Αρχική » Προπτυχιακές Σπουδές » Μαθήματα προσφερόμενα σε άλλα Τμήματα » Τμήμα Φιλοσοφίας Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας

Μαθήματα προσφερόμενα στο Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας

Μαθήματα Νεοελληνικής Φιλολογίας 2021-2022

ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

ΦΝ105 (Α΄Εξάμ.) Νεοελληνική Φιλολογία 

Διδάσκουσα: Νάντια Φραγκούλη

Στο συγκεκριμένο μάθημα δίνεται έμφαση στην κατάκτηση των βασικών μεθοδολογικών και πρακτικών εργαλείων της Νεοελληνικής Φιλολογίας ως επιστήμης με αφορμή αντιπροσωπευτικά κείμενα του εικοστού αιώνα. Τα πρώτα μαθήματα, επομένως, θα λειτουργήσουν ως εισαγωγή στον κλάδο της Νεοελληνικής Φιλολογίας και στα εργαλεία του, ενώ στη συνέχεια θα προχωρήσουμε στην πρακτική εφαρμογή τους στη μελέτη αποσπασμάτων από αντιπροσωπευτικά πεζογραφικά και ποιητικά κείμενα του εικοστού αιώνα. Ειδικότερα θα μας απασχολήσουν το μυθιστόρημα του Κοσμά Πολίτη Eroica (1938) και οι ποιητικές συλλογές του Γιώργου Σεφέρη Μυθιστόρημα (1935) και Κίχλη (1947), ως ενδεικτικά της λογοτεχνικής παραγωγής της γενιάς του ’30, και το μυθιστόρημα του Αντρέα Φραγκιά Άνθρωποι και σπίτια (1955), μαζί με ποιητικά παραδείγματα από το έργο των Άρη Αλεξάνδρου, Μανόλη Αναγνωστάκη και Τίτου Πατρίκιου ως δείγματα της νεοελληνικής μεταπολεμικής λογοτεχνίας.

ΦΝ208 (Ζ΄Εξάμ.) Νεοελληνική Φιλολογία/ Νέα Ελληνική Φιλολογία: 19ος-20ός αι.

Διδάσκουσα: Δώρα Μέντη

Στόχος του μαθήματος είναι η ιστορικογραμματολογική προσέγγιση της νεοελληνικής λογοτεχνίας, με επίκεντρο την περίοδο 1834-1974 και αναφορές σε σημαντικά έργα Ελλήνων συγγραφέων του 19ου και 20ου αιώνα. Ειδικότερα θα εξεταστούν οι ποιητές: Κ. Παλαμάς, Κ.Π. Καβάφης, Γ. Σεφέρης, Οδ. Ελύτης, Γ. Ρίτσος. Θα εξεταστούν επίσης οι πεζογράφοι: Α. Παπαδιαμάντης, Κ. Θεοτόκης, Δ. Χατζής, Μ. Αξιώτη. Χρησιμοποιείται ψηφιακό ανθολόγιο με τα εξεταζόμενα έργα.

ΦΝ210 (Η΄Εξάμ.) Νεοελληνική Φιλολογία ΙΙ/Ποίηση και πεζογραφία 19ου και 20ού αι.

Διδάσκων: Γιάννης Ξούριας

Το μάθημα εξετάζει τη νεοελληνική ποίηση και πεζογραφία του 19ου και 20ού  αιώνα, εστιάζοντας στην ανάλυση και ερμηνεία χαρακτηριστικών κειμένων της περιόδου.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΚΦΝ08 (Ε’ Κλασικό) Συγκριτική Φιλολογία

Διδάσκουσα: Λητώ Ιωακειμίδου

Ύστερα από μια εισαγωγή στον κλάδο της Συγκριτικής Φιλολογίας και την παρουσίαση του ερευνητικού της ενδιαφέροντος για το ζήτημα των λογοτεχνικών ειδών, το μάθημα επικεντρώνεται στην εξέταση του διηγήματος. Μελετώνται τα ειδολογικά χαρακτηριστικά του σε θεωρητικό επίπεδο, αλλά και με τη στήριξη χαρακτηριστικών παραδειγμάτων. Γίνεται εκτενής αναφορά στην εξέλιξη του διηγήματος στο πλαίσιο της δυτικής λογοτεχνικής παραγωγής από την Αναγέννηση μέχρι τις μέρες μας και στους «σταθμούς» της πορείας του. Βάσει επιλογής κειμένων, αναπτύσσονται ζητήματα του ηθογραφικού, του νατουραλιστικού και του μοντερνιστικού διηγήματος στη νεοελληνική και τις ξένες λογοτεχνίες.

