστορικοσυγκριτική Γλωσσολογία. Προεπιστημονική Γλωσσολογία. Επιστημονική Γλωσσολογία: Θεωρητικές βάσεις και μέθοδοι της Ιστορικοσυγκριτικής Γλωσσολογίας (γλωσσική μεταβολή, εξωτερική και εσωτερική επανασύνθεση, φωνολογικοί νόμοι). Η έννοια της γενετικής συγγένειας γλωσσών και οι γλωσσικές οικογένειες. Η ινδοευρωπαϊκή οικογένεια. Καταγωγή, προϊστορία και πρώιμη ιστορία της ελληνικής γλώσσας:
Ινδοευρωπαϊκή, Πρωτοελληνική, προελληνικές γλώσσες. Περίοδοι της ιστορίας της Ελληνικής. Προ-αλφαβητικές γραφές. Το ελληνικό αλφάβητο. Η διαλεκτική διάσπαση της Ελληνικής. Οι αρχαίες ελληνικές διάλεκτοι και η χρήση τους στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία. H εξέλιξη της Ελληνικής στην αλεξανδρινή-ρωμαϊκή, μεσαιωνική και νεότερη περίοδο: Φωνολογία, Μορφολογία, Σύνταξη, Λεξιλόγιο. Εξωτερική ιστορία της Ελληνικής.

  • Διδάσκων: Ν. Παντελίδης