Αρχική » Μεταπτυχιακά » Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος Φιλολογίας » ΜΔΕ Νεοελληνικής Φιλολογίας

Νεοελληνική Φιλολογία

Επικοινωνία: 210-7277621-2

Το πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τομέα Νεοελληνικής Φιλολογίας περιλαμβάνει την κατεύθυνση:

Νεοελληνική Φιλολογία

Υποχρεωτικά Σεμινάρια Α΄ εξαμήνου

1. Μεθοδολογία της έρευνας/ Εκπόνηση επιστημονικής μελέτης

Καθηγητής Δημήτρης Αγγελάτος

Το σεμινάριο διαρθρώνεται με άξονα αναφοράς τους δύο στόχους του τίτλου του, την επιστημονική δηλαδή φιλολογική έρευνα και την εκπόνηση ομόλογων, επιστημονικών (φιλολογικών) μελετών. Σύμφωνα με τον πρώτο άξονα, στόχος του σεμιναρίου είναι να αναπτύξει σε βάθος έννοιες, όρους, μεθόδους και πρακτικές της σύγχρονης έρευνας στο πεδίο της επιστήμης της Νεοελληνικής Φιλολογίας, βασισμένης σε αρμόδια εργαλεία δουλειάς και στο σωστό τρόπο χρήσης τους. Η οργάνωση της επιστημονικής έρευνας συνδέεται άρρηκτα με το δεύτερο άξονα και αναφέρεται στον τρόπο εφαρμογής των κεκτημένων της, στην εκπόνηση της επιστημονικής εργασίας, βασισμένης στον ομόλογο, επιστημονικό, τύπο λόγου.

Η έρευνα και η εκπόνηση μελετών στο πεδίο της επιστήμης της Νεοελληνικής Φιλολογίας, βασίζονται στην ακριβή ορολογία, στη δόκιμη χρήση της νεοελληνικής γλώσσας, στη μεθοδολογική επάρκεια, στην εποπτεία της νεοελληνικής λογοτεχνίας και των συμφραζομένων της (ιστορικών, αισθητικών και πολιτισμικών), στην κατακτημένη υποδομή (εργαλεία δουλειάς και αρμόδιος τρόπος χρήσης τους).

Στη βάση των προηγούμενων, είναι εφικτό να διατυπώνονται εύλογες υποθέσεις ερευνητικής εργασίας, να οριοθετείται σωστά το πεδίο που θα καλύψει η έρευνα, να εντοπίζεται και να αξιοποιείται με το  δέοντα από επιστημονική άποψη (αυτοψία και προγενέστερη έρευνα) τρόπο, η συναφής βιβλιογραφία, να ολοκληρώνεται βάσιμα ο ερευνητικός σχεδιασμός και να διατυπώνεται στο πλαίσιο της συγγραφής με διακριβωμένο, επιτυχή και γόνιμο για τη μελλοντική έρευνα τρόπο.

Ενδεικτική βιβλιογραφία

R. D. Altick, The Art of Literary Research, Nέα Yόρκη, W. W. Norton & Company, 1975 [επαυξ. έκδ.].

Phil. Besnard- Anth. Hunter, Elements of Argumentation, MIT Press, 2008.

W. C. Booth-G. G. Colomb-J. M. Williams, The Craft of Research, Σικάγο, The University of Chicago Press, 1995.

Y. Chevrel, L’étudiant chercheur en littérature, Παρίσι, Hachette, 1992.

U. Eco, Πώς γίνεται μία διπλωματική εργασία (1977), (εισαγ.-μετφρ.: Mαριάννα Kονδύλη), Aθήνα, Nήσος, 1994.

K. Howard-J. A. Sharp, H επιστημονική μελέτη. Oδηγός σχεδιασμού και διαχείρισης πανεπιστημιακών ερευνητικών εργασιών (1983), (μετφρ.: Bασιλική Π. Nταλάκου), Aθήνα, Gutenberg, 1996.

Κυρ. Ντελόπουλος, Σύστημα βιβλιογραφίας, Αθήνα, Ε.Λ.Ι.Α. 1980.

M. Warner, The Aesthetics of Argument, Οξφόρδη, Oxford University Press, 2016.

2. Νεοελληνική Πεζογραφία

Καθηγήτρια Ε.-Λ. Σταυροπούλου

ΘΕΜΑ: Ο ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ

Μετά τη θέση υπεροχής που κατείχε στο μυθιστόρημα του 19ου αιώνα και την αντιμετώπισή του ως «ζώντος» προσώπου στις μιμητικές και αντανακλαστικές θεωρίες, ο χαρακτήρας φάνηκε να χάνει σταδιακά τη σημασία του στους πεζογράφους του 20ου (βλ. ιδίως το “nouveau roman”) σε θεωρίες οι οποίες τον υποβάθμισαν, θεωρώντας τον ένα απλό «γρανάζι» της πλοκής ή της δράσης, φτάνοντας ακόμη μέχρι την πλήρη υποβάθμιση και διάλυσή του. Στην πραγματικότητα όμως τα πρόσωπα ενός μυθιστορήματος δεν έχασαν ποτέ τη γοητεία τους για τους αναγνώστες.

Στο σεμινάριο θα μελετηθούν η μορφή, ο λόγος, η σκέψη, η λειτουργία των προσώπων, οι τρόποι παρουσίασης, η δράση, το περιβάλλον. Η εφαρμογή θα γίνει κυρίως στην πεζογραφία του Κ. Θεοτόκη και σε ορισμένα κείμενα του 20ου αι.

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Βαγγέλης Αθανασόπουλος, Οι ιστορίες του κόσμου, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2008

Dorrit Cohn, Διαφανή πρόσωπα. Αφηγηματικοί τρόποι για την παρουσίαση της συνείδησης στη μυθοπλασία. Μετάφραση Δήμητρα Γ. Μπεχλικούδη. Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2001

Roger Fowler, A Dictionary of Modern Critical Terms, Routledge and Kegan Paul, London and Boston 1987

Marvin Mudrick, Character and event in fiction, Yale Review, issue 50, 1961

Gerald Prince, A Dictionary of Narratology, University of Nebraska Press, Lincoln and London 1987

Rimmon-Kenan, Shlomith, Narative fiction: contemporary poetics, London and New York, Methuen, 1987

Gabriel Zoran, «Towards a Theory of Space in Narrative», Poetics Today, τόμ. 5, τεύχ. 2, 1984, σ. 309-335

Υποχρεωτικά Σεμινάρια Β΄ εξαμήνου

1. Νεοελληνική Ποίηση

Καθηγήτρια Χριστίνα Ντουνιά

Χρήσεις της αρχαιότητας στη νεοελληνική ποίηση

Αντικείμενο του μαθήματος είναι οι χρήσεις της αρχαιότητας και ειδικότερα του αρχαίου μύθου στη νεοελληνική ποίηση.  Θα εξεταστούν παραδείγματα αρχαιόθεμης και αρχαιόμυθης νεοελληνικής ποίησης κυρίως από από τον χώρο της ντεκαντάνς και του  μοντερνισμού.

Ενδεικτική βιβλιογραφία

Ancient Greek Myth in Modern Greek Poetry. Essays in memory of C.A. Trypanis, Frank Class, London, 1996.

Οι χρήσεις της αρχαιότητας από το νέο ελληνισμό, Επιστημονικό συμπόσιο, 14 και 15 Απριλίου 2000, επιμ. Ουρανία Καϊάφα,  Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας, 2002.

Ελληνική αρχαιότητα και νεοελληνική λογοτεχνία. Πρακτικά, Επιμ. Θεοδόσης Πυλαρινός, Κέρκυρα, Ιόνιο Πανεπιστήμιο – Τμήμα Ιστορίας 2009.

Giannakopoulou, Liana, «Perceptions of the Parthenon in Modern Greek Poetry»,
Journal of Modern Greek Studies - Volume 20, Number 2, October 2002, σσ. 241-272.

Jeffreys M.J., «Reading in the 'Fourth Dimension'», Modern Greek Studies (Australia and New Zealand), v. 2, 1994.

Jusdanis, Gregory, «Farewell to the Classical: Excavations in Modernism», Modernism/modernity - Volume 11, Number 1, January 2004, pp. 37-53.

Keeley Edmund, Μύθος και φωνή στη σύγχρονη ελληνική ποίηση, Στιγμή, 1987.

Kohler Denis, L' aviron d' Ulysse. L' itineraire poetique de G. Seferis, Παρίσι, 1986.

Ricks David, Η Σκιά του Ομήρου, μετ. Αριστέα Παρίση, Καρδαμίτσα, 1993. 

Segal George, «Orpheus, Agamemnon, and the Anxiety of Influence: Mythic Intertexts in Seferis' Mythistorema 3», Classical and Modern Literature, 9/4, 1989 (Καλοκαίρι), 291-298.

Βαγενάς Νάσος, «Αντικειμενική συστοιχία και μυθική μέθοδος», Εποπτεία 53 (Ιανουάριος 1981) 79 [= Η ειρωνική γλώσσα. Κριτικές μελέτες για τη νεοελληνική γραμματεία, Αθήνα, 1994]                 

Ζαμάρου, Ρένα, Ο ποιητής Νίκος Εγγονόπουλος: επίσκεψη τόπων και προσώπων, εκδ. Καρδαμίτσα, 1993.

Ιακώβ Δανιήλ Ι., Η αρχαιογνωσία του Οδυσσέα Ελύτη και άλλες νεοελληνικές δοκιμές, Θεσσαλονίκη, Ζήτρος, 2000.

Λαδιά Ελένη κ.α., «Ο Γιώργος Σεφέρης και η αρχαία Ελλάδα-Ο μνησιπήμων πόνος μέσα από τα αρχαία αγάλματα- Οι μυκηναϊκές ρίζες στη σύγχρονη ποίηση», Ποιητές και αρχαία Ελλάδα, Οι εκδόσεις των φίλων, 1983.

Λεοντή Άρτεμις [Leontis Artemis], Τοπογραφίες ελληνισμού. Χαρτογραφώντας την πατρίδα, μτφ. Παναγιώτης Στογιάννος, Scritpa, 1998. 

Νικολάου Νίκος Α., Μυθολογία Γ. Σεφέρη. Από τον Οδυσσέα στον Τεύκρο, 1992.

Sangiglio, Crescenzio,  Μύθος και ποίηση στον Ρίτσο, μετάφραση Θόδωρος Ιωαννίδης, Κέδρος, 1978.

Σαββίδης Γ.Π., «The Tragic Vision of George Seferis», Grand Street, 5.2, 1986, 153-174.

Σέρραρντ Φίλιππος, «Τ.Σ. Έλιοτ και Γ. Σεφέρης [= α΄ δημ. Αγγλο-Ελληνική Επιθεώρηση, τ. 5, Νοέμβριος-Δεκέμβριος 1951]», Η μαρτυρία του ποιητή. Προοπτικές και παραλληλισμοί, Ίνδικτος, 1998, σ. 79-102.

Saunier, Guy,  Ανδρέας Εμπειρίκος: μυθολογία και ποιητική,  Αθήνα : Άγρα, 2001.

Σιαφλέκης Ζαχαρίας, Η εύθραυστη αλήθεια Εισαγωγή στη θεωρία του λογοτεχνικού μύθου. Αθήνα, Gutenberg, 1994.

Μύθος και μοντερνισμός : Πρακτικά Διεθνούς Συμποσίου, Θεσσαλονίκη 31 Οκτωβρίου - 2 Νοεμβρίου 2002 , Διεθνές Συμπόσιο Συγκριτικής Γραμματολογίας, Θεσσαλονίκη, Εργαστήριο Συγκριτικής Γραμματολογίας, 2003.

Keely Edmound, Μύθος και φωνή στη σύγχρονη ελληνική ποίηση, μτφ. Σπύρος Τσακνιάς, εκδόσεις: Στιγμή, Αθήνα 1987

Vitti Mario, Φθορά και λόγος: εισαγωγή στην ποίηση του Γιώργου Σεφέρη, εκδ. Εστίας,  1989

2. Συγκριτική Φιλολογία

Καθηγητής Ζάχος Σιαφλέκης - Επίκουρη Καθηγήτρια Λητώ Ιωακειμίδου

Το μάθημα εξετάζει τον επιστημονικό κλάδο της Συγκριτικής Φιλολογίας, τους βασικούς ερευνητικούς του άξονες, τις επιστημολογικές-μεθοδολογικές του προϋποθέσεις και τους σκοπούς του. Ειδικότερα, γίνεται μια ιστορική αναδρομή στη γένεση και την εξέλιξη της Συγκριτικής Φιλολογίας στην Ευρώπη και δίνεται έμφαση στην έννοια του εθνικού (έθνος, εθνική γλώσσα) ως προϋπόθεσης για τη γένεση αυτή. Στη συνέχεια, γίνεται μια συστηματική ανάλυση (λογοτεχνική και εξωλογοτεχνική) των στοιχείων του ορισμού της Συγκριτικής Φιλολογίας και αναδεικνύονται ως μεθοδολογικά εργαλεία σύγκρισης η αναλογία, η συγγένεια, η επίδραση, η τύχη ενός έργου κ.ά., με αντίστοιχα παραδείγματα από λογοτεχνικά έργα. Ως προς την έννοια της Ιστορίας της Λογοτεχνίας και τη συγκριτική επέμβαση σ’ αυτήν, που εξετάζονται στο σεμινάριο, δίνεται έμφαση στην ιστορικότητα του λογοτεχνικού έργου, στις κοινωνικές/ιδεολογικές/πολιτισμικές προϋποθέσεις παραγωγής της λογοτεχνίας και στην έννοια της παγκόσμιας λογοτεχνίας και της παγκοσμιοποίησης σήμερα. Επίσης, αναπτύσσονται, μέσω χαρακτηριστικών παραδειγμάτων, βασικοί τομείς έρευνας της Συγκριτικής Φιλολογίας: Μοτίβα και θέματα, ιστορία των ιδεών, φιλοσοφία και λογοτεχνία, λογοτεχνικός μύθος κ.ά. Μέσα από τις σχέσεις Συγκριτικής Φιλολογίας και Θεωρίας της Λογοτεχνίας, αναδεικνύονται ζητήματα ποιητικής, λογοτεχνικών ειδών, θεωρίας της πρόσληψης, καθώς και η σχέση Συγκριτικής Φιλολογίας και Μεταφρασεολογίας/Μεταφραστικών Σπουδών. Τέλος, σταθμίζονται τόσο η σημερινή κατάσταση των συγκριτολογικών σπουδών, όσο και οι προοπτικές τους.

Στο σεμινάριο Συγκριτικής Φιλολογίας ΙΙ, με κεντρικό άξονα τις διαπολιτισμικές και διακειμενικές σχέσεις, εξετάζονται ειδικά θέματα που εμπίπτουν στα πεδία έρευνας του συγκεκριμένου επιστημονικού κλάδου.

Ενδεικτική βιβλιογραφία:

1) BRUNEL Pierre, PICHOIS Claude, ROUSSEAU André-Michel, Qu’est-ce que la littérature comparée ?, Παρίσι, εκδ. Armand Colin, 1983, 2000 (στα ελληνικά: Τι είναι η Συγκριτική Γραμματολογία;, μτφ. Δημήτρης Αγγελάτος, Αθήνα, Πατάκης, 1998).

2) ΠΟΛΙΤΟΥ-ΜΑΡΜΑΡΙΝΟΥ Ελένη, Η Συγκριτική Φιλολογία, Χώρος, σκοπός και μέθοδοι έρευνας, Αθήνα, Εκδ. Καρδαμίτσα, 1981.

3) ΠΟΛΙΤΟΥ-ΜΑΡΜΑΡΙΝΟΥ Ελένη, Συγκριτική Φιλολογία, Από τη θεωρία στην πράξη, Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα, 2009.

4) ΣΙΑΦΛΕΚΗΣ Ζ. Ι., Συγκριτισμός και Ιστορία της Λογοτεχνίας, Αθήνα, Επικαιρότητα, 1988.

5) ΣΙΑΦΛΕΚΗΣ Ζ. Ι., Η εύθραυστη αλήθεια, Εισαγωγή στη θεωρία του λογοτεχνικού μύθου, Αθήνα, Gutenberg, 1994.

Υποχρεωτικό Σεμινάρια Γ΄ εξαμήνου

1. Θεωρία Λογοτεχνίας

Καθηγήτρια Άννα Τζούμα

ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ

  • Εθνικές
  • Μετα-ανθρώπινες
  • Πολιτισμικές
  • Προσφυγικές
  • Ταξικές
  • Φυλετικές
  • Φύλου - Σεξουαλικότητας

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  1. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Αθηνά (επιμ.), Φεμινιστική θεωρία και πολιτισμική κριτική, Νήσος, Αθήνα, 2006.
  2. ARENDT Hanna, AGAMBEN Giorgio, TRAVERSO Enzo,  Εμείς οι πρόσφυγες. Τρία κείμενα, μτφρ. Κ. Δεσποινιάδης, Α. Γαβριηλίδης, Ν. Κούρκουλος, εκδ. του Εικοστού Πρώτου, Αθήνα, 2015.
  3. BAUMAN Zygmunt, Identity. Conversations with Benedetto Vecchi, Polity Press, 2004.
  4. BOURDIEU Pierre, Η ανδρική κυριαρχία, Πατάκης, Αθήνα, 2002.
  5. BRAIDOTTI Rosi, Νομαδικά υποκείμενα. Ενσωματότητα και έμφυλη διαφορά στη σύγχρονη φεμινιστική θεωρία, μτφρ. Α. Σηφάκη, Ο. Τσιακάλου, Νήσος, Αθήνα, 2014.
  6. BUTLER Judith, AΘΑΝΑΣΙΟΥ Αθηνά, Απ-αλλοτρίωση: Η επιτελεστικότητα στο πολιτικό, μτφρ. Α. Κιουπκιολής, Τόπος, Αθήνα, 2016.
  7. BUTLER Judith, SPIVAK Gayatri, Τραγουδώντας τον εθνικό ύμνο: Γλώσσα , πολιτική και δικαίωμα του ανήκειν, επιμ. Μ. Καραβαντά, Τόπος, Αθήνα, 2015.
  8. GOFFMAN Erving, Στίγμα. Σημειώσεις για τη διαχείριση της φθαρμένης ταυτότητας, Αλεξάνδρεια, Αθήνα, 2001.
  9. HALL Stuart (ed.), Representation: Cultural Representations and Signigying Practices, The Open University, London, 1997.
  10. HARAWAY Donna, Ανθρωποειδή, Κυβόργια και Γυναίκες. Η επινόηση της φύσης, μτφρ. Π. Μαρκέτου, Αλεξάνδρεια, Αθήνα, 2014.
  11. JEFFERSON Ann, «Ζητήματα σώματος: ο Εαυτός και ο Άλλος στον Μπαχτίν, στον Σαρτρ και στον Μπαρτ» στο Φώτης ΤΕΡΖΑΚΗΣ (επιμ.), Μεταμαρξιστικά ρεύματα στην αισθητική και στη θεωρία της λογοτεχνίας. Λούκατς, Γκολντμαν, Μπένγιαμιν, Μπρεχτ, Μπαχτίν, Πολιτισμική Θεωρία, Αποδόμηση, Futura, Αθήνα, 2004, σ.205-244.
  12. KNELLWOLF C., NORRIS C. (επιμ.), Ιστορία της Θεωρίας της Λογοτεχνίας/9. Ιστορικές, φιλοσοφικές και ψυχολογικές όψεις της θεωρίας της λογοτεχνίας στον 20ό αιώνα, θεώρηση μτφρ. Σ. Παρασχάς, Μ. Πεχλιβάνος, Ε. Σηφάκη, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών, Ίδρυμα Μ. Τριανταφυλλίδη, Θεσσαλονίκη, 2010. Τα κεφάλαια: 
    • «Από την πολιτισμική ποιητική στις πολιτισμικές σπουδές», σ. 211-240.
    • «Φύλο και σεξουαλικότητα», σ. 275-335.
    • «Αποικιοκρατία, μεταποικιοκρατία, έθνος και φυλή», σ.337-392
  13. KRISTEVA Julia, Ξένοι μέσα στον εαυτό μας, Scripta, Αθήνα, 2004.
  14. KRISTEVA Julia, Έθνη χωρίς εθνικισμό, μτφρ. Κ. Γιώρμας, Εναλλακτικές εκδόσεις, Αθήνα, 1997.
  15. ΜΑΚΡΥΝΙΩΤΗ Δήμητρα (επιμ.), Τα όρια του σώματος. Διεπιστημονικές προσεγγίσεις, Νήσος, Αθήνα, 2004.
  16. RICOEUR Paul, Ο ίδιος ο εαυτός ως άλλος, Πόλις, Αθήνα, 2008.
  17. SAID Edward, Οριενταλισμός, Νεφέλη, Αθήνα, 1996.
  18. «Goffman Erving» στο Philip SMITH, Πολιτισμική Θεωρία. Μια Εισαγωγή. Κριτική, Αθήνα, 2006, σσ. 109-117.
  19. STOREY John, Πολιτισμική Θεωρία και Λαϊκή Κουλτούρα. Εισαγωγή, Πλέθρον, Αθήνα, 2015, σσ. 180-261.
  20. TAYLOR Charles, Πηγές του εαυτού: Η γένεση της νεωτερικής ταυτότητας, μτφρ. Ξ. Κομνηνός, Ίνδικτος, Αθήνα, 2007.
  21. ΤΖΟΥΜΑ Άννα, Εκατό χρόνια νοσταλγίας. Το αυτοβιογραφικό αφήγημα Έθνος, Μεταίχμιο, Αθήνα, 2007.
  22. TODOROV Tzvetan, Η κατάκτηση της Αμερικής. Το ζήτημα του άλλου, Νήσος, Αθήνα, 2004.
  23. TODOROV Tzvetan, Ο εκπατρισμένος, μτφρ. Οντέτ Βαρών-Βασάρ, Πόλις, Αθήνα, 1999.
  24. TODOROV Tzvetan,  Ο φόβος των βαρβάρων: Πέρα από τη σύγκρουση των πολιτισμών, μτφρ. Γ. Καράμπελας, Πόλις, Αθήνα, 2009.
  25. NUSSBAUM Martha, APPIAH Anthony Kwame, BARBER Benjamin, κ.ά., Υπέρ πατρίδος: Πατριωτισμός ή κοσμοπολιτισμός; επιμ. Joshua Cohen, μτφρ. Α. Τσοτσορού, Ε. Μύστακας, Scripta, Αθήνα, 1999.

 

ή Επίκουρη Καθηγήτρια Πέγκυ Καρπούζου

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΚΡΙΤΙΚΗ 

Zητήματα ατομικής και συλλογικής ταυτότητας στην κατασκευή και την ερμηνεία των λογοτεχνικών κειμένων. Οι άξονες μελέτης του σεμιναρίου θα επικεντρωθούν σε ζητήματα συγκρότησης της ταυτότητας του υποκειμένου που αφορούν:

α) το φύλο και η σεξουαλικότητα (φεμινιστική και έμφυλη κριτική) και β) τις κοινωνικές τάξεις, το έθνος, τη φυλή (μεταμαρξιστική, ανθρωπολογική και μετααποικιοκρατική κριτική). Ειδικό ενδιαφέρον θα δοθεί στις απεικονίσεις της ετερότητας, του διαφορετικού, του περιθωριακού και του ξένου στη λογοτεχνία.

Ειδική εφαρμογή: 

Ταξίδι, ταυτότητα και ετερότητα: Ταξιδιωτική λογοτεχνία του 20ου αιώνα (ταξιδιωτική γραφή ως είδος, στόχοι -αφηγηματικά μέσα, έννοια του χώρου). Έμφυλη ταυτότητα (γυναικεία ταξιδιωτική γραφή, απεικόνιση γυναικών στην ανδρική ταξιδιωτική γραφή). Εθνική ταυτότητα (τοπικότητα, ελληνικότητα, σχέσεις Ανατολής και Δύσης, παγκοσμιοποίηση).

 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ:

1. ΚNELLWOLF C. & NORRIS C. (επιμ.), Ιστορικές, φιλοσοφικές και ψυχολογικές όψεις της θεωρίας της λογοτεχνίας στον 20ο αιώνα, θεώρηση μτφρ. Παράσχας, Πεχλιβάνος, Σηφάκη, Θεσσαλονίκη, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών, Ίδρυμα Μ. Τριανταφυλλίδη, 2010.
-"ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΣΙΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ" (213-251)
-"ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΟΤΗΤΑ" (279-335)
-"ΑΠΟΙΚΙΟΚΡΑΤΙΑ, ΜΕΤΑΑΠΟΙΚΙΟΚΡΑΤΙΑ, ΕΘΝΟΣ, ΦΥΛΗ" (339-392)

2. BARRY Peter, Γνωριμία με τη Θεωρία: Μια εισαγωγή στη λογοτεχνική και πολιτισμική θεωρία, μτφρ. Α. Νάτσινα, Αθήνα, Βιβλιόραμα, 2013. -κεφ. 6-8 και 10.

3. ΠΑΝΑΡΕΤΟΥ Αννίτα, Ελληνική ταξιδιωτική λογοτεχνία, Αθήνα, Σαββάλας, 2002. 

βλ. Αναλυτική βιβλιογραφία στο e-class του μαθήματος.

Σεμινάρια Επιλογής Α΄ και Γ΄ Εξαμήνου:

1. Νεοελληνική Κριτική

Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Άννα Χρυσογέλου-Κατσή

Κριτική. Νεοελληνική Κριτική. Η Νεοελληνική Κριτική στον 19ο αιώνα: Τα πρώτα κείμενα στον τύπο ή σε προλόγους αυτοτελών εκδόσεων. Θέματα ορολογίας, κριτήρια αξιολόγησης, επιλογή έργων. – Οι πανεπιστημιακοί ποιητικοί (κ.λπ.) διαγωνισμοί. – Οι φιλολογικές έριδες: θέματα γλώσσας, στίχου, αισθητικά κριτήρια.

Κείμενα (επιλογή)

Εμμανουήλ  Ροΐδης, Άπαντα, τόμ. Α΄-Ε΄.  Φιλολογική επιμέλεια: Α. Αγγέλου, Ερμής, Αθήνα 1978.

Εμμανουήλ  Ροΐδης, Σκαλαθύρματα. Επιμέλεια: Α. Αγγέλου. Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 1999.

Άγγελος Βλάχος, ″Γεώργιος Ζαλοκώστας και η σύγχρονος ελληνική ποίησις″, Ανάλεκτα, τόμ. Β΄, σσ. 110-140.

Άγγελος Βλάχος, ″Ο νέος κριτικός″, Βασική Βιβλιοθήκη, αρ. 42, σσ. 113-141.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

Νεοελληνική Κριτική (Επιμέλεια: Ι. Μ. Παναγιωτόπουλος, Δ. Ζακυθηνός, Ε. Π. Παπανούτσος), Βασική Βιβλιοθήκη, αρ. 42.

Η Κριτική στη Νεότερη Ελλάδα. Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας. Ίδρυμα Σχολής Μωραΐτη, Αθήνα 1981.

Moullas, P., Les Concours Poétiques de l’ Université d’ Athènes 1851-1877. Athènes 1989.

 Μουλλάς, Π., Ρήξεις και Συνέχειες. Μελέτες για τον 19ο αιώνα. Σοκόλης, Αθήνα 1993.

Αγγελάτος, Δ., Πραγματικότης και Ιδανικόν. Ο Άγγελος Βλάχος και ο αισθητικός κανόνας της αληθοφάνειας (1857-1901). Λογοτεχνία και Θεωρία Λογοτεχνίας στο β΄ ήμισυ του 19ου αι. Μεταίχμιο 2003.

Δημηρούλης, Δ., Εμμανουήλ Ροΐδης. Η τέχνη του ύφους και της πολεμικής. Μεταίχμιο 2005. 

2. Νεοελληνικό Δράμα

Επίκουρος Καθηγητής Θανάσης Αγάθος     

Θεωρία: Αριστοτελική, μετα-αριστοτελική και σύγχρονη θεωρία του δράματος.

Ιστορία: Κρητικό και Επτανησιακό θέατρο – Κωμωδία του 19ου αιώνα – Κωμειδύλλιο και δραματικό ειδύλλιο – Πατριωτικό, αστικό και ρομαντικό δράμα, ιστορική τραγωδία - Θέατρο των ιδεών (ρεαλιστικό, κοινωνικό, ψυχολογικό και ποιητικό δράμα, νεορομαντισμός, συμβολισμός, αισθητισμός, μοντερνισμός) - Μεσοπολεμική, μεταπολεμική, μεταπολεμική δραματουργία. 

Διεπιστημονική προσέγγιση: Σχέση του θεάτρου με την πεζογραφία. Μεταφορές νεοελληνικών λογοτεχνικών έργων στο θέατρο. 

Ενδεικτική βιβλιογραφία

Γιώργος Βελουδής, Γραμματολογία. Θεωρία Λογοτεχνίας, Αθήνα: Δωδώνη, 1994

Κώστας Γεωργουσόπουλος, Κλειδιά και κώδικες θεάτρου, Αθήνα: Εστία, 1985.

Αντώνης Γλυτζουρής, Η σκηνοθετική τέχνη στην Ελλάδα: η ανάδυση και η εδραίωση της τέχνης του σκηνοθέτη στο νεοελληνικό θέατρο, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα, 2001.

Θόδωρος Γραμματάς, Νεοελληνικό θέατρο & Κοινωνία: η σύγκρουση των νέων με το σύστημα στο ελληνικό θέατρο του 20ού αιώνα, Αθήνα: Στεφ. Δ. Βασιλόπουλος, 1990.

Πλάτων Μαυρομούστακος, Το θέατρο στην Ελλάδα 1940-2000: μια επισκόπηση, Αθήνα: Καστανιώτης, 2005.

Νίκος Παπανδρέου, Περί θεάτρου, Θεσσαλονίκη: University Studio Press, 1994.

Patrice Pavis, Λεξικό του Θεάτρου, μτφρ. Αγνή Στρουμπούλη, Αθήνα: Gutenberg, 2006.

Κυριακή Πετράκου, Οι θεατρικοί διαγωνισμοί1870-1925, πρόλογος Βάλτερ Πούχνερ, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα, 2000.

Γιώργος Πεφάνης, Το Θέατρο και τα Σύμβολα. Διαδικασίες συμβόλισης του δραματικού λόγου, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα, 1999.

Manfred Pfister, The Τheory and Αnalysis of Δrama, μτφρ. από τα γερμανικά John Halliday, Cambridge - New York : Cambridge University Press, 1988. 

Bάλτερ Πούχνερ, Νεοελληνικό θέατρο (1600-1940)- Κινηματογράφος, τ. Α΄, Πάτρα: ΕΑΠ, 2002.

Walter Puchner, Ανθολογία Νεοελληνικής Δραματουργίας, Αθήνα: Μ.Ι.Ε.Τ., 2006.

Γιάννης Σιδέρης, Ιστορία του Νέου Ελληνικού Θεάτρου, 1794-1944, Αθήνα: Καστανιώτης, 1990.

Anne Ubersfeld, Les termes clés de l’ analyse du théâtre, Paris: Seuil, 1996.

3. Ιδεολογία και Λογοτεχνία

Επίκουρος Καθηγητής Γιάννης Ξούριας

Αντικείμενο του Σεμιναρίου είναι ο καθορισμός της λογοτεχνικής παραγωγής και του λογοτεχνικού πεδίου από την παράμετρο της ιδεολογίας. Το πεδίο διερεύνηση του Σεμιναρίου αφορά τον προσδιορισμό της φύσης της ιδεολογίας και της ιδιαίτερης χρήσης της και αφομοίωσής της από το λογοτεχνικό έργο. Ειδικά ζητήματα αυτού του ερευνητικού πλαισίου είναι η επενέργεια που ασκούν ιδεολογικοπολιτικοί παράγοντες στο λογοτεχνικό πεδίο προς συγκεκριμένες αισθητικές, γλωσσικές και ειδολογικές κατευθύνσεις. Τα θεωρητικά εργαλεία θα αντληθούν από τον χώρο του μαρξισμού, του νέου ιστορικισμού αλλά και της πολιτιστικής κριτικής και της ψυχανάλυσης. Η πρακτική εφαρμογή των θεωρητικών εργαλείων θα επιχειρηθεί σε έργα της νεοελληνικής λογοτεχνίας τόσο παλαιότερα όσο και νεότερα.

4. Συγκριτική Φιλολογία II

Επίκουρη Καθηγήτρια Λητώ Ιωακειμίδου - Επίκουρη Καθηγήτρια Τίνα Λεντάρη

«Εκδοχές της αφηγηματικής μυθοπλασίας από τον Μεσαίωνα στον 18ο αιώνα».

Το σεμινάριο εξετάζει, σε επίπεδο ποιητικής, θεματικής, υφολογίας και ιδεολογίας, διάφορους τύπους παλαιών μυθοπλασιών, από τον Μεσαίωνα έως και τον 18ο αιώνα, επιχειρώντας να προσεγγίσει πολυεπίπεδα τη γέννηση και την εξέλιξη προδρομικών μορφών του σύγχρονου μυθιστορήματος. Το εγχείρημα αυτό βασίζεται ταυτόχρονα σε τρεις άξονες:

Α) Ανάκληση, μέσα από την εξειδικευμένη βιβλιογραφία, των καθοριστικών απόψεων-συνθέσεων-θεωριών για τη γέννηση και την εξέλιξη της μυθιστορίας, του (παλαιού και νέου τύπου) μυθιστορήματος, της αφηγηματικής μυθοπλασίας κλπ.

Β) Επικέντρωση σε κομβικά λογοτεχνικά έργα-σταθμούς για το όλο θέμα, στο ειδολογικό πλαίσιο των ζητημάτων και τη χρονική περίοδο που απασχολούν το σεμινάριο.

Γ) Σύνδεση των κειμένων αυτών με νεότερα και σύγχρονα ζητήματα ποιητικής, που μπορούν να αναδείξουν και τον ανεξάντλητο, δημιουργικό, ανοιχτό χαρακτήρα των αναγνώσεών τους.

Ο όλος προβληματισμός έχει συγκριτική βάση και μέθοδο, καθώς τα δεδομένα συλλέγονται από περισσότερες «εθνικές» λογοτεχνίες και ο συνδυασμός τους οδηγεί σε συνθέσεις και «μοντελοποιήσεις».

Οι εργασίες που προτείνονται στους εγγεγραμμένους ακροατές δύνανται να έχουν ως αντικείμενο κάποιο βιβλιογραφικό ζήτημα ή έναν θεματικό ή υφολογικό προβληματισμό πάνω στα έργα που παρουσιάζονται από τις διδάσκουσες ή πάνω σε κάποιο άλλο έργο το οποίο εμπίπτει στην προβληματική του σεμιναρίου, μέσα από έναν κατάλογο που θα δοθεί στο μάθημα.

5. Ελεύθερη επιλογή

Καθηγήτρια Χριστίνα Ντουνιά

Αναπαραστάσεις της σεξουαλικότητας: από την Ντεκαντάνς στον Μοντερνισμό

Στο σεμινάριο θα εξεταστούν   έργα   της ντεκαντάνς, του υπερρεαλισμού και του μοντερνισμού  με κεντρικό θεματικό άξονα τον έρωτα και τη σεξουαλικότητα. Ειδικότερα θα αποτελέσουν  αντικείμενο έρευνας:  ο τρόπος με τον οποίο τα είδη και τα λογοτεχνικά κινήματα διαμορφώνουν τις αναπαραστάσεις της σεξουαλικότητας, ο ρόλος της κυρίαρχης ιδεολογίας, αλλά και οι θεωρητικές συζητήσεις για τη σεξουαλικότητα, τη συγκρότηση του φύλου και τις σχέσεις εξουσίας που διέπουν την έμφυλη υποκειμενικότητα.  

Ενδεικτική βιβλιογραφία

Σαχίνης, Απόστολος,  Η πεζογραφία του αισθητισμού, Εστία, Αθήνα, 1981.

Μ. Jacques André, Η θηλυκή καταγωγή της σεξουαλικότητας, (μτφρ.: Σοφία Λεωνίδη, επιμ.-πρόλ.: Αθανάσιος Αλεξανδρίδης), Ίκαρος, Αθήνα 2001.

Regina Bollhalder Mayer, Éros décadent: sexe et identité chez Rachilde, H. Champion, 2002.

ΜΙ. Keith Booker,  Literature and Domination: Sex, Knowledge, and Power in Modern Fiction,University Press of Florida, 1993.

ΜΙΙ. Călinescu, Matei, Five Faces of Modernity: Modernism, Avant-Garde, Decadence, Kitsch, Postmodernism, Duke University Press1987.

Liz Constable, Matthew Potolsky, Dennis Denisoff (sous la dir. de), Perennial Decay, On the Aesthetics and Politics of Decadence, Philadelphie, Penn Press, 1998.

Anna Lo Giudice, L'amour surréaliste ,Klincksieck, 2009.

Colleen Lamos, Deviant Modernism: Sexual and Textual Errancy in T.S. Eliot, James Joyce, and Marcel Proust, Cambridge University Press, 1998.

J.G. Merquior, «Πολιτικές του σώματος, τεχνικές της ψυχής», Foucault, μετάφραση: Δημήτρης Μέλλος, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2002, σ. 205-241.

Harry T. Moore, D. H. Lawrence. Sex Literature and Censorship: Essays, Twayne Publishers, 1953.

Donald Palumbo, Erotic Universe: Sexuality and Fantastic Literature, Greenwood Press, 1986.

Eric Trudgill, Madonnas and Magdalens: The Origins and Development of Victorian Sexual Attitudes,  Holmes & Meier, 1976.

Emma Wilson, Sexuality and the Reading Encounter: Identity and Desire in Proust, Duras, Tournier, and Cixous, Clarendon Press, 1996.

Patrick Waldberg, Eros modern style, Paris, Pauvert, 1964.

Xavière Gauthier, Surréalisme et Sexualité, Παρίσι, Gallimard, 1971

Φουκώ 1978: Μισέλ Φουκώ, Ιστορία της σεξουαλικότητας. 1. Η Δίψα της Γνώσης, μετάφραση: Γκλόρυ Ροζάκη, επιμέλεια μετάφρασης: Γιάννης Κρητικός, Εκδόσεις Ράππα, Αθήνα 1978

Φουκώ 1989: Μισέλ Φουκώ, Επιτήρηση και Τιμωρία. Η γέννηση της φυλακής, μετάφραση: Καίτη Χατζηδήμου-Ιουλιέττα Ράλλη, θεώρηση: Άλκης Σταύρου, επίμετρο: Νέστορας Ε. Κουράκης, Εκδόσεις Ράππα, Αθήνα 1989

Σίγκμουντ Φρόυντ, Τρεις μελέτες για την θεωρία της σεξουαλικότητας, Αθήνα, Επίκουρος,1991. 

Α. Αποστολλέλη και Α. Χαλκιά (επιμ.), Σώμα, φύλο, σεξουαλικότητα, Πλέθρον, Αθήνα 2012. 

Σεμινάρια Επιλογής Β΄ Εξαμήνου

1. Θεωρία Λογοτεχνίας ΙΙ

Καθηγήτρια Άννα Τζούμα

ΜΕΤΑΜΟΝΤΕΡΝΙΣΜΟΣ

  • Η μεταμοντέρνα εποχή.
  • Η μεταμοντέρνα σκέψη.
  • Η μεταμοντέρνα τέχνη.

APPANDURAI Arjun, Νεωτερικότητα χωρίς σύνορα. Πολιτισμικές διαστάσεις της παγκοσμιοποίησης.

BAUMAN Zygmunt, Η Μετανεωτερικότητα και τα δεινά της.

BERTENS Hans and NATOLI Joseph, Postmodernism. The Key Figures.

BARRY  Peter, «Μεταμοντερνισμός» στο Γνωριμία με τη Θεωρία, σσ.107-122.

CULLER  Jonathan, Αποδόμηση.

JAMESON  Frederic, Το Μεταμοντέρνο.

HALL  Stuart, Η διαμόρφωση της νεωτερικότητας.

HALL  Stuart, Η νεωτερικότητα σήμερα.

HARVEY  David, Η κατάσταση της μετανεωτερικότητας.

SMITH  Philip, Πολιτισμική Θεωρία, σσ.330-354.

SNIPP-WALMSLEY  Chris, «Postmodernism» στο Patricia WAUGH, Literary Theory and Criticism, pp.405-426.

STOREY John, Πολιτισμική Θεωρία και Λαϊκή Κουλτούρα, σσ.263-338

WAUGH  Patricia , «Μεταμοντερνισμός» στο  Ιστορία της Θεωρίας της Λογοτεχνίας /9, επιμ.C. Knellwolf και C. Norris, σσ. 411-434.

WAUGH Patricia , Postmodernism: A  Reader.

  • Σχέση μοντέρνου και μεταμοντέρνου.

ΚΟΥΦΟΥ Αγγελική, Μοντερνισμός/Μεταμοντερνισμός: Ανιχνεύοντας την ιστορικότητα της συζήτησης, περ. Σύγχρονα Θέματα 85(2004)84-99

  • Το τέλος των μεγάλων αφηγήσεων και οι έκκεντροι λόγοι.

LYOTARD  François, Η μεταμοντέρνα κατάσταση.

  • Ο λόγος της Ιστορίας ως λόγος λογοτεχνικός.

WHITE  Hayden, Metahistory.

WHITE  Hayden, The Value of Narrativity in the Representation of Reality, pp.345-348, 401, 403, 405-407.

  • Κριτική της αναπαράστασης. Η αναπαράσταση ως γλωσσική χειραφετητική στρατηγική.

BARTHES  Roland, Μυθολογίες.

HALL  Stuart, Αναπαράσταση.

  • Η αποφυσικοποίηση του «φυσικού».

BOURDIEU  Pierre, Η ανδρική κυριαρχία.

  • Πολιτισμικές πρακτικές και υπο-κείμενη ιδεολογία ως προϋποθετικός παράγοντας παραγωγής νοήματος.

SAID Edward, Οριενταλισμός.

  • Τα καθεστώτα αληθείας.

FOUCAULT  Michel, Ιστορία της σεξουαλικότητας.

  • Η έννοια της πόλης ως λαβύρινθου ποικίλων δικτύων κοινωνικής αλληλόδρασης.

RABAN Jonathan, Soft City.

VIRILIO Paul, Ésthétique de la disparition (du temps et de l’espace).

  • Η νέα ποιητική της αφήγησης.
    • Η αφήγηση στον καθρέφτη: τα είδωλα της αυτοαναφορικότητας

HUTCHEON Linda, Narcissistic Narrative.

  • Ρήξη με την ιστορικότητα: ειρωνεία και παρωδία της ιστοριογραφικής μεταμυθοπλασίας.

HUTCHEON  Linda, The Poetics of Postmodernism.

Θα γίνει εισήγηση στο θέμα από την καθηγήτρια κ. Τζούμα. Θα γίνει επιλογή από τους μεταπτυχιακούς φοιτητές του επιμέρους θέματος που θέλουν να αναπτύξουν μετά από συζήτηση στο σεμινάριο.

ή Επίκουρη Καθηγήτρια Πέγκυ Καρπούζου

ΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ

Σκοπός του σεμιναρίου είναι η καλύτερη κατανόηση της δομής και της λειτουργίας του λογοτεχνικού κειμένου μέσα από τη μελέτη της σύνθετης σχέσης του λόγου και της κουλτούρας. Ειδικότερα, μέσα από την κριτική προσέγγιση βασικών θεωρητικών κειμένων της μεταδομιστικής κυρίως και μεταμοντέρνας θεωρίας του 20ου αιώνα -η οποία επεδίωξε να κλονίσει τις βεβαιότητες και τις «μεγάλες αφηγήσεις» της μεταφυσικής και της επιστήμης- εξετάζονται ζητήματα που αφορούν τις πρακτικές παραγωγής του λόγου, της συγκρότησης του υποκειμένου καθώς και τη δυνατότητα γνώσης και αναπαράστασης του κόσμου:

Λόγος και αναπαράσταση (Ε. Auerbach). Βασικές αρχές του μεταδομισμού. Εισαγωγή στις έννοιες της κουλτούρας, της μετανεωτερικότητας και του μεταμοντέρνου (Z. Bauman, J. Baudrillard, F. Jameson). Λόγος και μύθος  (R. Barthes, U. Eco). Λόγος και γραφή (J. Derrida). Λόγος και συνείδηση στο μυθιστόρημα (Μ. Bakhtin). Λόγος και ασυνείδητο (S. Freud). Λόγος, γνώση και εξουσία (M. Foucault, F. Lyotard, Ε. Said).

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΆ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ:

Knellwolf, C. Norris C. (επιμ.), Ιστορία της θεωρίας της λογοτεχνίας: Ιστορικές, φιλοσοφικές και ψυχολογικές όψεις της θεωρίας της λογοτεχνίας στον 20ό αιώνα , μτφρ. Σ. Παράσχας, Μ. Πεχλιβάνος, Ε. Σηφάκη, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών, Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη, 2010, κεφ. 411-434.

Smith Philip, Πολιτισμική θεωρία: Μια εισαγωγή, μτφρ. Θανάσης Κατσικερός, Αθήνα, Κριτική, 2006, κεφ. 13- κεφ. 14, σ. 329-374.

βλ. Αναλυτική βιβλιογραφία στο e-class του μαθήματος.

2. Νεοελληνική Πεζογραφία II

Καθηγητής Δημήτρης Αγγελάτος

ΤΟ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΧΤΙΤΣΗ

Tο ενδιαφέρον του σεμιναρίου στρέφεται στο αφηγηματικό έργο του N. Kαχτίτση (1926-1970). Θα εξεταστούν όψεις της αφηγηματικής εν γένει διαστρωμάτωσης των κειμένων του συγγραφέα, ώστε να καταστεί εφικτή η ερμηνευτική διερεύνηση του θεμελιακού στόχου τους, που είναι η απόδοση της εσωτερικότητας των ηρώων, η απόδοση δηλαδή της ευμετάβολης ρευστής συνείδησής τους, και των διαλογικών, συγκρουσιακών σχέσεων που τροφοδοτούν και διαμορφώνουν το ανθρώπινο πρόσωπο των ηρώων αυτών.

H προσέγγιση θα λάβει ερμηνευτικά υπόψη τη σχέση που αναπτύσσει το έργο του Καχτίτση με πεζογράφους όπως κατά κύριο λόγο, ο Stendhal, ο Φ.  Nτοστογιέφσκι, ο M. Proust, ο F.  Kafka και ο Alb.  Camus (το σημαίνοντα ρόλο των παραπάνω στην ωρίμανση της δικής του αφηγηματικής τέχνης, έχει υποδείξει ο ίδιος ο συγγραφέας).

Ενδεικτική βιβλιογραφία για το έργο του Ν. Καχτίτση

Δημ. Αγγελάτος, «Tο «μη-ύφος ύφος, οι περιπέτειες της εσωτερικότητας και η διαρκής παροντική δίνη. O Ήρωας της Γάνδης (1967)», Nέα Eστία 153, τχ.1755 (Aπρίλ. 2003) 642-659.

Hλ. Γιούρης, «Σημεία ενδείξεις, ερμηνείες: ο διφορούμενος κόσμος του Nίκου Kαχτίτση», ό.π., 567-599.

Γ. Δανιήλ, Aίγλη και άγχος. Tο έργο του Nίκου Kαχτίτση 1926-1970, Aθήνα, Eστία, 1986.

Γ. Δημητρακάκης, «O αναξιόπιστος εξομολογούμενος. Aφήγηση και ύφος στον Eξώστη του N. Kαχτίτση», Nέα Eστία 153, τχ.1755 (Aπρίλ. 2003) 600-633.

Η. Χ. Παπαδημητρακόπουλος, «Nίκος Kαχτίτσης. Παρουσίαση-ανθολόγηση»: H μεταπολεμική πεζογραφία. Aπό τον πόλεμο του ’40 ως τη δικτατορία του ’67, τ. Δ’, Aθήνα, Σοκόλης, 1988, 8-21.

Τ. Σινόπουλος, «Mικρός χαιρετισμός σ’ ένα μεγάλο τεχνίτη», Yδρία 22-23 (Mάι. 1979) 96-102.