ΚΦΝ09 (Ε’ Κλασικό) Θεωρία Λογοτεχνίας

Διδάσκουσα: Πέγκυ Καρπούζου

Εισαγωγή στη Θεωρία της Λογοτεχνίας. Η έννοια της λογοτεχνίας. Επισκόπηση σύγχρονων θεωριών του 20ού αιώνα: Φορμαλισμός, Νέα Κριτική, Δομισμός, Σημειωτική, Αναγνωστικές θεωρίες, Μαρξιστική Κριτική, Ψυχαναλυτική Κριτική, Πολιτισμική Κριτική. Οι βασικοί όροι και έννοιες κάθε θεωρητικής σχολής εξετάζονται κριτικά και μέσα από θεωρητικά δοκίμια (R. Barthes, U. Eco, R. Jakobson, M. Bakhtin, V. Shklovsky, C.Lévi-Strauss, κ.ά.). Ενδεικτική εφαρμογή της αφηγηματικής τυπολογίας του G. Genette στο μυθιστόρημα του Στρατή Τσίρκα, Ακυβέρνητες Πολιτείες.

ΚΦΝ10 (ΣΤ’ Κλασικό) Νεοελληνική Λογοτεχνία 19ου αι. II

Διδάσκουσα: Μαρία Ρώτα 

Στόχος του μαθήματος είναι η προσέγγιση αντιπροσωπευτικών κειμένων από την ελληνική πεζογραφική παραγωγή του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα (Ροΐδης, Παπαδιαμάντης, Θεοτόκης κ.ά.). Θα παρουσιασθούν, επίσης, οι αισθητικοί και ιδεολογικοί προσανατολισμοί της νεοελληνικής πεζογραφίας την περίοδο αυτή.

ΓΦΝ07 (Ζ’ Γλωσσολογικό) Νεοελληνική Λογοτεχνία 19ου αι. I

Διδάσκων: Ευριπίδης Γαραντούδης

Στόχος του μαθήματος είναι η παρουσίαση αντιπροσωπευτικών κειμένων της ελληνικής ποίησης του 19ου αιώνα και πιο συγκεκριμένα της περιόδου 1820-1880. Συγκεκριμένα, θα αναλυθούν από ιστορικογραμματολογική και αισθητική σκοπιά αντιπροσωπευτικά ποιητικά κείμενα των βασικών ποιητών της επτανησιακής και της αθηναϊκής ποιητικής παράδοσης, με έμφαση στο έργο του Διονυσίου Σολωμού και του Ανδρέα Κάλβου. Δευτερευόντως θα εξεταστούν ποιητικά κείμενα του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, του Παναγιώτη Σούτσου, του Αλέξανδρου Ρίζου Ραγκαβή κ.ά.

ΚΦΝ12 (Ζ’ Κλασικό) Νεοελληνική Λογοτεχνία 20ού αι. I

Διδάσκων: Ευριπίδης Γαραντούδης 

Στόχος του μαθήματος είναι να αναλυθούν αισθητικά και να ενταχθούν στο ιστορικογραμματολογικό πλαίσιό τους ποιητικά κείμενα Ελλήνων ποιητών του τέλους του 19ου αιώνα και των αρχών του 20ού αιώνα, οι οποίοι ζουν και δημιουργούν μέχρι την εποχή του μεσοπολέμου. Επέλεξα να εξεταστούν με μεγαλύτερη έμφαση ορισμένοι ποιητές έναντι άλλων με κριτήριο αφενός τη λογοτεχνική ποιότητα και καταξίωση του έργου τους, αφετέρου το γεγονός ότι αντιπροσωπεύουν βασικές εκδοχές της εξέλιξης της ελληνικής ποίησης κατά την εξεταζόμενη περίοδο. Οι εξεταζόμενοι ποιητές είναι πρωτίστως ο Κ.Π. Καβάφης και δευτερευόντως οι Κωστής Παλαμάς, Άγγελος Σικελιανός και Κ.Γ. Καρυωτάκης. Στο πλαίσιο του μαθήματος θα επιχειρηθεί και η συνεξέταση του έργου των παραπάνω ποιητών, ώστε να γίνει αντιληπτή η, μικρότερη ή μεγαλύτερη κατά περίπτωση, παράλληλη ανταπόκρισή τους στα αισθητικά ρεύματα και τις ιστορικοκοινωνικές συνθήκες της εποχής τους.

ΚΦΝ13 (Ζ’ Κλασικό) Νεοελληνική Λογοτεχνία 20ού αι. II

Διδάσκων: Θανάσης Αγάθος

Εστίαση στη νεοελληνική πεζογραφία των πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα και στα ποικίλα ρεύματα που επηρέασαν την πεζογραφική παραγωγή, με παράλληλη εξέταση αντιπροσωπευτικών κειμένων της περιόδου (Ξενόπουλος, Θεοτόκης, Χατζόπουλος, Καζαντζάκης).

ΚΦΝ15 (Η’ Κλασικό) Νεοελληνική Λογοτεχνία 20ού αι. III

Διδάσκουσα: Νάντια Φραγκούλη 

Στόχος του μαθήματος είναι να κατανοηθεί η θέση της ποίησης της γενιάς του 1930 ως ιστορικογραμματολογικού σταθμού στην Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, ενώ ενδιαφέρει ειδικότερα ο χαρακτηρισμός του έργου της ως νεοελληνικής εκδοχής του υψηλού μοντερνισμού. Τα χαρακτηριστικά της ποίησης των βασικών εκπροσώπων της γενιάς θα μελετηθούν με άξονα τον ορισμό του μοντέρνου στην ποίηση από τον Νάσο Βαγενά, και αναφορές στα χαρακτηριστικά της ποίησης του μοντερνισμού στη λογοτεχνία της Δύσης. Παράλληλα θα τεθεί ο προβληματισμός της σύγχρονης φιλολογικής έρευνας για τον «μύθο» της γενιάς του ’30, ενώ θα μας απασχολήσουν οι βασικές έννοιες που η φιλολογική κριτική χρησιμοποιεί για την περιγραφή της ποιητικής παραγωγής της (απελευθέρωση της μορφής, «δύσκολη τέχνη», μυθική μέθοδος, διακειμενικότητα, ελληνικότητα, υπερρεαλιστικά στοιχεία). Τέλος, θα εξετάσουμε τις επαφές του έργου των ποιητών της γενιάς του 1930 με τις άλλες τέχνες (ζωγραφική, κινηματογράφος, μουσική), με ιδιαίτερη έμφαση στις μεθοδολογικές προϋποθέσεις των διακαλλιτεχνικών προσεγγίσεων. Τα κειμενικά παραδείγματα που θα μας απασχολήσουν προέρχονται από το έργο των Γιώργου Σεφέρη, Οδυσσέα Ελύτη, Αντρέα Εμπειρίκου, Νίκου Εγγονόπουλου και Γιάννη Ρίτσου.

ΚΦΝ16 (Η’ Κλασικό) Νεοελληνική Λογοτεχνία 20ού αι. IV

Διδάσκων: Θανάσης Αγάθος

Μελέτη των ιδεολογικών και αισθητικών προσανατολισμών των πεζογράφων της γενιάς του 1930, παρουσίαση αντιπροσωπευτικών κειμένων της περιόδου (Μυριβήλης, Θεοτοκάς, Τερζάκης, Πολίτης, Βενέζης, Καραγάτσης, Νάκου κ.ά.) και εξέταση της κριτικής υποδοχής τους και της θέσης τους στον κανόνα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας.